Słownik pojęć

  P
Papiery wartościowe

Za papier wartościowy należy uznać dokument prywatny w formie rzeczowej, posiadający cechy określone w art.9216 k.c., który wystawiono na podstawie szczególnego przepisu ustawowego pozwalającego uznać ten dokument za papier wartościowy (zasada numerus clausus). W publicznym obrocie mamy do czynienia z akcjami zdematerializowanymi, czyli nie mającymi formy dokumentu wartościowego. Papiery wartościowe mogą być na okaziciela, jak i imienne, zbywalne przez samowręczenie.
Zgodnie z ustawą Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi, pod pojęciem papieru wartościowego rozumie się akcje, prawa do akcji, kwity depozytowe, obligacje, listy zastawne, certyfikaty inwestycyjne, jak również inne papiery wartościowe wyemitowane na podstawie właściwych przepisów prawa polskiego lub obcego. Papierami wartościowymi, w rozumieniu ustawy, są również zbywalne prawa majątkowe z papierów wartościowych w/w oraz inne prawa majątkowe, których cena zależy bezpośrednio lub pośrednio od ceny papierów wartościowych, o których mowa wyżej (prawa pochodne – dyrewaty).

Parasol cenowy

(ang. Price Umbrella) – termin określający wysoki ogólny poziom cen w danej branży lub kategorii produktów. Firma zamiast obniżać ceny wraz ze spadkiem kosztów produkcji utrzymuje przez pewien czas wysoki poziom cen w efekcie czego szybciej odzyskuje zainwestowany kapitał. Utrzymywanie parasola cenowego daje liderowi krótkotrwałe zyski jednak w długim terminie nie jest to strategia korzystna, bowiem konkurenci mogą obniżyć koszty i zdobyć rynek, który później będzie trudny do odzyskania.

Partnerzy


Pojęcie „partnerów” odnosi się w prawie spółek handlowych do jednej ze spółek osobowych stypizowanych w ustawie z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (tekst jednolity 2017 r. poz. 1577 ze zm.). Partnerzy to wspólnicy spółki partnerskiej. Spółka partnerska jest uregulowana w przepisach art. 86 – 94 tego Kodeksu.

Zgodnie z art. 86 Ksh

§ 1, spółką partnerską jest spółka osobowa, utworzona przez wspólników (partnerów) w celu wykonywania wolnego zawodu w spółce prowadzącej przedsiębiorstwo pod własną firmą.

§ 2. Spółka może być zawiązana w celu wykonywania więcej niż jednego wolnego zawodu, chyba że odrębna ustawa stanowi inaczej.

Art. 87 stanowi, iż partnerami w spółce mogą być wyłącznie osoby fizyczne, uprawnione do wykonywania wolnych zawodów, określonych w art. 88 lub w odrębnej ustawie. Wykonywanie wolnego zawodu w spółce może być uzależnione od spełnienia dodatkowych wymagań przewidzianych w odrębnej ustawie. Partnerami w spółce mogą być osoby uprawnione do wykonywania następujących zawodów: adwokata, aptekarza (czyli farmaceuty), architekta, inżyniera budownictwa, biegłego rewidenta, brokera ubezpieczeniowego, doradcy podatkowego, maklera papierów wartościowych, doradcy inwestycyjnego, księgowego, lekarza, lekarza dentysty, lekarza weterynarii, notariusza, pielęgniarki, położnej, radcy prawnego, rzecznika patentowego, rzeczoznawcy majątkowego i tłumacza przysięgłego (art. 87 Ksh).

Należy pamiętać, że w sprawach nieuregulowanych w niniejszym dziale do spółki partnerskiej stosuje się odpowiednio przepisy o spółce jawnej, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 89 Ksh).

Ważne! Zgodnie z art. 95 Ksh;

§ 1. Partner nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania spółki powstałe w związku z wykonywaniem przez pozostałych partnerów wolnego zawodu w spółce, jak również za zobowiązania spółki będące następstwem działań lub zaniechań osób zatrudnionych przez spółkę na podstawie umowy o pracę lub innego stosunku prawnego, które podlegały kierownictwu innego partnera przy świadczeniu usług związanych z przedmiotem działalności spółki.

§ 2. Umowa spółki może przewidywać, że jeden albo większa liczba partnerów godzą się na ponoszenie odpowiedzialności tak jak wspólnik spółki jawnej.

Należy jednakże pamiętać, że w praktyce może być trudne ścisłe i precyzyjne wyodrębnienie konkretnych czynności wykonywanych przez pracownika zatrudnionego w spółce partnerskiej, a wykonującego czynności na rzecz danego partnera i pod jego kierownictwem przy świadczeniu usług związanych z przedmiotem działalności spółki, od czynności wykonywanych przez tego pracownika w ramach zatrudnienia w spółce – dla spółki partnerskiej.

Patent

Patent to prawo ochronne do wynalazku dające wyłączność na wykonywanie tego prawa i rozporządzanie nim. Przez uzyskanie patentu nabywa się prawo wyłącznego korzystania z wynalazku w sposób zarobkowy lub zawodowy na całym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej.
Prawo własności intelektualnej Art. 24.

Pełnomocnik

Ze względu na źródła umocowania przedstawicielstwo dzielimy na udzielane pełnomocnictwo i przedstawicielstwo ustawowe (patrz przedstawicielstwo ustawowe). Pełnomocnik zostaje ustanowiony przez jednostronne oświadczenie woli osoby, która chce być reprezentowana - mocodawcę.
Pełnomocnik może być umocowany do czynności zwykłego zarządu (pełnomocnictwo ogólne) albo do dokonania czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu (pełnomocnictwo rodzajowe) albo do dokonania konkretnej, ściśle określonej czynności prawnej (pełnomocnictwo szczególne).
Kodeks cywilny Art. 98

Pierwszeństwo uzyskania prawa do projektu wynalazczego

Możemy rozróżnić trzy podstawy określające pierwszeństwo do uzyskania prawa patentu do projektu wynalazczego:
1.Pierwszeństwo do uzyskania patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji oznacza się, z zastrzeżeniem przepisów prawa własności przemysłowej, według daty zgłoszenia wynalazku, wzoru użytkowego albo wzoru przemysłowego w Urzędzie Patentowym, na dzień dostarczenia prawidłowo sporządzonych dokumentów do uzyskania prawa.
2.Pierwszeństwo do uzyskania patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji przysługuje w Rzeczypospolitej Polskiej, na zasadach określonych w umowach międzynarodowych, według daty pierwszego prawidłowego zgłoszenia wynalazku, wzoru użytkowego albo wzoru przemysłowego we wskazanym państwie, jeżeli od tej daty zgłoszenie w Urzędzie Patentowym dokonane zostanie w okresie:
1) 12 miesięcy - w przypadku zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych;
2) 6 miesięcy - w przypadku zgłoszeń wzorów przemysłowych.
3.Pierwszeństwo do uzyskania patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji oznacza się, na zasadach określonych w umowach międzynarodowych, według daty wystawienia wynalazku, wzoru użytkowego albo wzoru przemysłowego w Polsce lub za granicą, na wystawie międzynarodowej oficjalnej lub oficjalnie uznanej, jeżeli zgłoszenie w Urzędzie Patentowym tego wynalazku, wzoru użytkowego albo wzoru przemysłowego dokonane zostanie w okresie 6 miesięcy od tej daty.
Prawo własności przemysłowej Art. 13. 1.

PIT 36/37


PIT – (ang. personal income tax) to skrót odnoszący się do podatku dochodowego od osób fizycznych.

Podatek dochodowy od osób fizycznych to obligatoryjny, powszechny i bezpośredni podatek państwowy o charakterze dochodowym i osobistym. Podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych są osoby fizyczne uzyskujące dochody z różnych źródeł. Tym samym źródłem dochodu opodatkowanego podatkiem dochodowym od osób fizycznych może być zarówno wynagrodzenie z umowy o pracę, dochód z działalności gospodarczej podatnika wykonywanej na własny rachunek, dochód wspólników spółek osobowych opodatkowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych, czy też dochód z majątku i praw majątkowych, np. z najmu, dzierżawy, etc.

Zakres podmiotowy i przedmiotowy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych reguluje Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. 2016 r., poz. 2032) (dalej: „Ustawa o PIT”).

Z przedmiotu opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych zostały jednak wyłączone:

  • przychody z działalności rolniczej, z wyjątkiem przychodów z działów specjalnych produkcji rolnej;
  • przychody z gospodarki leśnej w rozumieniu ustawy o lasach;
  • przychody podlegające przepisom o podatku od spadków i darowizn;
  • przychody wynikające z czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy (np. z nierządu lub z przestępstwa);
  • przychody z tytułu podziału wspólnego majątku małżonków w wyniku ustania lub ograniczenia małżeńskiej wspólności majątkowej oraz przychody z tytułu wyrównania dorobków po ustaniu rozdzielności majątkowej małżonków lub śmierci jednego z nich;
  • przychody (dochody) przedsiębiorcy żeglugowego opodatkowanych na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym (Dz. U. z 2014 r. poz. 511, z 2015 r. poz. 211 oraz z 2016 r. poz. 1948), z zastrzeżeniem art. 24a ust. 1a;
  • świadczenia na zaspokojenie potrzeb rodziny, o których mowa w art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, objętych wspólnością majątkową małżeńską.

Formularze PIT

Zasadą rozliczania podatku dochodowego od osób fizycznych jest tzw. samoobliczenie. Oznacza to, że podatnik obowiązany jest sam obliczyć należny podatek i złożyć odpowiedni formularz PIT, w zależności od źródła osiąganych dochodów oraz osoby będącej płatnikiem, czyli podmiotem obliczającym i wpłacającym zaliczki na podatek dochodowy. Dwa najpopularniejsze i najczęściej składane formularze PIT to formularz PIT-36 i PIT-37.

Przedsiębiorcy prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą najczęściej rozliczają się najczęściej za pomocą formularza PIT-36. PIT-36 wypełniany i składany jest przez podatników, którzy uzyskali dochód i rozliczyli zaliczki na podatek dochodowy bez pośrednictwa płatnika (np. pracodawcy), tj. sami obliczają i wpłacają zaliczki na podatek dochodowy, a przy tym rozliczają się na zasadach ogólnych przy zastosowaniu skali podatkowej progresywnej (18%-32%). Formularz PIT-36 będzie właściwy również w sytuacji, gdy część dochodów uzyskana była za pośrednictwem płatnika (np. wynagrodzenie z tytułu umowę o pracę), a część bez pośrednictwa płatnika wraz z obowiązkiem samodzielnego obliczenia i odprowadzenia zaliczki na podatek dochodowy (np. dochód z jednoosobowej działalności gospodarczej, dochód wspólników spółek osobowych opodatkowanych PIT).

Podatnicy, którzy zadeklarowali rozliczanie się za pomocą podatku liniowego składają deklarację PIT-36L, w zakresie dochodów opodatkowanych podatkiem liniowym.

Natomiast podatnicy, którzy rozliczają się wyłącznie ryczałtem ewidencjonowanym zobowiązani są wypełnić i złożyć formularz PIT-28.

Natomiast w sytuacji, gdy wszystkie dochody bez względu na ich źródło były rozliczane przez płatnika, którym nie jest podatnik (np. pracodawcę), wówczas właściwym formularzem jest formularz PIT-37.

Aktualne formularze PIT:

  • PIT-28/B Informacja o przychodach podatnika z działalności prowadzonej w formie spółki (spółek) osób fizycznych (dotyczy lat: 2014, 2015, 2016)
  • PIT-14 Informacja o wysokości wycofanego ze spółdzielni mieszkaniowej wkładu budowlanego lub mieszkaniowego, wysokości wycofanych lub przeniesionych na rzecz osób trzecich oszczędności z kasy mieszkaniowej (dotyczy lat: 2013 , 2014, 2015, 2016)
  • PIT-2 Oświadczenie pracownika dla celów obliczania miesięcznych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych (dotyczy lat: 2013, 2014, 2015, 2016)
  • PIT-2A Oświadczenie dla celów obliczania miesięcznych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych (dotyczy lat: 2013, 2014, 2015, 2016)
  • PIT-3 Oświadczenie osoby otrzymującej zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego (przez okres pełnego miesiąca kalendarzowego) dla celów obliczania miesięcznych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych (dotyczy lat: 2014, 2015, 2016)
  • IFT-1/IFT-1R Informacja o wysokości przychodu (dochodu) uzyskanego przez osoby fizyczne niemające w Rzeczypospolitej Polskiej miejsca zamieszkania (dotyczy lat: 2015, 2016)
  • IFT-3/IFT-3R Informacja o przychodach (dochodach) wypłaconych lub postawionych do dyspozycji faktycznemu albo pośredniemu odbiorcy (obowiązuje od 1 stycznia 2015 r.)
  • IFT/A Informacja o numerach rachunków i wysokości przychodów (dochodów) wypłaconych lub postawionych do dyspozycji faktycznemu albo pośredniemu odbiorcy (obowiązuje od 1 stycznia 2015 r.)
  • PIT-11 Informacja o dochodach oraz o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy (dotyczy lat: 2015, 2016)
  • PIT-12 Oświadczenie dla celów dokonania rocznego obliczenia podatku dochodowego od dochodu uzyskanego przez podatnika w roku podatkowym (dotyczy lat: 2014, 2015, 2016)
  • PIT-16 Wniosek o zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej (dotyczy 2016 roku)
  • PIT-16A Deklaracja o wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne, zapłaconej i odliczonej od karty podatkowej w poszczególnych miesiącach roku podatkowego (dotyczy lat: 2015, 2016)
  • PIT-16Z Informacja o zmianach we wniosku o zastosowanie karty podatkowej lub likwidacji prowadzonej działalności (dotyczy lat: 2015, 2016)
  • PIT-19A Deklaracja o wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne, zapłaconej i odliczonej od zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów osób duchownych w poszczególnych kwartałach roku podatkowego (dotyczy lat: 2015, 2016)
  • PIT-28 Zeznanie o wysokości uzyskanego przychodu, wysokości dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych (dotyczy lat: 2015, 2016) (rozliczenie na zasadach ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.)
  • PIT-28/A Informacja o przychodach podatnika z działalności prowadzonej na własne nazwisko, z najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze oraz ze sprzedaży przetworzonych produktów roślinnych i zwierzęcych (dotyczy lat: 2015, 2016)
  • PIT-28/B Informacja o przychodach podatnika z działalności prowadzonej w formie spółki (spółek) osób fizycznych (dotyczy 2016 roku)
  • PIT-2K - Oświadczenie o wysokości wydatków związanych z inwestycją służącą zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych (dotyczy lat: 2014, 2015, 2016)
  • PIT-36 Zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym (dotyczy lat: 2015, 2016)
  • PIT-36L Zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym (dotyczy lat: 2015, 2016) (podatników, którzy dokonali wyboru podatku liniowego)
  • PIT-37 Zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym (dotyczy lat: 2015, 2016)
  • PIT-38 Zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym (dotyczy lat: 2015, 2016) (w przypadku zbycia prywatnych papierów wartościowych lub udziałów w spółkach)
  • PIT-39 Zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym (dotyczy lat: 2015, 2016) (w przypadku zbycia prywatnie nieruchomości i realizacji prywatnie praw związanych z nieruchomościami)
  • PIT-40 Roczne obliczenie podatku od dochodu uzyskanego przez podatnika w roku podatkowym (dotyczy lat: 2015, 2016) (rozliczenie za pośrednictwem zakładu pracy)
  • PIT-40A/11A Roczne obliczenie podatku przez organ rentowy / Informacja o dochodach uzyskanych od organu rentowego za rok podatkowy (dotyczy lat: 2015, 2016)
  • PIT-4R Deklaracja roczna o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy (dotyczy lat: 2015, 2016)
  • PIT-6 Deklaracja do wymiaru zaliczek podatku dochodowego od dochodów z działów specjalnych produkcji rolnej ustalanych przy zastosowaniu norm szacunkowych dochodu (dotyczy 2016 roku)
  • PIT-8AR Deklaracja roczna o zryczałtowanym podatku dochodowym (dotyczy lat: 2015, 2016)
  • PIT-8C Informacja o wypłaconym stypendium, o przychodach z innych źródeł oraz o niektórych dochodach z kapitałów pieniężnych (dotyczy lat: 2015, 2016)
  • PIT/B Informacja o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej w roku podatkowym (dotyczy lat: 2015, 2016)
  • PIT/BR Informacja o odliczeniu od podstawy obliczenia podatku kosztów uzyskania przychodów poniesionych na działalność badawczo-rozwojową w roku podatkowym (dotyczy 2016 roku)
  • PIT-CFC Zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu z zagranicznej spółki kontrolowanej przez podatnika podatku dochodowego od osób fizycznych (obowiązuje od 1 stycznia 2016 r.)
  • PIT/D Informacja o odliczeniu wydatków mieszkaniowych w roku podatkowym (dotyczy lat: 2015, 2016)
  • PIT/DS Informacja o wysokości dochodu (straty) z działów specjalnych produkcji rolnej w roku podatkowym (dotyczy 2016 roku)
  • PIT/M Informacja o dochodach małoletnich dzieci, podlegających łącznemu opodatkowaniu z dochodami rodziców w roku podatkowym (dotyczy lat: 2015, 2016)
  • PIT/O Informacja o odliczeniach od dochodu (przychodu) i od podatku w roku podatkowym (dotyczy lat: 2015, 2016)
  • PIT-R Informacja o wypłaconych podatnikowi kwotach z tytułu pełnienia obowiązków społecznych i obywatelskich (dotyczy lat: 2015, 2016)
  • PIT/Z Informacja o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej, prowadzonej przez podatników korzystających ze zwolnienia na podstawie art. 44 ust. 7a ustawy, osiągniętego (poniesionej) w roku podatkowym (dotyczy lat: 2015, 2016)
  • PIT/ZG Informacja o wysokości dochodów z zagranicy i zapłaconym podatku w roku podatkowym (dotyczy lat: 2014, 2015, 2016)
  • SSE/A Wykaz udziałów w spółkach (dotyczy lat: 2015, 2016)
  • SSE-R Rozliczenie podatku dochodowego od dochodów osiąganych z tytułu prowadzonej działalności na terenie specjalnej strefy ekonomicznej na podstawie zezwolenia (dotyczy lat: 2015, 2016)
  • SSE-R/A Rozliczenie zdyskontowanej wartości udzielonej pomocy publicznej i kosztów kwalifikujących się do objęcia tą pomocą (dotyczy lat: 2015, 2016)
Planowanie operacyjne

Procedura zamieniania przez przedsiębiorstwo jego orientacji strategicznych w programy działania realizowane przez poszczególne służby, wydziały i jednostki strategiczne w ramach ich zwykłej działalności.

Plany operacyjne w organizacji układają się w hierarchię, odpowiadają strukturze organizacyjnej. Na każdym szczeblu plany odgrywają dwojaką rolę: wyznaczają cele, które maja być osiągnięte przez plany niższego szczebla, z kolei same stają się instrumentem realizacji celów, ustalonych przez plan kolejnego wyższego szczebla.

Wyróżnia się dwa rodzaje planów:

Plany strategiczne: prowadzące do osiągania ogólnych celów formy – spełnienie misji, stanowiącej szczególny powód istnienia organizacji,
Plany operacyjne: określające sposoby wcielania w życie planów strategicznych. Dzielą się na:
plany jednorazowe (programy, projekty) – opracowane dla uzyskania konkretnych celów, tracące swą ważność z chwilą ich osiągnięcia,
plany trwale obowiązujące – wytyczne polityki, ustalone procedury, reguły, regulaminy.

Planowanie strategiczne

Sformalizowana procedura podejmowania decyzji dotyczących ustalania głównych kierunków rozwoju przedsiębiorstwa, a zwłaszcza charakteru dziedzin działalności, w które zamierza się ono angażować oraz intensywności tego zaangażowania. Cele firmy mówią o tym, co firma chce osiągnąć, strategia to plan gry, który to umożliwia. Planowanie strategiczne odpowiada na pytania:

  • czym się zajmujemy i czym powinniśmy się zajmować
  • kim są a kim powinni być nasi klienci.

Cechy planowania strategicznego:

  • stwarza ramy planowania bardziej szczegółowego oraz podstawę codziennych decyzji,
  • wiąże się z dłuższym okresem niż inne rodzaje planowania,
  • skupia uwagę i zasoby firmy na najważniejszych działaniach,
  • dotyczy najwyższego szczebla w tym znaczeniu, że musi w nim uczestniczyć kierownictwo naczelne, które dysponuje dostateczną wiedzą i doświadczeniem, aby uwzględnić wszystkie aspekty funkcjonowania danej organizacji. Jego zaangażowanie jest ponadto konieczne dla wywołania i podtrzymania zaangażowania na niższych szczeblach.
Podatek

Publicznoprawne, nieodpłatne, przymusowe oraz bezzwrotne świadczenie pieniężne na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu lub gminy, wynikające z ustawy podatkowej (definicję normatywną zawiera art. 6 Ordynacji podatkowej). Podatek jest daniną publiczną, wynikającą z władztwa państwowego, a więc opartą na prawie publicznym. Przeciwieństwem podatku, jako świadczenia publicznoprawnego, są świadczenia pieniężne wynikające ze stosunków cywilnoprawnych.

Podatek jest świadczeniem nieodpłatnym, co oznacza, że jego uiszczenie nie daje podatnikowi żadnych podstaw do dochodzenia roszczeń od państwa czy od jednostek samorządu terytorialnego.

Podatek jest świadczeniem przymusowym, co oznacza, że w celu realizacji czy zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego organy podatkowe mogą wykorzystać procedury, w tym egzekucyjne określone we właściwych przepisach.

Podatek jest świadczeniem bezzwrotnym, co oznacza, że jeśli nie został nadpłacony, nie podlega zwrotowi. Cecha ta odróżnia podatki od należności związanych z kredytami czy pożyczkami, które muszą być zwrócone po określonym czasie.

Podatek jest świadczeniem pieniężnym, co oznacza, że powinien być zawsze określony w pewnej kwocie pieniędzy. Na etapie wymiaru nie ma możliwości, aby podatek został ustalony lub określony przy wykorzystaniu innego kryterium niż pieniądz. Dotyczy to zarówno wymiaru realizowanego w ramach samoobliczenia, jak i przypadku, gdy zobowiązanie podatkowe jest ustalane przez organ podatkowy w decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego.

Podatek jest świadczeniem, które jest uiszczane wyłącznie na rzecz określonych podmiotów, tj. Skarbu Państwa, województwa, powiatu lub gminy.

Podatki powinny być wprowadzane w formie ustawowej. Zgodnie z art. 217 w zw. z art. 84 Konstytucji RP nakładanie podatków, innych danin publicznych, określenie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy (zasada wyłączności ustawy do wprowadzania podatków oraz do kształtowania istotnych elementów konstrukcyjnych podatku). Płacenie podatku należy traktować jako zasadę, wszystkie odstępstwa (dotyczy to ulg i zwolnień podatkowych) jako wyjątki od niej (zasada powszechności).

Podpis

Odręczne utrwalenie przez autora tekstu jego „imienia" (patrz imię) czyli nazwiska i imienia (pierwszej listery imienia). Językowy znak graficzny utrwalony na dokumencie (patrz dokument). Zapisany na dokumencie znak tak składany własnoręcznie, że dzięki temu czemu można będziezidentyfikować osobę, która go złożyła. Podpis powinien wskazywać imię i nazwisko, jednak jeśli samo wskazanie nazwiska nie będzie budziło wątpliwości co do tożsamości osoby, to będzie to wystarczająca forma podpisu. Podpis należy złożyć pod tekstem oświadczenia woli lub wiedzy (utworu). Parafowanie dokumentu jedynie inicjałami (pierwsza litera imienia i nazwiska) nie jest złożeniem podpisu.
(Patrz też firma art. Art. 434 kodeksu cywilnego)

Podpis elektroniczny

Dane w postaci elektronicznej, które wraz z innymi danymi, do których zostały dołączone lub z którymi są logicznie powiązane, służą do identyfikacji osoby składającej podpis elektroniczny;
Ustawa o podpisie elektronicznym Art. 3 pkt.1, Kodeks cywilny Art. 78 § 2

Podpis urzędowo poświadczony

Podpis urzędowo poświadczony jest stosowany, gdy przepis ustawy tego wymaga lub strony tak ustalają dla danej czynności lub przyszłych, przewidzianych w umowie. Podpis taki jest formą zapewnienia autentyczności danej czynności, oświadczenia woli lub wiedzy oraz daty dokonania czynności lub złożenia oświadczenia (data pewna).

Podpis może zostać urzędowo poświadczony zarówno przez notariusza, jak i uprawionego do tego urzędnika. Czynność prawna dokonana w formie dokumentu pisemnego z podpisem poświadczonym urzędowo polega na umieszczeniu przez notariusza lub powołany organ klauzuli stwierdzającej własnoręczność podpisu wskazanej w tej klauzuli osoby. Jest to tzw. forma czynności prawnej kwalifikowana (bądź też „forma szczególna).

Wymóg formy czynności prawnej dokonanej w formie dokumentu z podpisem urzędowo poświadczonym jest stosowany np. przy zbywaniu przedsiębiorstwa albo przy ustanawianiu na nim użytkowania. Zmniejsza to ryzyko, że osoba, na którą wskazuje podpis, zaprzeczy, ze go złożyła.

W przypadku, gdy w miejscowości nie ma siedziby kancelaria notarialna – Minister Sprawiedliwości może na podstawie Prawa o Notariacie upoważnić do sporządzania poświadczeń organy jednostek samorządu terytorialnego oraz banki mające siedzibę w tej miejscowości.

Podstawa prawna:

  1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (tj, Dz.U. 2014 poz. 121).
Podstęp, jako wada umowy

Jeżeli błąd wywołała druga strona podstępnie, uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu może nastąpić także wtedy, gdy błąd nie był istotny, jak również wtedy, gdy nie dotyczył treści czynności prawnej.

W przypadku oświadczeń woli polegających na zawieraniu umowy, jako jej strona, zarówno na etapie negocjacji, a następnie przy podpisaniu podstęp sprowadza się do zatajenia istotnych okoliczności lub celu mających wpływ na to, że druga strona zawrze umowę lub wyrazi zgodę na jej warunki np. cenę, bądź też w ogóle samo zawarcie umowy i jej warunki mające skłonić do zawarcia stanowią element podstępu dla osiągnięcia innego celu. Podstęp skutkuje bezwzględną nieważnością umowy, co oznacza, iż nie trzeba wnosić o jej uchylanie, czy rozwiązanie lecz należy oświadczać się, iż traktuje się umowę jako nie zwartą. W tym zakresie służy powództwo do sądu powszechnego na podstawie art. 189 kpc o ustalenie nie istnienia stosunku prawnego tu umowy.

Podstawa prawna:

  1. Art. 86, Ustawa z dnia 23 kwietnia 1974r. Kodeks cywilny (Dz.U.2017.459)
Polecenie

Polecenie rozumiane, jako nakazanie innej osobie określonego zachowania się, nieczyniące z nakazującego ani innej osoby wierzyciela, jest unormowane w Kodeksie cywilnym tylko w art. 893 w regulacji dotyczącej darowizny oraz w art. 982 w regulacji dotyczącej dziedziczenia testamentowego. Nie oznacza to, że w drodze umownej nie można przewidzieć podobnych rozwiązań posługując się wskazanymi przepisami.

1. Polecenie darczyńcy

Kodeks cywilny w art. 893 k.c. stanowi, iż darczyńca może nałożyć na obdarowanego obowiązek oznaczonego działania lub zaniechania, nie czyniąc nikogo wierzycielem. Polecenie zasadniczo zawierane jest w umowie darowizny. Obdarowany składając oświadczenie o przyjęciu darowizny obciążonej poleceniem (przyjmując darowiznę), godzi się tym samym w sposób domniemany z obowiązkiem spełnienia polecenia. Obciążenie obdarowanego obowiązkiem spełnienia polecenia może także nastąpić po zawarciu umowy darowizny, jak i po jej wykonaniu, co oczywiście wymaga wówczas zgody obdarowanego. Darczyńca obciążając obdarowanego poleceniem musi dokładnie wskazać, na czym polecenie ma polegać, a także kogo dotyczyć. Obowiązek określonego zachowania będący przedmiotem polecenia może, ale nie musi mieć związku z przedmiotem darowizny, może dotyczyć sfery majątkowej, jak i osobistej wskazanej przez darczyńcę osoby. Osobą, której dotyczyć ma objęte poleceniem zachowanie (działanie lub zaniechanie) może być darczyńca, osoba trzecia, a nawet sam obdarowany. „Beneficjentami” mogą też być wręcz obiekty natury (pomniki przyrody, zabytki, zwierzęta). Poleceniem może być np. obowiązek przekazania przez obdarowanego członka rodziny pewnej kwoty pieniężnej na rozpoczęcie działalności czy rozwój linii produkcyjnej wspólnego, rodzinnego przedsiębiorstwa, dostarczania wskazanej poleceniem osobie pieniędzy na utrzymanie, czy też nałożenie obowiązku na fundację przekazania środków pieniężnych na rzecz określonych osób). Określając objęte poleceniem zachowanie należy pamiętać, aby nie pozbawiało ono umowy darowizny cech nieodpłatności (co do zasady byłoby tak wówczas, gdyby przedmiot polecenia miał większą wartość niż świadczenie darczyńcy).

Niewypełnienie polecenia przez obdarowanego, w przypadkach, gdy jest przejawem rażącej niewdzięczności obdarowanego (art. 898 k.c.) może być przyczyną odwołania darowizny (zasadniczo jednak z wyłączeniem przypadków, gdy polecenie miało na celu wyłącznie korzyść dla obdarowanego). Jeżeli natomiast darczyńca wykonał zobowiązanie wynikające z umowy darowizny (darowizna została dokonana), może żądać wypełnienia polecenia, chyba że ma ono wyłącznie na celu korzyść obdarowanego. W takich przypadkach, darczyńca może wystąpić z roszczeniem o nakazanie wypełnienia polecenia również na drodze sądowej, a następnie egzekwowanie go w trybie egzekucji przewidzianych dla czynności, której inna osoba niż dłużnik wykonać nie może, a której wykonanie zależy wyłącznie od jego woli (art. 1050 k.p.c.).

2. Polecenie testamentowe

Przepis art. 982 k.c. przewiduje możliwość nałożenia przez spadkodawcę w testamencie na spadkobiercę lub zapisobiorcę polecenia. Podobnie, jak w przypadku darowizny, takie polecenie może dotyczyć sfery majątkowej, jak i niemajątkowej (np. nałożenie na spadkobiercę obowiązku spożytkowania uzyskanej wartości majątkowej na określony cel, przysporzenie korzyści określonej osobie). Polecenie może być również jedynym przedmiotem testamentu. Trzeba tu zaznaczyć, iż aby samo polecenie było ważne, ważny musi być testament, gdyż jest ono jego częścią. Nie wywoła zatem skutków prawnych przepisanych prawem dla polecenia testamentowego, nakaz określonego zachowania się, jeżeli testament go zawierający zostałby sporządzony wadliwie np. nie zostałby odręcznie podpisany ani w przypadku gdyby np. zawarty był w odrębnym dokumencie, który zostałby napisany na komputerze i wydrukowany, a nie sporządzony, jak testament własnoręcznie. Ponadto, dokonując polecenia trzeba pamiętać, iż może ono zostać nałożone tylko na spadkobierców lub zapisobierców, a więc nałożenie polecenia będzie skuteczne jedynie wówczas, gdy dana osoba może być spadkobiercą lub zapisobiercą. Zatem obciążenie poleceniem niezdolnego do dziedziczenia, a także niegodnego będzie nieskuteczne, gdyż osoby takie nie mogą być ani spadkobiercami, ani zapisobiercami. W przypadku poleceń testamentowych „nadzór” nad wykonaniem poleceń można powierzyć wykonawcy testamentu. Zgodnie z art. 988 k.c. jeżeli spadkodawca nie postanowił inaczej, wykonawca testamentu powinien wykonać zapisy zwykłe i polecenia. Wykonania polecenia może żądać każdy ze spadkobierców, jak również wykonawca testamentu, chyba że polecenie ma wyłącznie na celu korzyść obciążonego poleceniem. Jeżeli polecenie ma na względzie interes społeczny, wykonania polecenia może żądać także właściwy organ państwowy.

Podstawa prawna:

  1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tj. Dz. U. 2014 poz. 121);
  2. Ustawa z 17 listopada 1964 – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U.2014.101)
Pomoc de minimis

Jest to dozwolona pomoc publiczna dla firmy (przedsiębiorcy) nienaruszająca konkurencji na rynku. Od dnia 1 stycznia 2014 r., podniesiono wysokość pomocy do 15 000 euro na beneficjenta w okresie trzech lat budżetowych, a pułap krajowy dla każdego państwa członkowskiego - do 1 proc. wartości produkcji rolnej.
Ustawa o Postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej

POS

(ang. point of sale) właściwie: POSM (ang. point of sales materials) - materiały wspierające sprzedaż; sformułowanie to odnosi się do różnych rodzajów nośników reklamy typu BTL.

W polskiej terminologii marketingowej przyjęło stosować się nazwę POS, jednak polskie wiodące firmy dla określenia produktów wspierających sprzedaż używają terminu POSM[potrzebne źródło]. W USA oraz Rosji używa się również określenia POP (Point-of-Purchase).

Materiały te dzielą się na trwałe i miękkie. Przez miękkie określa się głównie wszelkie tanie rozwiązania bazujące na papierze, kartonie. Twarde to kasetony, regały - wszystkie te które są wykonane z plastiku, metalu itp.

Do POS (POSM/ POP) zaliczamy:

  • counter card (stojaki na ulotki)
  • wobbler (reklama ruchoma przytwierdzana do krawędzi półki lub stojąca na niej)
  • naklejki
  • hanger (wiszące materiały z logo produktu)
  • makiety powiększonego produktu
  • bloczki z ulotkami
  • broszury o produkcie
  • stands (reklamy stojące)
  • lightbox (reklama podświetlana)
  • shelfliner (zadrukowany pasek umieszczany na krawędzi półki, zawierający logo produktu, hasło)
  • topper (element reklamowy, umieszczany nad stojakiem reklamowym – display, ekspozytor
  • infokiosk (interaktywny POSM składający się z komputera i ekranu dotykowego)
  • tray (tacka na produkty)
  • pusher (element półki, dopychacz produktów)
  • gondola end (koniec alei sklepowej)
  • checkout (strefa przykasowa)
  • podajnik grawitacyjny (podajnik produktowy towarowany od góry)środki reklamy w punkcie sprzedaży.
Postępowanie nakazowe

Postępowanie nakazowe to uproszczona procedura dochodzenia należności przewidziana w art. 4841-497 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.). Umożliwia szybkie i skuteczne uzyskanie orzeczenia stanowiącego tytuł do zabezpieczenia roszczenia, gdy dłużnik nie dotrzymuje warunków zawartej umowy, a sprawa dotyczy roszczenia pieniężnego lub świadczenia innych rzeczy zamiennych (np. wydania samochodu określonej marki o określonych parametrach).

Sprawy w postępowaniu nakazowym należą do właściwości zarówno sądów rejonowych, jak i okręgowych. Zgodnie z art. 16 i 17 k.p.c. sądy rejonowe mają właściwość w sprawach, w których wartość przedmiotu sporu nie przekracza 75 000 zł. Powyżej tej kwoty właściwe do rozpoznania sprawy są sądy okręgowe. Właściwość miejscowa sądu ustalana jest zgodnie z właściwością ogólną, tzn. zgodnie z miejscem zamieszkania pozwanego lub siedziby, jeżeli pozywana jest osoba prawna lub inna jednostka niebędąca osobą fizyczną (art. 27 i art. 30 k.p.c.).

Postępowanie nakazowe jest wszczynane wniesieniem pozwu, w którym wyraźnie sformułowany musi zostać wniosek o rozpatrzenie sprawy w postępowaniu nakazowym, ponieważ sąd nie dokonuje tego z urzędu. Do pozwu dołącza się dokument uzasadniający dochodzone żądanie, którym może być dokument urzędowy, zaakceptowany przez dłużnika rachunek, wezwanie dłużnika do zapłaty i pisemne oświadczenie dłużnika o uznaniu długu lub zaakceptowane przez dłużnika żądanie zapłaty, zwrócone przez bank i nie zapłacone z powodu braku środków na rachunku bankowym.

Sąd wydaje także nakaz zapłaty m.in. na podstawie weksla, czeku, warrantu lub rewersu należycie wypełnionego, których prawdziwość i treść nie nasuwają wątpliwości, bądź umowy i dowodu spełnienia wzajemnego świadczenia niepieniężnego, dowodu skutecznego doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, jeżeli powód dochodzi należności zapłaty świadczenia pieniężnego.

W pozwie określa się szczegółowo uczestników postępowania (powoda i pozwanego, ewentualnie pełnomocników) oraz ich adresy. Należy także dokładnie określić żądanie, podmiot zobowiązany (dłużnika) oraz wartość przedmiotu sporu. Patrz bliżej art. 485 k.p.c.

Opłata od pozwu powinna zostać wniesiona do sądu przy wnoszeniu pozwu. Zgodnie z art. art. 19 ust. 2 pkt. 1 Ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych od pozwu w postępowaniu nakazowym pobiera się ¼ opłaty stosunkowej, czyli 1,25% wartości przedmiotu sporu.

Sąd rozpatruje sprawę na posiedzeniu niejawnym (bez wezwania i udziału stron) w składzie jednoosobowym. W przypadku wątpliwości co do rozstrzygnięcia lub uznania wydania nakazu zapłaty za bezzasadne, sąd wyznacza rozprawę i sprawa toczy się w trybie postępowania zwyczajnego. Sąd wydaje nakaz zapłaty, gdy rozpoznanie powództwa jest w tym trybie zasadne. W takim przypadku nakaz zapłaty doręcza się stronom. Pozwanego dodatkowo sąd poucza o możliwości wniesienia zarzutów w terminie 14 dni. W tym czasie pozwany musi albo wnieść zarzuty, albo uregulować należność objętą nakazem zapłaty. Jeśli nie zostaną wniesione zarzuty lub zostaną wniesione, ale nieskutecznie, nakaz zapłaty pozostaje w mocy o statusie już prawomocnego wyroku. W sytuacji, gdy pozwany wniesie skutecznie zarzuty, sąd wyznacza rozprawę i zarządza doręczenie zarzutów powodowi. W ciągu tygodnia od dnia doręczenia zarzutów powód może przedstawić odpowiedź na zarzuty, w której może powołać nowe okoliczności i fakty. Uchybienie terminowi skutkuje uniemożliwieniem powołania nowych okoliczności i faktów przed sądem.

Po przeprowadzeniu rozprawy sąd, kończąc postępowanie w sprawie, wydaje jeden z czterech rodzajów rozstrzygnięcia: utrzymuje w mocy w części lub w całości nakazu zapłaty, uchyla nakaz zapłaty w całości i wydaje orzeczenie zgodne ze zgromadzonym w postępowaniu zwyczajnym materiałem dowodowym, uchyla nakaz zapłaty i odrzuca pozew, uchyla nakaz zapłaty i umarza postępowanie.

Podstawa prawna

  1. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego
  2. Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w spawach cywilnych
Postępowanie restrukturyzacyjne

Przeprowadza się je w celu uniknięcia ogłoszenia upadłości dłużnika przez umożliwienie mu restrukturyzacji w drodze zawarcia układu z wierzycielami, a w przypadku postępowania sanacyjnego – również przez przeprowadzenie działań sanacyjnych, przy zabezpieczeniu słusznych praw wierzycieli. Aby postępowanie zostało przeprowadzone skutecznie, niezbędna jest zdolność dłużnika do bieżącego zaspokajania kosztów postępowania oraz zobowiązań, które powstały już po jego otwarciu, jak również złożenie korzystnych propozycji restrukturyzacji dla wierzycieli.

Restrukturyzację przeprowadza się w następujących postępowaniach restrukturyzacyjnych:

1) postępowaniu o zatwierdzenie układu – zawarcie układu następuje na zwoływanym przez sąd zgromadzeniu wierzycieli oraz poprzez zabezpieczenie majątku dłużnika za pomocą zawieszenia egzekucji wierzytelności objętej układem, jeżeli egzekucja mogłaby utrudnić lub uniemożliwić jego zawarcie.

2) przyspieszonym postępowaniu układowym– dłużnik może zawrzeć układ po sporządzeniu spisu wierzytelności w uproszczonym trybie. Może być przeprowadzone, jeżeli suma wierzytelności spornych uprawniających do głosowania nad układem nie przekracza 15% sumy wierzytelności uprawniających do głosowania nad układem. Po otwarciu tego postępowania, postępowanie egzekucyjne zostanie zawieszone z mocy prawa.

3) postępowaniu układowym – jest to postępowanie dla przedsiębiorców, których łączna suma

wierzytelności spornych uprawniających do głosowania nad układem przekracza 15% sumy wierzytelności sporych uprawniających do głosowania nad układem, co dyskwalifikuje ich w kwestii uzyskania zgody na przeprowadzenie postępowania o zatwierdzenie układu oraz przyspieszonego postępowania układowego.

4) postępowaniu sanacyjnym – ma ono za zadanie oprócz uniknięcia upadłości dłużnika w drodze zawarcia układu z wierzycielami, także doprowadzić do uzdrowienia sytuacji gospodarczej dłużnika poprzez przeprowadzenie działań sanacyjnych na podstawie planu restrukturyzacyjnego. Wszczynane jest ono poprzez złożenie wniosku restrukturyzacyjnego do sądu restrukturyzacyjnego, którym jest właściwy miejscowo sąd gospodarczy. Wniosek może złożyć dłużnik, kurator sądowy, a jeżeli dłużnikiem jest niewypłacalna osoba prawna – jej wierzyciel osobisty.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 prawa restrukturyzacyjnego, postępowanie to mogą przeprowadzić następujące podmioty:

  • przedsiębiorcy w rozumieniu kodeksu cywilnego,
  • spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i spółki akcyjne nieprowadzące działalności gospodarczej;
  • wspólnicy osobowych spółek handlowych ponoszących odpowiedzialność za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem;
  • wspólnicy spółki partnerskiej.

Podstawa prawna:

  1. Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (tj. Dz. U. 2017, poz. 1508)
Postępowanie upominawcze

Postępowanie upominawcze jest jednym z postępowań odrębnych Ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (t.j.: Dz.U. 2016 poz. 1822) – dalej jako: k.p.c. W postępowaniu tym sąd wydaje nakaz, który stanowi propozycję rozstrzygnięcia danej sprawy

Zgodnie z treścią art. 497 1 k.p.c. postępowanie upominawcze należy do właściwości sądów rejonowych i okręgowych.

Co oznacza, że postępowanie upominawcze należy do właściwości funkcjonalnej sądów, które orzekają w pierwszej instancji według przepisów o właściwości rzeczowej określonej w art. 16, 17 i 461 § 11 k.p.c.

Postępowanie upominawcze wdrażane jest z urzędu w każdym wypadku, jeżeli według oceny przewodniczącego wydziału (lub upoważnionego sędziego) istnieją ku temu przesłanki. Dokonanie tej oceny jest obligatoryjne (art. 201 § 1 zdanie drugie oraz art. 486 § 1 in fine k.p.c.). Z tych przyczyn zamieszczenie w pozwie wniosku o rozpoznanie sprawy w postępowaniu upominawczym jest zbędne, ale dopuszczalne.

W związku z powyższym, pozew w postępowaniu upominawczym musi spełniać takie same wymogi formalne jak w postępowaniu zwykłym oraz musi być opłacony w tej samej wysokości co pozew w postępowaniu rozpoznawczym. Co do zasady będzie to opłata stosunkowa w wysokości 5% wartości przedmiotu sporu, nie mniej niż 30 zł i nie więcej niż 100 000 zł o czym stanowi art. 13 Ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych – dalej jako: u.k.s.c.

Odrębnie Ustawodawca uregulował zasady opłacenia pozwu:

a. w sprawach z zakresu prawa pracy (zob. art. 35 oraz 96 ust. 1 pkt 4 u.k.s.c.),
b. w postępowaniu nakazowym (art. 19 ust. 2 pkt 1 u.k.s.c.),
c. w elektronicznym postępowaniu upominawczym (art. 19 ust. 2 pkt 2 u.k.s.c.) czy
d. w postępowaniu uproszczonym (art. 28 u.k.s.c.).
Należy pamiętać, iż cechą szczególną opłaty od pozwu rozpoznanego w postępowaniu upominawczym nakazem zapłaty jest to, że w przypadku uprawomocnienia się nakazu zapłaty sąd z urzędu zwróci powodowi 3/4 uiszczonej opłaty od pozwu – co wynika z treści art. 79 ust. 1 pkt 2 lit. c u.k.s.c. Opłata ta jest zwracana przekazem pocztowym, chyba że powód wskaże sądowi numer rachunku bankowego, na który można dokonać jej zwrotu. Z tego względu w praktyce jest pożądane, aby powodowie wskazywali sądowi numer rachunku bankowego, na który można dokonać zwrotu opłaty sądowej, w każdej sprawie, w której dopuszczalne jest wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym.

Podstawa prawna:

  1. art. 201 § 1 zdanie drugie, art. 486, art. 497 1 Ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (t.j.: Dz.U. 2016 poz. 1822);
  2. art. 13, art. 19 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 28, art. 35, art. art. 79 ust. 1 pkt 2 lit. c, art. 96 Ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
Posłaniec

Osoba przenosząca cudze oświadczenie woli. Zniekształcenie oświadczenia woli przez osobę użytą do jego przesłania ma takie same skutki, jak błąd przy złożeniu oświadczenia.
(Art. 85 k.c., patrz też Doręczenie i Błąd)

Potrącenie

Gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym. Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej. Nie mogą być umorzone przez potrącenie:
1) wierzytelności nieulegające zajęciu (np. przedmioty urządzenia domowe, żywy inwentarz zaspakajający potrzeby żywieniowe dłużnika i rodziny; przedmioty niezbędne do nauki)
2) wierzytelności o dostarczenie środków utrzymania;
3) wierzytelności wynikające z czynów niedozwolonych;
4) wierzytelności, co do których potrącenie jest wyłączone przez przepisy szczególne.
Kodeks cywilny Art. 498, 505

Potwierdzenie zawarcia umowy


Każda odpowiedź na ofertę, która wyraża (stanowi) oświadczenie woli jej przyjęcia stanowi jednocześnie potwierdzenie zawarcia umowy na warunkach oferty chyba, że co innego zastrzeżono w ofercie lub strona rozpoczyna rokowania. Odpowiedź na ofertę nie zmieniającą istotnie treści oferty poczytuje się za jej przyjęcie. W stosunkach między przedsiębiorcami strony będzie wiązać umowa o treści określonej w ofercie z uwzględnieniem zastrzeżeń zawartych w odpowiedzi na nią. Potwierdzeniem zawarcia umowy może być milczące przyjęcie oferty, czyli brak odpowiedzi na ofertę otrzymaną przez przedsiębiorcę w ramach jego działalności od osoby z którą pozostaje w stałych stosunkach gospodarczych.

Podstawa prawna:

  1. art. 681 § 2 , art. 682 Ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (tj.: Dz. U. 2017 poz. 459).
Poufne

Stosując pojęcie „poufne” należy pamiętać, że może ono dotyczyć zarówno informacji niejawnych opatrzonych klauzulą„poufne” zgodnie z art. 5 ust. 3 Ustawy z dnia 5 sierpnia 2010r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. 2010 nr 182 poz. 1228) – dalej jako: ustawa o ochronie – „informacji poufnych” w rozumieniu art. 154 Ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (t.j.: Dz. U. 2014 poz. 94) – dalej jako: ustawa o obrocie – jak również „zastrzeżenie poufności informacji” na podstawie art. 721 §1 Ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j.: Dz. U. 2014 poz. 121) – dalej jako: k.c.

Ponadto stosuje się pojęcie jak i formę klauzuli „poufności” dla sygnowania informacji, dokumentów, które obejmowane są tajemnicami zawodowymi, służbowymi czy tajemnicą przedsiębiorstwa (handlową, przemysłową, korporacyjną).

Zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o ochronie klauzulę „poufne” nadaje się informacjom niejawnym, jeżeli ich nieuprawnione ujawnienie spowodowałoby szkodę dla Rzeczpospolitej Polskiej przez to, że:

1) utrudni prowadzenie bieżącej polityki zagranicznej Rzeczypospolitej Polskiej;

2) utrudni realizację przedsięwzięć obronnych lub negatywnie wpłynie na zdolność bojową Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej;

3) zakłóci porządek publiczny lub zagrozi bezpieczeństwu obywateli;

4) utrudni wykonywanie zadań służbom lub instytucjom odpowiedzialnym za ochronę bezpieczeństwa lub podstawowych interesów Rzeczypospolitej Polskiej;

5) utrudni wykonywanie zadań służbom lub instytucjom odpowiedzialnym za ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa obywateli lub ściganie sprawców przestępstw i przestępstw skarbowych oraz organom wymiaru sprawiedliwości;

6) zagrozi stabilności systemu finansowego Rzeczypospolitej Polskiej;

7) wpłynie niekorzystnie na funkcjonowanie gospodarki narodowej.

Natomiast, art. 154 ust. 1 ustawy o obrocie stanowi, iż „informacją poufną” w rozumieniu omawianego artykułu jest – określona w sposób precyzyjny – informacja dotycząca, bezpośrednio lub pośrednio, jednego lub kilku emitentów instrumentów finansowych, jednego lub kilku instrumentów finansowych albo nabywania lub zbywania takich instrumentów, która nie została przekazana do publicznej wiadomości, a która po takim przekazaniu mogłaby w istotny sposób wpłynąć na cenę tych instrumentów finansowych lub na cenę powiązanych z nimi pochodnych instrumentów finansowych, przy czym dana informacja:

1) jest określona w sposób precyzyjny, wtedy gdy wskazuje na okoliczności lub zdarzenia, które wystąpiły lub których wystąpienia można zasadnie oczekiwać, a jej charakter w wystarczającym stopniu umożliwia dokonanie oceny potencjalnego wpływu tych okoliczności lub zdarzeń na cenę lub wartość instrumentów finansowych lub na cenę powiązanych z nimi pochodnych instrumentów finansowych;

2) mogłaby po przekazaniu do publicznej wiadomości w istotny sposób wpłynąć na cenę lub wartość instrumentów finansowych lub na cenę powiązanych z nimi pochodnych instrumentów finansowych, wtedy gdy mogłaby ona zostać wykorzystana przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych przez racjonalnie działającego inwestora;

3) w odniesieniu do osób zajmujących się wykonywaniem dyspozycji dotyczących instrumentów finansowych, ma charakter informacji poufnej, również wtedy gdy została przekazana tej osobie przez inwestora lub inną osobę mającą wiedzę o takich dyspozycjach, i dotyczy składanych przez inwestora dyspozycji nabycia lub zbycia instrumentów finansowych, przy spełnieniu przesłanek określonych w pkt 1 i 2.

Także jak stanowi ust 2 art. 154 w przypadku pochodnych instrumentów finansowych, których instrumentem bazowym jest towar, za informację poufną uważa się określoną w sposób precyzyjny informację, dotyczącą bezpośrednio lub pośrednio, jednego lub kilku takich instrumentów, która nie została przekazana do publicznej wiadomości, a której przekazania, zgodnie z przyjętymi praktykami rynkowymi, mogliby oczekiwać uczestnicy tego rynku. W szczególności mogą oni oczekiwać przekazywania takich informacji, które powinny podlegać regularnemu udostępnianiu uczestnikom rynku lub których ujawnienie jest wymagane, zgodnie z przepisami, umowami i zwyczajami obowiązującymi na danym rynku.

Ponadto w trzecim znaczeniu, Ustawodawca w art. 721 § 1 k.c. przewidział, iż strona uczestnicząca w negocjacjach jest obowiązana do nieujawniania i nieprzekazywania innym osobom udostępnionych jej w toku negocjacji informacji oraz do niewykorzystywania tych informacji dla własnych celów, jeżeli druga strona udostępniła te informacje z zastrzeżeniem poufności. Przepis ten nie wprowadza zatem obowiązku zachowania w poufności wszelkich informacji przekazywanych w ramach negocjacji, a jedynie takich, które zostały przekazane ze stosownym zastrzeżeniem (tajemnica rokowań uznawana również za handlową).

Najczęściej jednak dochodzi do sytuacji, w której przedsiębiorcy używają klauzuli „poufne” w sposób zwyczajowy w obrocie handlowym czy gospodarczym. Przykładem takiego zachowania jest zadbanie o prawidłowy obieg dokumentów, który w swej istocie powinien być instrumentem priorytetowym z uwagi na dane wrażliwe i ważne z punktu widzenia interesu każdego przedsiębiorcy i przedsiębiorstwa. Przykładową klauzulą bywa użycie obok klauzuli „poufne” lub wyłącznie na dokumentach zwrotu „do rąk własnych”.

Posługując się powyższym przykładem należy wskazać, że regulacje wewnętrzne, obieg dokumentów powinny odpowiadać spójnym zasadom ochrony informacji chronionych z różnych tytułów: „tajemnicy przedsiębiorstwa”, „ochrony danych osobowych”, „tajemnicy skarbowej” właśnie w informacjach poufnych

Zgodnie z art. 11 ust. 4 Ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j.: Dz. U. 2003 nr 153 poz. 1503) przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się „nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjąłniezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Oznacza to konieczność przyjęcia wewnętrznej regulacji w tym zakresie, o ile chce się skutecznie chronić swoje informacje.

Podstawa prawna:

  1. Art. 5 ust. 3 Ustawy z dnia 5 sierpnia 2010r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. 2010 nr 182 poz. 1228);
  2. Art. 154 Ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (t.j.: Dz. U. 2014 poz. 94);
  3. Art. 721 §1 Ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j.: Dz. U. 2014 poz. 121);
  4. Art. 11 ust. 4 Ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j.: Dz. U. 2003 nr 153 poz. 1503).
Pozorność, jako wada umowy

Oświadczenie woli złożone wobec drugiej strony dla pozoru, czyli bez zamiaru dokonania czynności prawnej lub z zamiarem dokonania czynności innej niż określona w oświadczeniu. Oświadczenie takie jest nieważne. Jeżeli owe oświadczenie zostało złożone dla ukrycia innej czynności prawnej, ważność oświadczenia ocenia się według właściwości tej czynności. Pozorność oświadczenia woli nie ma wpływu na skuteczność odpłatnej czynności prawnej, dokonanej na podstawie pozornego oświadczenia, jeżeli wskutek tej czynności osoba trzecia nabywa prawo lub zostaje zwolniona od obowiązku, chyba że działała w złej wierze. W szczególności z umowami dla pozoru mamy do czynienia w sytuacjach, gdy przekracza się granicę tak zwanej dozwolonej optymalizacji podatkowej lub dla uniknięcia obciążeń składkami ubezpieczeń społecznych lub zdrowotnych i zawiera umowę o innej treści lub dokonuje innej czynności prawnej, niż które za cel w rzeczywistości miałaby umowa lub świadczenie z zobowiązania pomiędzy stronami.

Podstawa prawna:

  1. Art. 83, Ustawa z dnia 23 kwietnia 1974r. Kodeks cywilny (Dz.U.2017.459)
Pozycjonowanie

Akt projektowania oferty i wizerunku firmy, którego celem jest zajęcie wyróżniającego się miejsca w świadomości rynku docelowego. Ostatecznym wynikiem pozycjonowania jest skuteczne kierowanie zorientowanej na klienta propozycji wartości – powodu, dla którego rynek docelowy powinien kupić dany produkt. Al Ries i Jack Trout proponują następujące strategie pozycjonowania:

  • strategia wzmocnienia pozycji w umysłach klientów – np. poprzez podkreślanie unikalnej cechy,
  • strategia szybkiego przejęcie wolnego miejsca, znalezienie niszy rynkowej,
  • strategia depozycjonowania i repozycjonowania – pozycja największej firmy może być zajeta tylko przez jedną markę, druga marka powinna być przerobiona i przeniesiona do drugiej kategorii (np. napój 7-Up jest numerem jeden w kategorii „niecola").
  • strategia ekskluzywnego klubu – np. poprzez ideę, że firma jest pierwszą z wielkiej trójki.

Pozycjonowanie równoległe - bezpośrednie konkurowanie z produktami o podobnych atrybutach na tym samym rynku docelowym.

Pozycjonowanie dyferencjacyjne - plasowanie produktu w mniejszej oraz mniej konkurencyjnej niszy rynkowej.

Pożytki cywilne

Są to dochody, które rzecz lub prawo przynosi na podstawie jakiegokolwiek stosunku prawnego (czynsz najmu, tantiemy, opłata licencyjna).
Kodeks cywilny Art. 53. § 1

Pożytki naturalne

Pożytkami naturalnymi rzeczy są jej płody (np. owoce, żwir), i inne odłączone od niej części składowe (patrz części składowe) , o ile według zasad prawidłowej gospodarki stanowią normalny dochód z rzeczy.
Kodeks cywilny Art. 53. § 2.

Pożytki prawa

Są dochody, które to prawo przynosi zgodnie ze swym społeczno-gospodarczym przeznaczeniem (odsetki od wierzytelności pieniężnej).
Kodeks cywilny Art. 54.

Pożytki rzeczy

Dochody, jakie przynosi rzecz. Pożytki rzeczy dzielimy na pożytki cywilne i pożytki naturalne(patrz pożytki cywilne i pożytki naturalne. Pożytki są elementem koniecznym użytkowania jako ograniczonego prawa rzeczowego i dzierżawy, jako instytucji (umowy) prawa zobowiązań (patrz użytkowanie i dzierżawa).
Kodeks cywilny Art. 53 -55, 148, 190, 252-253, 693 § 1, 707-708.

Praca zmianowa

Wykonywanie pracy według ustalonego rozkładu czasu pracy przewidującego zmianę pory wykonywania pracy przez poszczególnych pracowników po upływie określonej liczby godzin, dni lub tygodni.
Kodeks pracy Art. 128. § 2 pkt. 1

Pracodawca

Jednostka organizacyjna, choćby nie posiadała osobowości prawnej, a także osoba fizyczna, jeżeli zatrudniają one pracowników.
Kodeks pracy Art. 3

Pracownik

Osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę.
Kodeks pracy Art.2

Prawa majątkowe


Zgodnie z art. 44 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 459 ze zm.), mieniem jest własność i inne prawa majątkowe.

Prawa majątkowe to prawa podmiotowe przysługujące wobec rzeczy lub przedmiotów materialnych niebędących rzeczami albo dóbr niematerialnych lub prawnych. Prawa te mogą być bezwzględne, czyli skuteczne wobec wszystkich podmiotów, np. prawo własności, albo względne czyli skuteczne wobec indywidualnie określonych podmiotów.

W doktrynie zauważono, iż kryterium pozwalające na odróżnienie praw majątkowych od praw niemajątkowych najczęściej upatrywane jest w typowym interesie – majątkowym lub niemajątkowym, którego realizacji dane prawo bezpośrednio służy. Zgodnie z definicją proponowaną przez A. Woltera, prawami majątkowymi są te, które są bezpośrednio uwarunkowane interesem ekonomicznym podmiotu prawa (Wolter, Ignatowicz, Stefaniuk, Prawo cywilne, 2001, s. 138). W świetle tego kryterium bez znaczenia jest, czy za określone prawo można uzyskać realnie wartość majątkową w obrocie. Zastosowanie tego kryterium pozwala więc uznać za prawo majątkowe np. własność rzeczy o żadnej lub znikomej wartości. W świetle tego kryterium własność pozostaje więc zawsze prawem majątkowym (E. Skowrońska-Bocian, M. Warciński, w: Pietrzykowski, Komentarz, 2015, t. I, art. 44, Nb 1; Radwański, Olejniczak, Prawo cywilne, 2015, Nb 214). W literaturze powyższe ujęcie poddano krytyce, proponując odmienne kryterium, zgodnie z którym prawem majątkowym jest jedynie prawo posiadające wartość majątkową ustaloną według zasad rynkowych. W świetle tego kryterium nie są prawami majątkowymi te prawa, które nie mają wartości majątkowej (M. Romanowski, Podział, s. 30). Uzasadnione jest przyjęcie pierwszego, tradycyjnego podejścia. (Kodeks cywilny. Komentarz pod red. dr hab. K. Osajdy, Warszawa 2017, Legalis, komentarz do art. 44)

W tym miejscu należy dodać, że jednak już dla prawa finansowego gdzie mienie to aktywa, czynne składniki majątku to drugie podejście, aczkolwiek nie tak rygorystycznie definiowane wydaje się być właściwe.

Decydujące znaczenie dla kwalifikacji danego prawa jako majątkowego powinna mieć analiza uprawnień przewidzianych w treści owego prawa pod kątem tego, czy służą one realizacji majątkowego, czy niemajątkowego interesu podmiotu prawa. W szczególności uznać należy, iż prawo własności zapewniające właścicielowi wyłączność korzystania i rozporządzania rzeczą (art. 140 KC; zgodnie z przeznaczeniem a nie na przykład jako pamiątką rodzinną) jest zawsze prawem bezpośrednio uwarunkowanym interesem majątkowym właściciela, chociażby rzecz stanowiąca przedmiot własności miała w danej chwili znikomą wartość. (Kodeks cywilny. Komentarz pod red. dr hab. K. Osajdy, Warszawa 2017, Legalis, komentarz do art. 44). Należy podkreślić, że jeżeli z takiej rzeczy nie można korzystać, a posiadanie ma walor osobisty to pozostaje przedmiotem prawa własności, staje się dobrem chronionym w obszarze dóbr osobistych.

Należy się zgodzić z doktryną, że podział praw na majątkowe i niemajątkowe nie jest jednak podziałem zupełnym. Istnieją bowiem sytuacje, w których jednoznaczne przypisanie określonemu prawu majątkowego lub niemajątkowego charakteru sprawia trudności (zob. M. Romanowski, Podział, s. 24 i n.). Wyodrębniana jest kategoria pośrednia praw mieszanych, zawierających zarówno komponenty majątkowe, jak i niemajątkowe. Wśród praw tych najczęściej wskazuje się prawa udziałowe w spółkach handlowych, zawierające w sobie komponenty majątkowe, w szczególności prawo do dywidendy, oraz prawa niemajątkowe, określane mianem praw korporacyjnych, np. prawo do głosu (zob. przegląd stanowisk w tej mierze u M. Romanowskiego, Podział, s. 30–34; sam autor uznaje prawa korporacyjne za majątkowe). Za prawo o mieszanej naturze uznawane jest także prawo do grobu (zob. uchw. SN z 2.12.1994 r., III CZP 155/94, OSNC 1995, Nr 3, poz. 52; wyr. SN z 7.5.2009 r., IV CSK 513/08, Legalis). W ostatnim okresie coraz więcej zwolenników zdobywa pogląd uznający prawo do firmy w kształcie, w jakim uregulowane ono zostało w KC, za prawo mieszane: osobisto-majątkowe. W przypadku praw o charakterze mieszanym, ze względu na występujący w ich treści element niemajątkowy, kwestia zaliczenia ich do składników mienia może być uznana za otwartą. (Kodeks cywilny. Komentarz pod red. dr hab. K. Osajdy, Warszawa 2017, Legalis, komentarz do art. 44)

Podstawa prawna:

  1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 459 ze zm.)
Prawo wyłączne

Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, twórcy przysługuje wyłączne prawo do korzystania z utworu i rozporządzania nim na wszystkich polach eksploatacji oraz do wynagrodzenia za korzystanie z utworu. Art. 17. Ustawa o prawie autorskim i prawie pokrewnym.
Na tym przykładzie możemy zdefiniować prawo wyłączne, jako prawo przysługujące uprawnionemu do przedmiotu prawa własności intelektualnej do korzystania (w zależności od przedmiotu własności intelektualnej) na wszelkich możliwych polach eksploatacji.

Prekluzja

Słowo prekluzja pochodzi od łacińskiego słowa preaeclusio co dosłownie oznacza zamknięcie. Prekluzja wskazuje na określenie czasu przeznaczonego na dokonanie czynności prawnej, po upływie określonego terminu, wykonujący traci możliwość dokonania czynności prawnej, a dokonanie czynności pozbawia ją skutków prawnych.

Wyróżnia się prekluzje:

  • Materialną (sądową, pozasądową)
  • Procesową

Prekluzja materialna:

Dotyczy w szczególności prawa cywilnego i określa terminy zamieszczone w Ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 Kodeks Cywilny.

Po wygaśnięciu wskazanych w Ustawie terminów na dokonanie czynności, nie można dochodzić jej skutków prawnych w postępowaniu sądowy.

Terminy prekluzyjne nie ulegają przedłużeniu.

Prekluzja sądowa:

Wskazuje na możliwość dokonania czynności po uzyskaniu stosownego orzeczenia sądowego. Skierowanie sprawy do sądu po upływie terminu prekluzyjnego prowadzi do oddalenia powództwa.

W Ustawie Kodeks Cywilny zawarto następujące rodzaje prekluzji sądowej m.in:

  • roczny termin dla dochodzenia uznania umowy za bezskuteczną (ius ad rem) – art. 59
  • miesięczny termin dla żądania unieważnienia umowy zawartej poprzez aukcję lub przetarg – art. 705
  • roczny termin dla dochodzenia roszczeń posesoryjnych – art. 344 § 2
  • miesięczny termin dla dochodzenia roszczenia posiadacza o wstrzymanie budowy – art. 347 § 2
  • dwuletni termin dla żądania zmiany umowy zawartej na skutek wyzysku – art. 388 § 2
  • pięcioletni termin dla skorzystania ze skargi pauliańskiej – art. 534
  • 6-miesięczny termin dla żądania wyłączenia małżonka od dziedziczenia – art. 940 § 2.

Prekluzja pozasądowa

Wskazuje na czynności które mogą być dokonane przez uprawnionego bez uzyskania zgody sądu.

Są to m.in.

  • roczny termin na uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem groźby lub błędu – art. 88 § 2
  • dwuletni (pięcioletni w przypadku nieruchomości) termin rękojmi za wady rzeczy sprzedanej – art. 568 § 1
  • tygodniowy (miesięczny w przypadku nieruchomości) termin na wykonanie prawa pierwokupu – art. 598 § 2
  • roczny termin na odwołanie darowizny – art. 899 § 3.

Prekluzja procesowa

Prekluzja procesowa ogranicza możliwość do zgłoszenia nowych dowodów, twierdzeń, powoływania się na nowe okoliczności w trakcie określonego studium postępowania sądowego.

Prekluzja procesowa w polskim postępowaniu cywilnym występuje w postępowaniu gospodarczym, uproszczonym oraz nakazowym. W postępowaniu zwykłym rygor prekluzji może zostać nałożony na stronę reprezentowaną przez adwokata lub radcę prawnego.

Podstawa prawna:

  1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j.: Dz. U. 2017 poz. 459);
Prokura


Jest to szczególny rodzaj pełnomocnictwa dostosowany do potrzeb przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą. Prokury możnaudzielić wyłącznie przedsiębiorca podlegający obowiązkowemu wpisowi do rejestru przedsiębiorców. Prokurentem może być wyłącznie osoba fizyczna, a jej udzielenie zawsze wymaga formy pisemnej. Dodatkowo powinna zostać zgłoszona do rejestru przedsiębiorców. Zakres reprezentacji przez prokurenta i upoważnienie do prowadzenia spraw przedsiębiorcy jest w prokurze ściśle związany z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Jest to upoważnienie do wszelkich czynności zwykłego zarządu przedsiębiorstwa (zakładem, oddziału)
Kodeks cywilny Art. 1091-9

Prosument

Najprościej rzecz ujmując prosument to jednocześnie wytwórca i odbiorca energii wytworzonej z OZE. Przepisy polskiego prawa nie przewidują jednakże legalnej definicji prosumenta, a samo pojęcie nie jest pojęciem ustawowym.

Potocznie prosumentem nazywa się podmiot, o którym mowa w art. 4 Ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii, czyli wytwórcę energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii w mikroinstalacji będącego osobą fizyczną niewykonującą działalności gospodarczej regulowanej ustawą z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, który wytwarza energię elektryczną w celu jej zużycia na własne potrzeby. Podmiot taki może sprzedać niewykorzystaną energię elektryczną wytworzoną przez niego w mikroinstalacji i wprowadzoną do sieci dystrybucyjnej. Dla porządku dodać należy, iż prosumentem nazywa się również wytwórców energii elektrycznej z biogazu rolniczego w mikroinstalacji oraz wytwórców biogazu rolniczego, będących osobami fizycznymi wpisanymi do ewidencji producentów (o których mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności), którzy wytwarzają energię elektryczną z biogazu rolniczego albo biogaz rolniczy w celu ich zużycia na własne potrzeby.

Procedura przyłączenia do sieci prosumentów została ustawowo uproszczona. Zgodnie z art. 5 ww. ustawy, prosument pisemnie informuje operatora systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego, do którego sieci ma zostać przyłączona mikroinstalacja, o terminie przyłączenia mikroinstalacji, jej planowanej lokalizacji oraz o rodzaju tej mikroinstalacji i jej mocy zainstalowanej elektrycznej, nie później niż w terminie 30 dni przed dniem planowanego przyłączenia mikroinstalacji do sieci operatora systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego. Oprócz obowiązku stosownego uprzedniego poinformowania o przyłączeniu, prosument nie musi uzyskiwać niczyjej zgody, ani nie jest obciążony koniecznością przeprowadzenia innych czynności w tym zakresie.

Warto wskazać, iż wytwarzanie i sprzedaż energii elektrycznej z OZE przez prosumenta, nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, co oznacza, iż prosument nie staje się z tego tytułu przedsiębiorcą i nie zostaje obciążony obowiązkami przewidzianymi dla przedsiębiorców, chociażby obowiązkiem rejestracji w CEIDG.

Ponadto, co najistotniejsze, prosumenci objęci zostali jednym z tzw. systemów wsparcia (nie stanowiącym pomocy publicznej w myśl przepisów Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz stosownych unijnych wytycznych w tym zakresie). System ten nazywany jest systemem taryf gwarantowanych (FIT). Taryfa gwarantowana (FiT z ang. feed-in tariff) określa stałą, w danym okresie 15 lat (liczonym od dnia oddania instalacji do użytkowania), cenę jednostkową zakupu przez tzw. sprzedawcę zobowiązanego energii elektrycznej wytworzonej w mikroinstalacjach (o mocy do 3 i 10 kW włącznie) przyłączonych do sieci niskiego napięcia. Zgodnie z art. 41 ust. 8, cena zakupu energii elektrycznej wynosi 100% średniej ceny sprzedaży energii elektrycznej na rynku konkurencyjnym w poprzednim kwartale ogłoszonej przez Prezesa URE. Wskazać należy, iż ustawa precyzuje, iż za cenę taką zakupiona zostanie jedynie nadwyżka energii wyprodukowanej przez prosumenta (energia niewykorzystana na własne potrzebny).

Ponadto, w przypadku energii elektrycznej wyprodukowanej z nowowybudowanej instalacji (brak sprecyzowania owego pojęcia w ustawie) tzw. „sprzedawca zobowiązany” jest obowiązany do zakupu energii elektrycznej od wytwórcy energii z mikroinstalacji do mocy 3 kW włącznie po określonej stałej cenie jednostkowej, która w przypadku następujących rodzajów instalacji oze wynosi odpowiednio:

1) hydroenergia – 0,75 zł za 1 kWh;

2) energia wiatru na lądzie – 0,75 zł za 1 kWh;

3) energia promieniowania słonecznego – 0,75 zł za 1 kWh.

Ceny te obowiązują do momentu, gdy łączna moc oddawanych do użytku źródeł nie przekroczy 300 MW lub do zmiany ich wysokości rozporządzeniem ministra właściwego do spraw gospodarki.

Z kolei, od wytwórcy energii z mikroinstalacji o mocy powyżej 3 kW do 10 kW włącznie, tzw. „sprzedawca zobowiązany” jest obowiązany do zakupu energii elektrycznej z nowobudowanych instalacji odnawialnego źródła energii, po określonej stałej cenie jednostkowej, która w przypadku następujących rodzajów instalacji odnawialnych źródeł energii wynosi odpowiednio:

1) biogaz rolniczy – 0, 70 zł za 1 kWh;

2) biogaz pozyskany z surowców pochodzących ze składowisk odpadów – 0,55 zł za 1 kWh;

3) biogaz pozyskany z surowców pochodzących z oczyszczalni ścieków – 0,45 zł za 1 kWh;

4) hydroenergia – 0,65 zł za 1 kWh;

5) energia wiatru na lądzie – 0,65 zł za 1 kWh;

6) energia promieniowania słonecznego – 0,65 zł za 1 kWh.

Ceny te obowiązują do momentu, gdy łączna moc oddawanych do użytku źródeł nie przekroczy progu 500 MW lub do zmiany ich wysokości rozporządzeniem ministra właściwego do spraw gospodarki.

Zgodnie z powyższym, prosumentem może być tylko osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej. Podkreślić należy, iż w ramach aktualnych prac nowelizacyjnych[1] obowiązującej ustawy o oze, postuluje się m. in. o rozszerzenie katalogu podmiotów mogących korzystać ze wsparcia przewidzianego dla prosumentów o m. in. takie podmioty, jak wspólnoty mieszkaniowe, stowarzyszenia zwykłe, czy osoby prawne prowadzące działalność gospodarczą, z której pożytki jednakże w całości przeznaczone są na statutową działalność pożytku publicznego bądź realizacji zadań publicznych. Krytyce środowisk proekologicznych poddawana jest także kwestia możliwości sprzedawania przez prosumentów jedynie „nadwyżki” energii wyprodukowanej z mikroinstalacji.

Zachęcamy także do zapoznania się z informacjami dotyczącymi programu priorytetowego „Prosument” umieszczonymi na stronie internetowej Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Wskazujemy przy tym, iż program ten stanowi pomoc publiczną, której nie można łączyć z wyżej opisanym systemem wsparcia taryfami gwarantowanymi.

Podstawa prawna:

  1. Art. 4, art. 41 Ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. 2015 poz. 478),
  2. Art. 107, 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dziennik Urzędowy UE C 326 , 26/10/2012 P. 0001 – 0390).

--

[1] Stan prawny aktualny na 30 września 2015 r. 

Przedawnienie


Przedawnienie jest instytucją prawa cywilnego polegającą na tym, że po upływie określonego terminu dłużnik może uchylić się od spełnienia swojego świadczenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Oznacza to, że po upływie terminu przedawnienia wierzyciel ma ograniczone możliwości dochodzenia swego prawa. Skutek przedawnienia polega na tym, że dłużnik uzyskuje prawo zgłoszenia zarzutu wyłączającego możliwość dochodzenia wykonania świadczenia przed sądem. Przedawnienie roszczenia nie oznacza jednak, iż ono wygasa, a jedynie, iż wykonanie go nie może być przymusowo dochodzone na drodze postępowania sądowego.

W związku z powyższym, jeżeli wierzyciel składa pozew o zasądzenie roszczenia przedawnionego, to dłużnik w swoim interesie powinien przed sądem podnieść zarzut przedawnienia, co będzie skutkowało oddaleniem powództwa.

Przedawnieniu ulegają jedynie roszczenia majątkowe.

Co do zasady termin przedawnienia wynosi 10 lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej 3 lata. W kodeksie cywilnym oraz innych ustawach istnieje wiele uregulowań skracających bądź przedłużających terminy przedawnienia, przykładowo: 1 rok dla roszczeń z umowy przewozu, 2 lata dla roszczeń z umowy o dzieło, 20 lat dla roszczeń odszkodowawczych z tytułu szkody wyrządzonej w wyniku popełnienia przestępstwa. Terminy przedawnienia nie mogą być skracane przez czynność prawną.

Podstawa prawna:

  1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (tj. Dz.U. 2014, poz. 121).
Przedmiot wirtualny

Pojęcia przedmiotu wirtualnego, używa się jeszcze w sposób dość nieuporządkowany, w różnych znaczeniach, takim przedmiotem są przede wszystkim określone treści cyfrowe, które to pojęcie jest już zdefiniowane zarówno w prawie europejskim jak i oczywiście we wdrożeniach krajowych, a prze wszystkim w ustawie ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta oraz ustawie z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych

Przedmiot wirtualny w powyższym znaczeniu to treści cyfrowe, a mianowicie dane wytwarzane i dostarczane w postaci cyfrowej.

Jednak, aby dobrze zrozumieć różne zbiory desygnat tego pojęcia stosowanego dla określenia różnych dóbr niematerialnych, jak i form ich utrwalenia lub przeznaczenia w świecie wirtualnym, trzeba zawsze dla jego odkodowania sięgnąć do tradycyjnych znaczeń cywilistycznych. Poczynając od prawa rzymskiego, ponad dwóch tysięcy lat naszej cywilizacji, rozróżnia się po pierwsze pewne dobra materialne i niematerialne oraz prawa podmiotowe, a więc które służą pewnym osobom do tych dóbr, korzystania z nich, rozporządzania nimi. Po drugie wartości niematerialne i prawne jako aktywa stanowiące przedmiot obrotu, mienie.

Dziś do tego musimy uwzględnić jeszcze nowy czynnik, przesłankę, która wyróżnia i może samodzielnie decydować o przyporządkowaniu danego przedmiotu do określonego zbioru, jest nim forma utrwalenia.

Kolejne rewolucje, a w szczególności ta ostatnia cyfrowa, przyniosły tak szybki rozwój kultury materialno-technicznej iż ta wyższa, humanistyka, doktryny w obszarze nauk pranych jak i filozofii, nie nadążają. Dlatego też trzeba być ostrożnym w stosowaniu pewnych pojęć, a przy odkodowywaniu ich znaczenia w szczególności użytych w regulacjach prawnych każdorazowo sięgać do słowniczka, definicji, właściwych dla danej regulacji. W tym miejscu, aby przejść do przedmiotu wirtualnego trzeba przybliżyć podstawowe rozróżnienia. Będzie to po pierwsze pojęcie cywilistyczne dobra, które co do zasady dzielimy na te materialne, a więc rzeczy i niematerialne takie jak wartości niematerialne i prawne w tym utwory w obszarze własności intelektualnej jak i te wytwory twórczości, które zostały wytworzone czy utrwalone, bez czy poza identyfikacją podmiotową takiej własności.
Innymi słowy przedmiotem może być takie dobro niematerialne jak utwór muzyczny, ale też obraz, który może zarówno mieć postać obrazu w technice akwareli sporządzonego w realu jak też pięknej „cyfrowej" grafiki przy zastosowaniu narzędzi cyfrowych, wytworzonej na tablecie autora i przeniesionej do świata wirtualnego. Tak więc mamy tu do czynienia z jednej strony z utrwaleniem w postaci materialnej, której przedmiotem będzie rzecz, obraz który może zawisnąć na ścianie jak i dobro niematerialne co prawda utrwalane w postaci treści cyfrowych w różnych formach hardware. Do tych dóbr niezależnie od sposobu utrwalenia, jako utworów i przedmiotów własności intelektualnej, tu konkretnie autorskich, przysługują określone prawa. Jednak trzeba odróżnić prawa do korzystania z utworów w rozumieniu prawno-autorskim czy też własności przemysłowej od praw do korzystania w zasadzie używania ze względu na przeznaczenie i postać danego dobra, w świecie wirtualnym.

Niestety trzeba rozróżniać, iż pojęciem podmiotu czasami regulatorzy jak i twórcy posługują się zarówno dla przestrzeni cyfrowej jak i przestrzeni wirtualnej w takim rozumieniu w jakim uczestniczymy np. w Second life czy portalach społecznościowych pod nickiem czy swoim avatarem. Przestrzeń cyfrowa to te środowisko cyfrowe sieci i wszystkich z nią skonfigurowanych urządzeń, w której są utrwalane i przenoszone, krążą, treści cyfrowe, natomiast ta przestrzeń wirtualna w której będziemy chcieli korzystać z przedmiotów wirtualnych, to te światy wirtualne i postaci, środowiska wytworzone za pomocą treści cyfrowych, które aktualnie funkcjonują jako fora społecznościowe czy też przestrzenie dla potrzeb użytkowych czy nawet naukowo-badawczych np. miejskie, rozwinięte formy gogle maps, w których możemy pozyskiwać pewne narzędzia użyteczne, nabywać i przekazywać pewne dobra, właśnie w postaci przedmiotów wirtualnych.

Tymi przedmiotami mogą być zarówno odpowiedniki rzeczy w świecie realnym jak też dobra niematerialne, utwory, a więc muzyka, filmy, którymi użytkownik będzie mógł posłużyć się, z nich skorzystać, tylko w tym świecie wirtualnym. Jednak coraz częściej te przedmioty wirtualne stanowiące dobra także w świecie realnym, mogą być „wynoszone" do tego świata realnego, a więc nabywane już w postaci wartości niematerialnych i prawnych. Tak więc mogę nabyć w sklepie w świecie wirtualnym jakieś utwory muzyczne, które „załaduję" do mojej mp.3 w tym świecie wirtualnym, dla potrzeb biegu przełajowego, który również w tym wirtualnym świecie będę uprawiał, a więc korzystać online. Jednak także mogę mieć możliwość i mieć aktywną funkcję, aby to nabycie przełożyło się na możliwość utrwalenia już via dostęp online w moim środowisku cyfrowym, a więc moim smartfonie, umożliwiając także przeniesienie także na moją realną mp.3 czy pendrive.

Przedsiębiorca

Zgodnie z Ustawą o Swobodzie działalności gospodarczej (Art. 4. 1.) Przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumenta (Art. 4.pkt. 1) rozszerza kategorie przedsiębiorcy o osobę fizyczną, osobę prawną, a także jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną, organizującą lub świadczącą usługi o charakterze użyteczności publicznej, które nie są działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, osobę fizyczną wykonującą zawód we własnym imieniu i na własny rachunek lub prowadzącą działalność w ramach wykonywania takiego zawodu, osobę fizyczną lub przedsiębiorcę, który uzyskał bezpośrednie lub pośrednie uprawnienia, które osobno albo łącznie, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności prawnych lub faktycznych, umożliwiają wywieranie decydującego wpływu na innego przedsiębiorcę lub przedsiębiorców, nad co najmniej jednym przedsiębiorcą. Także wówczas gdyby ta osoba sama nie prowadziła działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, jeżeli podejmuje dalsze działania podlegające kontroli koncentracji, o której mowa w art. 13 ustawy o ochronie konkurencji i konsumenta,

Przedsiębiorstwo

Przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Zespół aktywów (mienia) zorganizowany i funkcjonalnie połączonych w sposóbumożlwiający wytwarzanie produktu, świadczenia usługi, z drugiej strony należy pamiętać, że to mienie bywa najczęściej obciążone prawami rzeczowymi lub zobowiązaniami (długi i ciężary). W obrocie, zdolności kredytowej ma znaczenie ujęcie majątku przedsiębiorstwa łącznie mienia z długami i ciężarami (wartość bilansowania aktywów netto) W szczególności oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa), własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości; prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych; wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne; koncesje, licencje i zezwolenia; patenty i inne prawa własności przemysłowej; majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne; tajemnice przedsiębiorstwa; księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Kodeks cywilny Art. 438 § 3, 551-4

Przedstawiciel

Przedstawiciel działa w cudzym imieniu (w imieniu reprezentanta) poprzez dokonanie z osobą trzecią czynności prawnej, a która to czynność ma bezpośrednio wywrzeć skutek w cudzej sferze prawnej.
Kodeks cywilny, Dział IV, Rozdział I

Przedstawiciel ustawowy

Ze względu na źródła umocowania przedstawicielstwo dzielimy na pełnomocnictwo i przedstawicielstwo ustawowe (patrz pełnomocnik). Źródłem umocowania są inne sytuacje (związki) wskazane ustawą lub zdarzenie prawne, niż jednostronne oświadczenie woli o umocowaniu jak w przypadku pełnomocnika.

Rodzice są przedstawicielami ustawowymi swoich małoletnich dzieci

Kodeks cywilny Art. 95. § 1.

Przejęcie długu


Przejęcie długu to instytucja prawa zobowiązań, czynność (umowa, zgoda), na podstawie której dokonuje się zmiany osoby zobowiązanego(dłużnika).

Przejęcie następuje w drodze umowy pisemnej, co najmniej dwustronnej, pod rygorem bezwzględnej nieważności i wymaga czynnego zaangażowania wszystkich zainteresowanych trzech stron. Dopuszczalne są, obok umowy trójstronnej, dwa sposoby przejęcia długu. Po pierwsze poprzez zawarcie umowy pomiędzy wierzycielem a osobą trzecią (przejemcą), na którą zgadza się dłużnik. Po drugie, przejęcie może nastąpić za zgodą wierzyciela na podstawie umowy pomiędzy dotychczasowym dłużnikiem a osobą trzecią, tj. nowym dłużnikiem. Konsekwencją zawarcia każdej z takich umów jest wstąpienie osoby trzeciej w miejsce dłużnika oraz całkowite zwolnienie dotychczasowego dłużnika z długu, w związku z czym nie dochodzi do powstania u nowego dłużnika nowego zobowiązania.

Osobie, której zgoda jest elementem koniecznym dla skutecznego dokonania przejęcia długu, można wyznaczyć termin na jej wyrażenie. Bezskuteczny upływ wyznaczonego terminu uznaje się za odmowę zgody. Zgoda może być wyrażona przez oświadczenie woli którejkolwiek ze stron umowy, co oznacza, że wierzyciel może wyrazić zgodę dłużnikowi lub przejemcy, natomiast dłużnik wierzycielowi lub przejemcy. Wierzyciela powinien wyrazić zgodę na przejęcie pod rygorem nieważności na piśmie, natomiast zgoda dłużnika może zostać wyrażona w sposób dowolny.

Instytucja przejęcia długu ma przykładowo istotne znaczenie przy obrocie nieruchomościami. Co do zasady przeniesienie własności nieruchomości nie powoduje przejęcia przez nabywcę długów związanych z nieruchomością, jednak w sytuacji gdy nabywca nieruchomości zwalnia zbywcę nieruchomości od długów związanych z własnością tej nieruchomości należy przyjąć, że zbywca zawarł z nabywcą umowę przejęcia długów przez nabywcę. Konsekwencją przejęcia długu jest nabycie przez przejemcę prawa do podnoszenia zarzutów, które przysługiwały poprzedniemu dłużnikowi i wynikają z treści przejętego długu w zakresie określonym na moment przejęcia. Przejemca (nowy dłużnik) nie może jednak podnosić zarzutów wynikających ze stanowiących podstawę przejęcia długu stosunków pomiędzy wierzycielem a dotychczasowym dłużnikiem, gdyż nie odnoszą się do treści przejmowanego długu. Z chwilą przejęcia długu wygasa poręczenie lub ograniczone prawo rzeczowe osoby trzeciej(zastaw, hipoteka), którym wierzytelność była zabezpieczona. Jednakże możliwe jest utrzymanie w mocy wskazanych zabezpieczeń poprzez wyrażenie zgody przez daną osobę trzecią (właściciela rzeczy, nieruchomości).

Podstawa prawna:

  1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (tj. Dz.U. 2017 poz. 459)
Przestrzeń wirtualna


Nowe pojęcie w obiegu społeczno-gospodarczej działalności utrwalone w zwyczaju, mające zastosowanie dla zjawisk i czynności w cyberprzestrzeni.

Należy można przez nią rozumieć nieistniejące w sensie fizycznym otoczenie, stworzone przy wykorzystaniu technologii informatycznej, składające się z plików, stron internetowych, aplikacji oraz procesów, tworzące pewną funkcjonalną całość, do którego dostęp uzyskiwany jest poprzez systemy teleinformatyczne.

Przestrzeń wirtualna jest elementem, czy też przedmiotowo mieści się w definicji cyberprzestrzeni, która wobec postępującej informatyzacji, jest już definiowana legalnie w aktach prawnych wielu państw, instytucji i organizacji. Definicję cyberprzestrzeni przedstawiła Komisja Europejska uznając, iż jest to wirtualna przestrzeń, w której krążą elektroniczne dane przetwarzane przez komputery PC z całego świata. W Polsce pojęcie cyberprzestrzeni zostało zdefiniowane w ustawie z dnia 29 sierpnia 2002 r. o stanie wojennym oraz o kompetencjach Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych i zasadach jego podległości konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U.2016.851 t.j.). Przepis art. 2 ust. 1b przywołanej ustawy stanowi, że przez cyberprzestrzeń rozumie się przestrzeń przetwarzania i wymiany informacji tworzoną przez systemy teleinformatyczne, określone w art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2014 r. poz. 1114 oraz z 2016 r. poz. 352), wraz z powiązaniami pomiędzy nimi oraz relacjami z użytkownikami.

W przestrzeni wirtualnej tworzone są i wprowadzane przy wykorzystaniu technologii informatycznej, odrębne światy mające imitować światy rzeczywiste lub kreować nowe poprzez multimedialne tworzenie całego zespołu elementów danego świata tj.: obrazów postaci, przedmiotów, obiektów przestrzeni i zdarzeń. Inaczej, to taka przestrzeń wykreowana w postaci cyfrowej, która może mieć, ale najczęściej nie ma odpowiedników w świecie realnym, tworząc obszar tzw. 3D, stanowiący przestrzeń wirtualną, w której może się poruszać użytkownik lub może ją zagospodarowywać.

Przykładem takich wyodrębnionych w przestrzeni wirtualnej światów są gry komputerowe. W których przestrzeni użytkownicy za pomocą wytworzonych avatarów dokonują rozmaitych czynności, posługują się przedmiotami, wchodzą ze sobą w relacje np. kupują od siebie przedmioty wytworzone w grze za wirtualną walutę świata gry. Coraz częściej spotyka się handel przedmiotami ze świata gry odbywającymi się poza przestrzenią wirtualnego świata, należy jednak zawsze dokładnie zapoznać się z regulaminem gry. Niektórzy z wydawców gier umożliwiają bowiem obrót przedmiotami wirtualnymi jedynie na własnych platformach. O dokonywaniu czynności prawnych, dotyczących przedmiotów wirtualnych przeczytasz w uwagach do umowy sprzedaży przez przedsiębiorcę „przedmiotów wirtualnych” i zapoznając się z samą umową. Zobacz także hasło w słowniczku: „treści cyfrowe”.

Podstawa prawna:

  1. Ustawa z dnia 29 sierpnia 2002 r. o stanie wojennym oraz o kompetencjach Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych i zasadach jego podległości konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U.2016.851 t.j.)
Przetwarzanie danych osobowych

Przepis art. 7 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (t.j. Dz. U. 2014 poz. 1182) wprowadza bardzo szeroko ujętą definicję przetwarzania danych, jednego z centralnych pojęć komentowanej ustawy. Oznacza ono jakiekolwiek operacje wykonywane na danych osobowych od ich pozyskania do usunięcia (wymazania).

Terminem tym objęte są takie działania, jak: zbieranie, utrwalanie, przechowywanie, opracowywanie, zmienianie, łączenie, zestawianie, wywoływanie, udostępnianie, rozpowszechnianie, przesyłanie, usuwanie, a zwłaszcza te, które wykonuje się w systemach informatycznych. Wystarczy zatem, iż realizowana jest którakolwiek z podanych operacji (np. samo zbieranie danych), a nawet operacja inna niż wymieniona w tym przepisie, mająca za przedmiot dane osobowe, aby należało uznać, że dochodzi do przetwarzania danych, co otwiera drogę do stosowania regulacji zawartej w omawianej ustawie. Można nawet twierdzić, iż samo czytanie danych osobowych przez przedsiębiorcę, jego menadżerów, handlowców czy administratora danych stanowi już przetwarzanie danych w rozumieniu ustawy.

Zgodnie z treścią dyrekywy 95/46/WE, w której zamieszczono podobnie szeroką definicję pojęcia przetwarzania danych (processing of personal data, processing), można wnioskować, iż pojęciem przetwarzania zamierzano objąć też operacje wewnątrz przedsiębiorstwa czy innej jednostki organizacyjnej, a więc np. przekazywanie danych innym pracownikom jednostki. Za udostępnianie danych należy w każdym razie uznać także ich przekazanie innym zakładom, przedsiębiorstwom należącym do struktur przedsiębiorstwa (przedsiębiorstwo wielozakładowe, koncern czy holding)[1].

Przetwarzanie danych nie jest czynnością prawną, lecz czynnością realną (materialno-techniczną) przybierającą postać czynności niezautomatyzowanej albo zautomatyzowanej całkowicie lub częściowo. Nie wyklucza to jednak, że mogą wypływać z niej konsekwencje prawne.

Należy podkreślić, że stwierdzenie ustawodawcy, że przetwarzaniem danych są zwłaszcza operacje wykonywane w systemach informatycznych, ma chyba za zadanie jedynie podkreślić rangę problematyki przetwarzania danych z wykorzystaniem nowoczesnej techniki informatycznej i przypomnieć o potrzebie poddania tej sfery ocenie prawnej z punktu widzenia właściwej ustawy. Nie ma żadnych podstaw - wbrew sugestii, jaka wypływać może z wykładni semantycznej - aby zwrot "a zwłaszcza" interpretować w kierunku przyznania przetwarzaniu danych osobowych w systemach informatycznych wyższego poziomu ochrony lub specjalnego traktowania.

--

[1] Barta J., Fajgielski P., Markiewicz R. Ochrona danych osobowych. Komentarz. LEX, 2011

Przynależność

Jest to rzecz ruchoma potrzebna do korzystania z innej rzeczy zgodnie z jej przeznaczeniem albo ułatwiającym korzystanie z rzeczy, jeżeli pozostają z nią w faktycznym związku odpowiadającym temu celowi Przynależnością jest tylko rzecz, której właścicielem jest jednocześnie właścicielem tej innej rzeczy, której przynależność służy (koło zapasowe w samochodzie, kluczyk do zapłonu). Przykład baterie i budzik, dzięki którym budzik działa.
Kodeks cywilny Art. 51

Warto wiedzieć