Słownik pojęć

  P

Prezes zarządu

Jest to osoba kierująca pracą zarządu spółki kapitałowej, fundacji, spółdzielni lubstowarzyszenia (zaliczamy do nich m.in. spółkę akcyjną, spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością czy spółdzielnię mieszkaniową). Ogólną zasadą jest równość praw i obowiązków członków zarządu, przez których należy rozumieć każdego członka zarządu bez względu na jego określenie w umowie spółki (prezes, wiceprezes, zastępca prezesa). Przykładowo zgodnie z art. 201 §4 Kodeksu spółek handlowych członka zarządu powołuje i odwołuje  się uchwałą wspólników, chyba że umowa spółki stanowiłaby inaczej, zaś §4 tego samego artykułu stanowi, że uchwała wspólników lub umowa spółki może określać jakie wymagania powinni spełniać kandydaci na stanowisko członka zarządu. 

Kodeks spółek handlowych przewiduje jednak sytuacje, w których uwidacznia się szczególna rola i pozycja prezesa: Art. 208 §8, który stanowi, że „umowa spółki może przewidywać, że w przypadku równości głosów decyduje głos prezesa zarządu, jak również przyznawać mu określone uprawnienia w zakresie kierowania pracami zarządu”,

  • Art. 371 §2, który stanowi, że „uchwały zarządu zapadają bezwzględną większością głosów, chyba że statut stanowi inaczej. Statut może przewidywać, że w przypadku równości głosów decyduje głos prezesa zarządu, jak również przyznawać mu określone uprawnienia w zakresie kierowania pracami zarządu”,
  • Art. 409 §1, który stanowi, że „jeżeli przepisy niniejszego działu lub statutu nie stanowią inaczej, walne zgromadzenie otwiera przewodniczący rady nadzorczej albo jego zastępca, a następnie spośród osób uprawnionych do uczestnictwa w walnym zgromadzeniu wybiera się przewodniczącego. W razie nieobecności tych osób walne zgromadzenie otwiera prezes zarządu lub osoba wyznaczona przez zarząd”.

Istotne w kwestii kompetencji prezesa zarządu jest również orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 2 lipca 2002 r. sygn.. IV KK 164/02, zgodnie z którym:„jeżeli zarząd spółki prowadzi sprawy tej spółki, a pracami zarządu kieruje jego prezes, to jeżeli nie powierzono spraw spółki jako płatnika podatku od wynagrodzeń osób fizycznych innemu z członków zarządu albo kierownikowi innej komórki organizacyjnej tej firmy, prezes zarządu spółki jest tą osobą, która zajmuje się jej sprawami gospodarczymi w powyższym zakresie”

Warto zwrócić, że m.in. prezes spółki podlega także szczególnemu rodzajowi odpowiedzialności. Zgodnie z art. 299 k.s.h.: „jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za jej zobowiązania”.

Na koniec warto zaznaczyć, że omówienie niezwykle szerokiej kwesti pozycji prezesa w spółkach i innych podmiotach, o których była mowa na początku, została omówiona tylko częściowo. Szerzej mowa o tym we właściwych przepisach.

Podstawa prawna:

  1. Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1526 ze zm.).

Zobacz także: