Słownik pojęć

  P

Przestój

Przez przestój należy rozumieć przerwę w wykonywaniu pracy, do której świadczenia pracownik był gotów,i która spowodowana jest zaburzeniami w funkcjonowaniu zakładu pracy. Zaburzenia w funkcjonowaniu zakładu mogą wynikać zarówno z przyczyn dotyczących podmiotu zatrudniającego,  jak i z przyczyn związanych z ruchem zakładu pracy,  a także jako konsekwencja zawinionego działania pracownika. Dla zachowania prawa do wynagrodzenia istotne jest, aby pracownik stawił się do pracy i był gotowy  ją wykonać, jednakże z powodu niezawinionych przez siebie zakłóceń w funkcjonowaniu zakładu pracy, nie może tego zrobić.. Zakłócenia, dla zakwalifikowania jako przestój w pracy, powinny mieć charakter organizacyjny lub techniczny. Wynika to bezpośrednio z ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy – art. 81 i następne. Od przestoju należy odróżnić sytuację niewykonywania pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, zależnych od jego woli. Pracownikowi za czas niewykonywania pracy, jeżeli był gotów do jej wykonywania, a doznał przeszkód z tych przyczyn, przysługuje wynagrodzenie wynikające z jego osobistego zaszeregowania (stawka godzinową lub miesięczna), bez uwzględniania składników dodatkowych wynagrodzenia, a jeżeli podstawa wynagrodzenia nie została wyodrębniona - 60% wynagrodzenia. Może być to w szczególności sytuacja niedopuszczenia pracownika do pracy, która w rozumieniu ustawowym jest inna niż  instytucja przestoju. Wynagrodzenie przysługujące pracownikowi za czas niewykonywania pracy spowodowanego przyczynami dotyczącymi pracodawcy, nie może być jednak niższe od wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Powyższy sposób obliczania wynagrodzenia za czas niewykonywania pracy stosuje się również do obliczania wynagrodzenia należnego pracownikowi za czas niezawinionego przez niego przestoju. Wynagrodzenie za czas przestoju, nie przysługuje pracownikowi, który wywołał przestój swoim zawinionym zachowaniem.

Pracodawca może na czas przestoju powierzyć pracownikowi inną odpowiednią pracę, zgodną z osobistymi predyspozycjami pracownika, za której wykonanie przysługuje wynagrodzenie nie niższe od wynagrodzenia należnego za czas przestoju. Jeżeli przestój nastąpił z winy pracownika, przysługuje mu wyłącznie wynagrodzenie przewidziane za wykonaną pracę.

Wynagrodzenie za czas przestoju spowodowanego warunkami atmosferycznymi może przysługiwać również pracownikowi zatrudnionemu przy pracach uzależnionych od tych warunków. W przypadku przerwy w pracy spowodowanej warunkami atmosferycznymi, pracownikowi przysługuje wynagrodzenie za czas przestoju obliczane według zasad ogólnych które wskazano powyżej.

Sposób obliczania wynagrodzenia za czas przestoju znalazł zastosowanie również przy obliczaniu wynagrodzenia za przerwę podczas pracy przy świadczeniu pracy w systemie przerywanym.. Wówczas pracownikowi przysługuje nie więcej niż jedna przerwa w ciągu doby, trwająca nie dłużej niż 5 godzin. Przerwa nie jest wliczana do czasu pracy, ale także nie pozbawia ona pracownika do wynagrodzenia. Pracodawca jest zobowiązani wypłacić za czas przerwy co najmniej połowę wysokości wynagrodzenia należnego za czas przestoju.

 

Podstawa prawna:

  1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1320).

 Zobacz także: