Słownik pojęć

  P

Podmiot zależny

W polskim ustawodawstwie brak jest jednej, legalnej definicji podmiotu zależnego, natomiast  definicję taką można skonstruować na podstawie przepisów dotyczących spółek / podmiotów dominujących, zawartych m.in. w Ustawie z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych czy Ustawie z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Oczywiście, sformułowanie „podmiot zależny” pojawia się w wymienionych aktach, jednak nie jest wprost zdefiniowane. 

W Kodeksie spółek handlowych art. 4. § 1 pkt 4 wymienia przypadki, w których dana spółka określana jest mianem dominującej. Na tej podstawie można stwierdzić, że spółka zależna, na gruncie KSH, jest to spółka, w której spółka dominująca:

a) dysponuje bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu, także jako zastawnik albo użytkownik, bądź w zarządzie innej spółki kapitałowej (spółki zależnej), także na podstawie porozumień z innymi osobami, lub

b) jest uprawniona do powoływania lub odwoływania większości członków zarządu innej spółki kapitałowej (spółki zależnej) albo spółdzielni (spółdzielni zależnej), także na podstawie porozumień z innymi osobami, lub

c) jest uprawniona do powoływania lub odwoływania większości członków rady nadzorczej innej spółki kapitałowej (spółki zależnej) albo spółdzielni (spółdzielni zależnej), także na podstawie porozumień z innymi osobami, lub

d) członkowie jej zarządu stanowią więcej niż połowę członków zarządu innej spółki kapitałowej (spółki zależnej) albo spółdzielni (spółdzielni zależnej), lub

e) dysponuje bezpośrednio lub pośrednio większością głosów w spółce osobowej zależnej albo na walnym zgromadzeniu spółdzielni zależnej, także na podstawie porozumień z innymi osobami, lub

f) wywiera decydujący wpływ na działalność spółki kapitałowej zależnej albo spółdzielni zależnej.

Pojęcie podmiotu zależnego, a dokładniej przedsiębiorcy zależnego, pojawia się również w Ustawie z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Przedsiębiorcą zależnym jest na jej gruncie podmiot, nad którym przedsiębiorca dominujący sprawuje, przejmuje kontrolę, czy wywiera decydujący wpływ na podstawie posiadanych uprawnień. Zgodnie z art. 4 pkt 4 Ustawy przedsiębiorcą zależnym jest w szczególności przedsiębiorca, w którego władzach inny przedsiębiorca dysponuje bezpośrednio lub pośrednio większością głosów; osobowa spółka zależna lub spółdzielnia zależna, we władzach której inny przedsiębiorca dysponuje bezpośrednio lub pośrednio większością głosów; przedsiębiorca, w którym inny przedsiębiorca ma uprawnienie do powoływania lub odwoływania większości członków zarządu lub rady nadzorczej; przedsiębiorca, w którego zarządzie członkowie innego przedsiębiorcy stanowią więcej niż połowę członków zarządu lub rady nadzorczej; przedsiębiorca, do którego całości lub części mienia ma prawo inny przedsiębiorca; przedsiębiorca, który na podstawie umowy jest zarządzany przez innego przedsiębiorcę lub przekazuje mu część swego zysku. Jak więc widać, przesłanki te są podobne, jak w Kodeksie spółek handlowych, określające spółki zależne.

Jeśli więc jest mowa o podmiocie zależnym, należy przede wszystkim rozumieć go jako jednostkę, spółkę, przedsiębiorcę, podlegający określonej kontroli, która umożliwia wywieranie na takim podmiocie danych działań czy zaniechań. To jednostka „nadrzędna” w głównej mierze kieruje działalnością takiego podmiotu, wykorzystując swoją sytuację faktyczną i prawną w stosunku do podmiotu zależnego.

Także w prawie finansowym, rachunkowości i podatkowym jest to pojęcie stosowane dla potrzeb identyfikacji podmiotów powiązanych, cen transferowych, sprawozdań skonsolidowanych, grup kapitałowych.

Patrz bliżej także podmiot dominujący, podmiot powiązany, grupa kapitałowa, ceny transferowe.

Podstawa prawna:

  • Ustawa Kodeks spółek handlowych z dnia 15 września 2000 r.

Zobacz także: