Słownik pojęć

  P

Podatek liniowy

Jedną z form opodatkowania dochodów z działalności gospodarczej jest właśnie „podatek liniowy”. Formę opodatkowania dochodów uzyskiwanych z pozarolniczej działalności gospodarczej lub z przychodów z działów specjalnych produkcji rolnej, według liniowej stawki 19 % wprowadza art. 30c Ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych. Forma taka uzyskała status odrębnej przez określenie jako „podatek liniowy”.

Przedsiębiorcy mogą zawsze wybrać odpowiednią dla siebie formę opodatkowania. Co do zasady, o ile nie wybiorą inaczej, osoby prowadzące działalność gospodarczą, są opodatkowane według skali podatkowej – 18% lub 32%, w zależności od osiągniętego dochodu. Mogą też wybrać najprostszy ryczałt. Jednak, w przypadku prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej (także działów specjalnych produkcji rolnej) mogą złożyć oświadczenie o zastosowaniu do ich dochodów podatku liniowego w wysokości 19 %.

W przypadku dokonania takiego wyboru, przedsiębiorcę obowiązuje zawsze stawka w wysokości 19%, bez względu na to, jak wysoki dochód osiągnie, a więc nawet, gdy osiągnięty dochód nie przekracza w danym okresie tzw. kwoty wolnej od podatku. Wobec tego, wybór takiej stawki zazwyczaj będzie korzystniejszy dla tych przedsiębiorców, który osiągają wysokie dochody. Wybrana stawka 19% dotyczyć będzie wszystkich, bez wyjątku, dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej, bez względu na to czy jest to działalność wykonywana samodzielnie, czy prowadzona w formie spółek osobowych.

Ponadto trzeba pamiętać, że w przypadku dokonania wyboru 19%-ego opodatkowania, przedsiębiorca traci prawo do wielu ulg i zwolnień podatkowych, czy też preferencyjnych form opodatkowania. Przykładowo nie przysługuje wtedy prawo do rozliczania dochodu wspólnie z małżonkiem lub jako osoba samotnie wychowująca dziecko, jak i nie można wtedy również skorzystać z ulgi na dziecko oraz z ulgi na Internet. Powyższe ulgi bowiem mają zastosowanie tylko dla przedsiębiorców rozliczających się według skali podatkowej – 17% lub 32%.

Rozliczając się według podatku liniowego, trzeba natomiast rozliczyć koszty uzyskania dochodu (odmiennie niż w wypadku np. ryczałtu). Od podstawy opodatkowania mogą zostać odliczone składki na ubezpieczenia społeczne, zapłacone bezpośrednio na własne ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe podatnika oraz osób z nim współpracujących, wysokość tych odliczeń z tytułu składek ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie (na przykład przelewy do ZUS). Składki jednak nie podlegają odliczeniu, w przypadku gdy zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, zostały odliczone od dochodów opodatkowanych według skali podatkowej, zostały odliczone od przychodów na podstawie Ustawy z dnia 20 listopada 1998 roku o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne lub też gdy zostały podatnikowi zwrócone w jakiejkolwiek formie. Od podstawy opodatkowania mogą również zostać odliczone wpłaty na indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego oraz darowizny, przekazane na cele kształcenia zawodowego publicznym szkołom prowadzącym kształcenie zawodowe oraz publicznym placówkom i centrom, o których mowa w Ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, w wysokości, w jakiej zostały dokonane, nie więcej jednak niż kwotę stanowiącą 6% dochodu.

Opodatkowaniu jednolitą 19-procentową stawką podatku liniowego podlegają tylko dochody z pozarolniczej działalności gospodarczej lub z działów specjalnych produkcji rolnej. W przypadku gdy podatnik wybrał formę opodatkowania podatkiem liniowym, dochody z pozarolniczej działalności gospodarczej (działów specjalnych produkcji rolnej), nie łączą się z dochodami z innych źródeł, które podlegają opodatkowaniu odrębnie.

Dochody do opodatkowania określa się jako różnicę pomiędzy sumą przychodów z działalności gospodarczej (działów specjalnych produkcji rolnej) a sumą kosztów ich uzyskania - z uwzględnieniem możliwości obniżenia dochodu o poniesioną stratę z tego źródła przychodów w poprzednich latach podatkowych, uwzględnieniem szczególnych zasad ustalania dochodu u podatników prowadzących księgi podatkowe, szczególnych zasad ustalania dochodu z tytułu wystąpienia wspólnika ze spółki niebędącej osobą prawną, z tytułu odpłatnego zbycia składników po likwidacji działalności, w tym w formie spółki niebędącej osobą prawną, bądź po wystąpieniu wspólnika ze spółki niebędącej osobą prawną oraz z uwzględnieniem możliwości oszacowania wielkości dochodu (straty) przez organy podatkowe lub skarbowe.

Rozliczając się za dany rok podatkiem liniowym, przedsiębiorca musi złożyć do urzędu skarbowego zeznanie na formularzu PIT-36L o wysokości osiągniętego przychodu lub straty do dnia 30 kwietnia następnego roku

Podstawa prawna:

  1. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1426 ze zm.).

Zobacz także: