Słownik pojęć

  P

Poufne

Pojęcie „poufne” może dotyczyć:
- informacji niejawnych opatrzonych klauzulą „poufne” zgodnie z art. 5 ust. 3 Ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (dalej jako: ustawa o ochronie „informacji poufnych”)
- informacji w rozumieniu art. 154 Ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (dalej jako: ustawa o obrocie)
- „zastrzeżenia poufności informacji” na podstawie art. 72(1) § 1 Ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (dalej jako: k.c.)

Ponadto pojęcie jak i forma klauzuli „poufności” jest stosowane dla oznaczania informacji lub dokumentów objętych tajemnicą: zawodową, służbową lub tajemnicą przedsiębiorstwa (handlową, przemysłową, korporacyjną).

Zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o ochronie informacji niejawnych klauzulę „poufne” nadaje się "informacjom niejawnym, jeżeli ich nieuprawnione ujawnienie spowodowałoby szkodę dla Rzeczpospolitej Polskiej przez to, że:

1) utrudni prowadzenie bieżącej polityki zagranicznej Rzeczypospolitej Polskiej;

2) utrudni realizację przedsięwzięć obronnych lub negatywnie wpłynie na zdolność bojową Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej;

3) zakłóci porządek publiczny lub zagrozi bezpieczeństwu obywateli;

4) utrudni wykonywanie zadań służbom lub instytucjom odpowiedzialnym za ochronę bezpieczeństwa lub podstawowych interesów Rzeczypospolitej Polskiej;

5) utrudni wykonywanie zadań służbom lub instytucjom odpowiedzialnym za ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa obywateli lub ściganie sprawców przestępstw i przestępstw skarbowych oraz organom wymiaru sprawiedliwości;

6) zagrozi stabilności systemu finansowego Rzeczypospolitej Polskiej;

7) wpłynie niekorzystnie na funkcjonowanie gospodarki narodowej".

Ustawo obrocie instrumentami finansowymi odwołuje się do Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) numer 596/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie nadużyć na rynku (rozporządzenie w sprawie nadużyć na rynku) oraz uchylające dyrektywę 2003/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i dyrektywy Komisji 2003/124/WE, 2003/125/WE i 2004/72/WE, wprowadzając następujące rozumienie informacji poufnej: 

a) określone w sposób precyzyjny informacje, które nie zostały podane do wiadomości publicznej, dotyczące, bezpośrednio lub pośrednio, jednego lub większej liczby emitentów lub jednego lub większej liczby instrumentów finansowych, a które w przypadku podania ich do wiadomości publicznej miałyby prawdopodobnie znaczący wpływ na ceny tych instrumentów finansowych lub na ceny powiązanych pochodnych instrumentów finansowych;

b) w odniesieniu do towarowych instrumentów pochodnych, określone w sposób precyzyjny informacje, które nie zostały podane do wiadomości publicznej, dotyczące bezpośrednio lub pośrednio jednego lub większej liczby takich instrumentów pochodnych lub dotyczące bezpośrednio powiązanych kontraktów towarowych na rynku kasowym, a które w przypadku podania ich do wiadomości publicznej miałyby prawdopodobnie znaczący wpływ na ceny takich instrumentów pochodnych lub powiązanych kontraktów towarowych na rynku kasowym, oraz gdy można zasadnie oczekiwać, że dane informacje zostaną ujawnione lub ich ujawnienie jest wymagane zgodnie z przepisami ustawowymi lub wykonawczymi na szczeblu unijnym lub krajowym, zasadami rynku, umową, praktyką lub zwyczajem, na odpowiednich rynkach towarowych instrumentów pochodnych lub rynkach kasowych;

c) w odniesieniu do uprawnień do emisji lub opartych na nich produktów sprzedawanych na aukcjach, określone w sposób precyzyjny informacje, które nie zostały podane do wiadomości publicznej, dotyczące, bezpośrednio lub pośrednio, jednego lub większej liczby takich instrumentów, a które w przypadku podania ich do wiadomości publicznej miałyby prawdopodobnie znaczący wpływ na ceny tych instrumentów lub na ceny powiązanych pochodnych instrumentów finansowych;
L 173/24 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 12.6.2014

d) w przypadku osób odpowiedzialnych za realizację zleceń dotyczących instrumentów finansowych, oznacza to także informacje przekazane przez klienta i związane z jego zleceniami dotyczącymi instrumentów finansowych będącymi w trakcie realizacji, określone w sposób precyzyjny, dotyczące, bezpośrednio lub pośrednio, jednego lub większej liczby emitentów lub jednego lub większej liczby instrumentów finansowych, a które w przypadku podania ich do wiadomości publicznej miałyby prawdopodobnie znaczący wpływ na ceny tych instrumentów finansowych, cenę powiązanych kontraktów towarowych na rynku kasowym lub cenę powiązanych pochodnych instrumentów finansowych. 

Ustawodawca w art. 72(1) § 1 k.c. przewidział, iż strona uczestnicząca w negocjacjach jest obowiązana do nieujawniania i nieprzekazywania innym osobom udostępnionych jej w toku negocjacji informacji oraz do niewykorzystywania tych informacji dla własnych celów, jeżeli druga strona udostępniła te informacje z zastrzeżeniem poufności. Przepis ten nie wprowadza zatem obowiązku zachowania w poufności wszelkich informacji przekazywanych w ramach negocjacji, a jedynie takich, które zostały przekazane ze stosownym zastrzeżeniem (tajemnica rokowań uznawana również za handlową).

Najczęściej jednak dochodzi do sytuacji, w której przedsiębiorcy używają klauzuli „poufne” w sposób zwyczajowy w obrocie handlowym czy gospodarczym. Przykładem takiego zachowania jest zadbanie o prawidłowy obieg dokumentów, który w swej istocie powinien być instrumentem priorytetowym z uwagi na dane wrażliwe i ważne z punktu widzenia interesu każdego przedsiębiorcy i przedsiębiorstwa. Przykładową klauzulą bywa użycie obok klauzuli „poufne” lub wyłącznie na dokumentach zwrotu „do rąk własnych”.

Posługując się powyższym przykładem należy wskazać, że regulacje wewnętrzne, obieg dokumentów powinny odpowiadać spójnym zasadom ochrony informacji chronionych z różnych tytułów: „tajemnicy przedsiębiorstwa”, „ochrony danych osobowych”, „tajemnicy skarbowej” właśnie w informacjach poufnych

Również ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 roku o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji odwołuje się do kategorii poufności informacji. Na jej gruncie  wskazuje się, że pozyskanie, wykorzystanie i ujawnienie informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa jest czynem nieuczciwej konkurencji. W tym przypadku poufne zostaje wykorzystane jako klauzula generalna. 

Stan prawny na dzień: 30.03.2021 roku. 

Podstawa prawna:

  1. Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 roku o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.jDz.U. 2020 r., poz. 1913); 

  1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny (t.jDz.U. 2020 r., poz. 1740); 

  1. Ustawa z dnia 29 lipca 2005 roku o obrocie instrumentami finansowymi (t.jDz.U. 2021 r., poz. 328 ze zm.); 

  1. Ustawa z dnia 5 sierpnia 2010 roku o ochronie informacji niejawnych (t.jDz.U. 2019 r., poz. 742); 

  1. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) numer 596/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie nadużyć na rynku (rozporządzenie w sprawie nadużyć na rynku) oraz uchylające dyrektywę 2003/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i dyrektywy Komisji 2003/124/WE, 2003/125/WE i 2004/72/WE 

 

Zobacz także: