Słownik pojęć

  A
Administrator bezpieczeństwa informacji

W znaczeniu wąskim, podmiot najczęściej osoba fizyczna lub przedsiębiorca świadczący usługi informatyczne, wyznaczony przez Administratora danych (patrz administrator danych) lub właściciela informacji (hardware, software), w tym danych i wartości niematerialnych i prawnych, którego zadaniem jest nadzór przestrzegania zasad ochrony, które wyznaczył Administrator danych, chyba że sam wykonuje te czynności.

Administrator danych

podmiot odpowiedzialny, przedsiębiorca lub inny osoba, która jest uprawniona do pozyskiwania danych, zobowiązana do stosowania odpowiednich technicznych oraz organizacyjnych środków, które zapewnią ochronę przetwarzanych danych w tym osobowych, uwzględniając zagrożenia i rodzaj chronionych danych. W szczególności powinien zabezpieczyć dane przed ich udostępnieniem osobom nieupoważnionym, pobraniem przez osobę nieuprawnioną, przetwarzaniem z naruszeniem ustawy oraz ich zmianą, utratą, uszkodzeniem lub zniszczeniem. Administrator jest zobowiązany do prowadzenia dokumentacji opisującej sposób przetwarzania danych oraz środki jakie zastosował w celu ich zabezpieczenia.
Ustawa o ochronie danych osobowych Art. 36. 1.

Akord

Rodzaj systemu wynagradzania za pracę, w którym wysokość wynagrodzenia zależy od ilości wyprodukowanego towaru lub od wykonanej normy. Akord nie jest systemem czasu pracy. Tak samo jak w systemie wynagrodzenia zasadniczego, jeśli umowa nie stanowi inaczej, czas pracy w systemie akordowym powinien wynosić do 40 godzi tygodniowo.

Akord premiowany

Po osiągnięciu wyznaczonej normy produkcji lub po przekroczeniu wyznaczonej normy produkcji przyznawana jest premia

Akord progresywny

Stawka wynagrodzenia za wytworzony produkt jest podwyższana po przekroczeniu wyznaczonej normy wytwarzanych produktów.

Akord prosty

Za każdy wykonany w ramach stosunku pracy produkt płaci się jednakową stawkę

Akord zespołowy

W akordzie zespołowym podstawą określania akordowego wynagrodzenia indywidualnego każdego członka zespołu jest wynagrodzenie akordowe wynikające z normy czasu dla całego zespołu i stawek godzinowych wynagrodzenia zasadniczego członków tego zespołu

Akord zryczałtowany

Stawka wynagrodzenia za całość wykonanej pracy, która jest ustalana z góry przez pracodawcę.

Aktywa

Zgodnie z ustawą o rachunkowości to kontrolowane przez jednostkę zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, powstałe w wyniku przeszłych zdarzeń, które spowodują w przyszłości wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych. W rozumieniu cywilistycznym jest to mienie, czyli własność lub inne prawa majątkowe zbywalne;
Ustawa o rachunkowości Art. 3. 1. pkt. 12

Aktywa finansowe

Aktywa pieniężne, instrumenty kapitałowe, wyemitowane przez inne jednostki, a także wynikające z kontraktu prawo do otrzymania aktywów pieniężnych lub prawo do wymiany instrumentów finansowych z inną jednostką na korzystnych warunkach; Aktywem takim będzie między innymi: wierzytelność z tytułu udzielonej pożyczki wraz z odsetkami, akcja, udział w spółce, obligacja.

Aktywa obrotowe

Aktywa obrotowe to ta część płynnych aktywów jednostki, które w przypadku:

a. aktywów rzeczowych, (materiały nabyte w celu zużycia na własne potrzeby, wytworzone lub przetworzone przez jednostkę produkty gotowe (wyroby i usługi) zdatne do sprzedaży lub w toku produkcji, półprodukty oraz towary nabyte w celu odprzedaży w stanie nieprzetworzonym) - są przeznaczone do zbycia lub zużycia w okresie do roku czasu od dnia ujęcia w bilansie za rok poprzedni;


b. aktywów finansowych, (instrumenty kapitałowe czyli, akcje, udziały, obligacje, a także wynikające z kontraktu prawo do otrzymania aktywów pieniężnych lub prawo do wymiany instrumentów finansowych z inną jednostką na korzystnych warunkach) - są płatne i wymagalne lub przeznaczone do zbycia w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego lub od daty ich założenia, wystawienia lub nabycia, albo stanowią aktywa pieniężne,


c. należności krótkoterminowych - obejmują ogół należności z tytułu dostaw i usług oraz całość lub część należności z innych tytułów niezaliczonych do aktywów finansowych, a które stają się wymagalne w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego,


d. rozliczeń międzyokresowych - trwają nie dłużej niż 12 miesięcy od dnia bilansowego;

Aktywa pieniężne

Aktywa w formie krajowych środków płatniczych, walut obcych i dewiz. Do aktywów pieniężnych zalicza się również inne aktywa finansowe, w tym w szczególności naliczone odsetki od aktywów finansowych. Jeżeli aktywa te są płatne lub wymagalne w ciągu 3 miesięcy od dnia ich otrzymania, wystawienia, nabycia lub założenia (lokaty), to na potrzeby rachunku przepływów pieniężnych zalicza się je do środków pieniężnych, chyba że ujmuje się je w przepływach z działalności inwestycyjnej (lokacyjnej);

Ustawa o rachunkowości Art. 3. 1. pkt. 25

Aktywa trwałe


To aktywa jednostki, które nie są zaliczane do aktywów obrotowych (patrz aktywa obrotowe) o okresie korzystania, zużycia dłuższym niż rok.
Ustawa o rachunkowości Art. 3. 1. pkt. 15

Analiza konkurencji

Analizowanie cech wewnętrznych danej dziedziny działalności w celu zrozumienia podstawowych sił konkurencji i ujawnienia zmiennych strategicznych.

Według firmy konsultingowej Arthur D. Little firma może zajmować jedna z sześciu pozycji konkurencyjnych na rynku docelowym (za: R.V.L. Wright „A System For Managing Diversity" Arthur D. Little, Cambridge 1974):

- dominująca – firma kontroluje działania konkurentów i ma duży wybór opcji strategicznych.

- silna – firma podejmuje niezależne działania, nie narażając swojej pozycji w perspektywie długoterminowej, i może utrzymać swoją pozycję niezależnie od działań konkurencji,

- korzystna – firma ma silne strony, które może wykorzystać do poprawienia swojej sytuacji,

- niepewna – firma osiąga zyski umożliwiające utrzymanie się na rynku, jednak dzięki dobrej woli firmy dominującej, nie ma też większych szans na poprawienie swojej sytuacji,

- słaba – firma nie osiąga satysfakcjonujących wyników, ale ma szansę na poprawę sytuacji, musi wprowadzić zmiany lub wyjść z rynku,

- bez szans – firma nie osiąga satysfakcjonujących wyników i nie ma szans na poprawę sytuacji.

Anioł Biznesu

(ang. Business Angel, Angel Investor)
Jest nim prywatny inwestor, który gotowy byłby sfinansować przedsięwzięcie, które nie ma szans na finansowanie ze standardowych źródeł (kredyty). Anioły inwestują w pomysły innowacyjne, nowatorskie, bez względu na branżę. Przedsiębiorca, który chciałby uzyskać finansowanie od tzw. Anioła Biznesu musi być przygotowany na wnikliwe badania projektu, jak choćby obowiązek przeprowadzenia profesjonalnego due diligence na zlecenie potencjalnego inwestora. Niezbędne będzie również przygotowanie studium uwarunkowań lub biznes planu. W zamian za finansowe wsparcie, inwestor otrzymuje udział w efektach, zyskach lub akcje, które będzie mógł w przypadku powodzenia przedsięwzięcia sprzedać ze znacznym zyskiem.

Aby, szukać finansowania wśród Aniołów Biznesu, czyli indywidulanych inwestorów trzeba zapoznać się i zrozumieć kilka kluczowych tu pojęć. Są nimi:

  • due diligence (pol. należyta staranność) - jest to profesjonalne, pełne badanie przedsiębiorstwa, przedsięwzięcia pod względem prawnym, księgowym, polityki firmy, a nawet pracujących w nim osób, które ma dać pełny obraz działalności (należyta staranność) przedsiębiorstwa potencjalnemu inwestorowi.
  • Venture capital - jest częścią inwestycji na niepublicznym rynku kapitałowym. Inwestycje Venture Capital charakteryzują się wysokim stopniem ryzyka inwestycji, ponieważ inwestują w nowatorskie przedsięwzięcia, które najczęściej nie zostałyby wsparte przez bank z racji niewystarczającej pewności zwrotu inwestowanego kapitału. Ich atrakcyjność polega na szansie osiągnięcia ponad przeciętnych zysków w przypadku sukcesu projektu.
  • Feasibility study (pol. studium wykonalności) – jest to ocena i analiza potencjału projektu, którego zadaniem jest wsparcie procesu decyzyjnego, sprowadzającego się do obiektywnego i racjonalnego wskazania jego mocnych i słabych stron. Jak również przedstawienie możliwości i ryzyk z nim związanych, czy też zasobów, jakie będą niezbędne do realizacji projektu oraz oceny szans jego powodzenia. Poprzedza biznesplan pozwalając wybrać formy i środki realizacji.
  • Spółka cicha w formule umowy pożyczki – polega na tym, że jedna osoba ma pomysł na założenie firmy (przedsiębiorca), ale brakuje jej na to środków finansowych, znajduje więc osobę, która takie środki posiada, właśnie np. Anioł Biznesu. Zawierają oni spółkę cichą w formie umowy pożyczki. Po czym inwestor przekazuje środki na realizację przedsięwzięcia przedsiębiorcy, który zakłada firmę i zaczyna ją prowadzić. Później określona część zysków (w zależności od tego, jak przedsiębiorca umówił się z inwestorem) trafia do inwestora, przy zwrocie pożyczki, jako wynagrodzenie (cena kapitałów i suma

Niezależnie od powyższego wchodzą tu oczywiście takie formy powiązania inwestora z przedsiębiorcą uruchamiającym start – up, albo w istniejącej już firmie, finansowania przedsięwzięcia, które rozwija produkcję nowego produktu lub nowatorską formę usług, bądź handlu, które tradycyjnie służą . Do nich należą: spółka komandytowa, spółka komandytowo – akcyjna, akcyjna, z o. o., jak również możliwość założenia konsorcjum.

Ankieta (t.o.)

Kwestionariusz zawierający zestaw pytań stosowany w celu zebrania informacji; jedna z technik służących do poszukiwania i rejestracji problemów. Za pomocą ankiety można zebrać niezbędne informacje dotyczące problemów organizacyjnych, a także zapoznać się z opinią wielu osób na interesujący nas temat. A. mogą być wypełniane bezpośrednio przez respondentów bądź przez osoby prowadzące obserwacje ankietowe (ankieterów). Rola ankietera polega na zadawaniu pytań i bardzo wiernym zapisie uzyskanych informacji. A. bywają imienne lub anonimowe. (obiekt obserwacji nie jest identyfikowany w dalszej procedurze opracowywania wyników). Badania ankietowe są dość skomplikowane, składają się z kilku etapów: jasne sformułowanie celu i przedmiotu badań; opracowanie kwestionariusz ankiety; rozesłanie kwestionariusza ankiety do respondentów; zebranie wypełnionych kwestionariuszy oraz kodowanie odpowiedzi; obliczanie wyników ankiety i sporządzanie raportów z badań.

Aport

Aport jest to wkład niepieniężny. Musi posiadać określoną wartość majątkową, być realny, może być wydzielony z majątku wspólnika lub pochodzić od osoby fizycznej i zostać przeniesiony na spółkę w celu pokrycia kosztu objęcia udziałów przysługujących wspólnikowi, w kapitale zakładowym. Pojęcie wkładu niepieniężnego jest tożsame z aportem, podczas gdy w spółkach osobowych (z wyłączeniem akcjonariuszy w spółce komandytowo-akcyjnej) jest to pojęcie szersze, obejmujące również świadczenia innych dóbr i pracy nie stanowiących mienia (pracy, usług). Nie można także uznać za wkład rzeczy przekazanych jedynie do korzystania[1].

Należy wskazać więc na następujące kryteria zdolności aportowej: możliwością określenia wartości majątkowej i umieszczenia go w bilansie (zdolność bilansowa), zbywalność prawa, możliwość ustanowienia prawa, zdolność poddania egzekucji[2].

Zgodnie z treścią art. 14 § 1 Ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (tj.: Dz. U. 2017 poz. 1577) – dalej jako: ksh – aportem nie mogą być: prawa niezbywalne, świadczenie pracy lub usług. Należy zatem przyjąć, że aportem w spółce mogą być każde prawa majątkowe także te do dóbr niematerialnych i prawnych.

Wśród praw obligacyjnych należy wyróżnić: udziały, akcje, obligacje, wierzytelności wspólnika. Natomiast wśród praw na dobrach niematerialnych wyróżnić trzeba te własności intelektualnej, a więc patenty na wynalazki i prawa ochronne na wzory użytkowe i znaki towarowe, prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, topografii układów scalonych i oznaczeń geograficznych, licencje na korzystanie z wynalazku, know-how, majątkowe prawa autorskie[3].

--

[1] A. Kidyba, Spółka z o.o. Komentarz, 2009, s. 94; A.W. Wiśniewski, Prawo..., op. cit., t. II, s. 93

[2] A. Kidyba, Spółka z o.o. Komentarz, 2009, s. 94 i n.

[3] J.R. Kaczor, Wniesienie know-how do spółki z o.o., PPH 1999, nr 5, s. 35 i n.; A. Kidyba, Spółka z o.o. Komentarz, 2009, s. 118; A. Szumański, Wkłady..., op. cit., s. 25; A.W. Wiśniewski, Prawo..., op. cit., t. II, s. 93).

Asertywność

Zespół umiejętności o charakterze kompetencji osobistych, wyznaczających zachowanie w sytuacjach interpersonalnych, których celem jest realizacja cenionych wartości, rozwój i obrona pozytywnego obrazu własnej osoby i samoakceptacja, umiejętność jednoznacznego wyrażania swoich potrzeb, uczuć i opinii oraz egzekwowania swoich praw przy poszanowaniu praw innych ludzi.

W psychologii termin oznaczający posiadanie i wyrażanie własnego zdania oraz bezpośrednie wyrażanie emocji i postaw w granicach nienaruszających praw i psychicznego terytorium innych osób oraz własnych, bez zachowań agresywnych, a także obrona własnych praw w sytuacjach społecznych. Jest to umiejętność nabyta.

Asertywność to:

- umiejętność wyrażania opinii, krytyki, potrzeb, życzeń, poczucia winy,

- umiejętność odmawiania w sposób nieuległy i nieraniący innych,

- umiejętność przyjmowania krytyki, ocen i pochwał,

- autentyczność,

- elastyczność zachowania,

- świadomość siebie (wad, zalet, opinii),

- empatia,

- stanowczość,

- umiejętność samooceny.

Awatar

(ang. avatar) – tożsamość internetowa (treść cyfrowa zindywidualizowanego wizerunku) uczestników świata wirtualnego, którzy poprzez niego są w tym świecie reprezentowani.

Awatar jest to najczęściej postać, pod jaką występuje w świecie wirtualnym (wirtualny wizerunek) użytkownik, przede wszystkim w grach komputerowych, ale czasem też w innych formach komunikacji internetowej. Awatar może przybierać dowolną postać (np. człowiek, zwierzę, maskotka, itp.). Każdy uczestnik świata wirtualnego może sam nadać swojemu awatarowi, według własnego uznania: imię i nazwisko lub nick, a także wykreować jego wygląd poprzez wybór płci, fryzury, oczu, sylwetki czy ubrania, a także cech psychofizycznych wpływających na jego zachowanie. Awatary występują również jako emanację użytkownika na forach dyskusyjnych, a także w grach komputerowych, serwisach społecznościowych oraz rzeczywistości wirtualnej. Użytkownik/gracz kreuje swojego awatara, a następnie za jego pomocą komunikuje i porusza się po wirtualnym świecie np. w grze komputerowej.

Warto wiedzieć