Słownik pojęć

  P

Podpis elektroniczny

Nie istnieje definicja legalna podpisu, ale prawodawca wielokrotnie odnosi się do tego pojęcia. Należy przyjąć, że jest to znak graficzny przedstawiający imię i nazwisko osoby, która go składa. W doktrynie występuje również pogląd, że za podpis można uznać znak graficzny tego kto go składa, o ile można na tej podstawie go zidentyfikować. Dla usprawnienia obrotu prawnego i gospodarczego, ustawodawca zdecydował się na stworzenie podpisu elektronicznego. Zgodnie z art. 781 §2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny (dalej jako: „Kodeks cywilny” lub „k.c.”): „oświadczenie woli złożone w formie elektronicznej jest równoważne z oświadczeniem woli złożonym w formie pisemnej”. Z kolei na podstawie §2 tego samego artykułu: „do zachowania elektronicznej formy czynności prawnej wystarcza złożenie oświadczenia woli w postaci elektronicznej i opatrzenie go kwalifikowanym podpisem elektronicznym”.

Uchylona 7 października 2016 roku ustawa z dnia 18 września 2001 roku w art. 3 pkt 1 wprowadzała definiowała podpis elektroniczny jako: „dane w postaci elektronicznej, które wraz z innymi danymi, do których zostały dołączone lub z którymi są logicznie powiązane, służą do identyfikacji osoby składającej podpis elektroniczny”. Obecnie materia ta została uregulowana w ustawie z dnia 5 września 2016 roku o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej (dalej jako: „Ustawa”).

Podpis elektroniczny jest więc zdematerializowaną formą podpisu, skuteczną do składania oświadczeń woli z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego. Jest nadto narzędziem potwierdzającym tożsamość. Jego szczególną formą jest kwalifikowany podpis elektroniczny będący narzędziem służącym zarówno do załatwiania szeroko pojętych spraw urzędowych, jak i do podpisywania innych istotnych dokumentów w życiu zawodowym lub prywatnym. W przeciwieństwie do profilu zaufanego jest on odpłatny. Jego tworzeniem i dystrybucją zajmują się podmioty komercyjne wpisane do rejestru dostawców usług zaufania prowadzonego przez Narodowe Centrum Certyfikacji. Zgodnie z art. 3 Ustawy: „1. rejestr jest prowadzony w postaci elektronicznej. 2. Rejestr jest jawny. Każdy ma prawo dostępu do danych zawartych w rejestrze. 3. Do rejestru wpisuje się dostawców usług zaufania, którzy mają siedzibę lub oddział na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, oraz usługi zaufania świadczone przez tych dostawców”.

Z zastosowaniem kwalifikowanego podpisu elektronicznego można podpisać deklaracje podatkowe, pisma w elektronicznym postępowaniu upominawczym, faktury, a także założyć działalność gospodarczą. 

Uzyskanie kwalifikowanego podpisu elektronicznego wiąże się z zakupem oprogramowania, karty, czytnika oraz wykupieniem subskrypcjiu danego dostawcy usługi. Złożenie podpisu elektronicznego chronione jest poprzez konieczność jego autoryzacji z użyciem kodu PIN.

Załatwianie spraw związanych z koniecznością potwierdzania tożsamości lub składania oświadczeń woli z użyciem podpisu elektronicznego jest dopuszczalne, gdy nie jest wymagane zastosowanie kwalifikowanego podpisu elektronicznego.

Podstawa prawna:

  1. Ustawa z dnia 5 września 2016 r. o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1173 ze zm.),
  2. Ustawa z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz. U. 2001 nr 130 poz. 1450) uchylona z dniem 7 października 2016r.

Zobacz także: