Słownik pojęć

  N
Nabycie

Przez nabycie następuje uzyskanie własności, lub innego prawa: od praw wyborczych po prawo użytkowania wieczystego, w sposób przewidziany przez ustawę. 

Nabycie od nieuprawnionego

Nabycie i utrata własności została omówiona w art. 155 – 170 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny (dalej jako: „Kodeks cywilny” lub „k.c.”).

Nadzorca sądowy (tymczasowy nadzorca sądowy)

Jest to organ postępowania restrukturyzacyjnego, ustanawiany przez sąd tymczasowo.

Najem

Najem jest rodzajem stosunku prawnego przewidzianym w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny (dalej jako: „Kodeks cywilny” lub „k.c.”). Zgodnie z art. 659 §1 k.c.: „przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony, anajemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz”. Czynsz oznacza się w pieniądzu lub w świadczeniach innego rodzaju (art. 659 §2 k.c.). 

Nakaz zapłaty

Nakaz zapłaty to deklaratywne, stwierdzające istnienie wymagalnego roszczenia, orzeczenie sądowe o charakterze merytorycznym, rozstrzygające o żądaniu pozwu wniesionego przez powoda, uwzględniające wniesione powództwo. Rozstrzyga sprawę co do istoty.

Nakłady

Polskie prawo cywilne opiera się na osiągnięciach prawa rzymskiego (tzw. recepcja prawa rzymskiego). Obecne w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny (dalej jako: „Kodeks cywilny” lub „k.c.”) pojęcie nakładów jest wzorowane na prawie rzymskim. Wówczas było ono związane z tzw. ochroną petytoryjną.

Nakłady konieczne

Od czasów prawa rzymskiego, pojęcie nakładów nie uległo dużej zmianie. Rozwiązania wypracowane przez starożytnych prawników rzymskich zostały wprowadzone do wielu współczesnych ustawodawstw.

Negocjacje

Obok wstąpienia w spór przed sądem, konflikty można rozwiązywać także pozasądowo. W latach ’70 ubiegłego wieku zaczęły powstawać alternatywne metody rozwiązywania sporów – ADR (AlternativeDispute Resolution). Do grupy tej należą m.in. mediacje, arbitraż i negocjacje.

Negocjacje (rokowania)

Jeżeli strony prowadzą negocjacje w celu zawarcia oznaczonej umowy, umowa zostaje zawarta, gdy strony dojdą do porozumienia co do wszystkich jej postanowień, które były przedmiotem negocjacji.

Niedozwolone postanowienia umowne

Konsument jako słabsza strona stosunku prawnego, podlega wzmożonej ochronie. W wielu sytuacjach jego rola polega jedynie na przystąpieniu (adhezji) bez możliwości negocjowania warunków kontraktu.

Niematerialne i prawne wartości

Wartości to dobra, które mogą mieć postać niematerialną (np. utwory muzyczne, artystyczne w tym artystyczne wykonania, filmy, obraz) lub wynikać z prawa (zobowiązania), a więc być samo w sobie dobrem prawnym (opcje, skapitalizowane dzierżawy, derywaty drugiego stopnia).

Nieuczciwa praktyka rynkowa

Ustawodawca chroni uczestników obrotu prawnego i gospodarczego na różnych polach. 23 sierpnia 2007 roku uchwalono ustawę oprzeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (dalej jako: „Ustawa”). Zgodnie z art. 1 „Ustawaokreśla nieuczciwe praktyki rynkowe wdziałalności gospodarczej izawodowej oraz zasady przeciwdziałania tym praktykom winteresie konsumentów i w interesie publicznym”. 

Niewypłacalność

Sytuacja finansowa (stan) przedsiębiorstwa, który uniemożliwia realizację na bieżąco zobowiązań zgodnie z terminem płatności. Przepisy nie zawierają legalnej definicji niewypłacalności. 

Nisza rynkowa

Oznacza ona sytuację, określającą małą część rynku, na której istnieje zapotrzebowanie na dane dobro rynkowe (towar, usługa) przy jednoczesnym jego niedoborze. Dobro to nie ma charakteru masowego – jest poszukiwane przez wąską grupę konsumentów.

Należność przeterminowana

O przeterminowanym charakterze należności można mówić sytuacji, w której dłużnik opóźnia się w spłacie swojego zobowiązania w ustalonym przez strony terminie. Oznacza to, że od momentu wymagalności zobowiązania, czyli przeważnie upływu terminu zapłaty, rozpoczyna się określony przepisami upływ czasu na dochodzenie tej należności, zwany ustawowo terminem przedawnienia.

Należność

Pojęcie należności występuje zarówno na gruncie prawa finansowego, rachunkowości, jak i prawa cywilnego . Zgodnie ze słownikiem języka polskiego PWN należnością jest kwota, którą należy komuś wypłacić.

Najem okazjonalny

Zgodnie z definicją wskazaną w art. 19 a ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego umową najmu okazjonalnego jest umowa najmu lokalu mieszkalnego, którego właściciel, będący osobą fizyczną, nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie wynajmowania lokali, zawarta na czas oznaczony, nie dłuższy niż 10 lat.

Nieuczciwa konkurencja

Pojęcie (czyn) nieuczciwej konkurencji zostało zdefiniowane ustawie z dnia 16 kwietnia 1993 roku o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (dalej jako: „Ustawa”).