Słownik pojęć

  P

Państwowa Inspekcja Pracy

Zwana w skrócie „PIP” jest organem powołanym do sprawowania nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów dotyczących legalności zatrudnienia i innej pracy zarobkowej w zakresie określonym w ustawie z dnia 13 kwietnia 2007 roku o Państwowej Inspekcji Pracy („Ustawa o PIP”). Wskazana wyżej definicja PIP została uregulowana w artykule 1 Ustawy o PIP.

PIP podlega sejmowi. Natomiast nadzór nad działalnością PIP określoną w Ustawie o PIP sprawuje Rada Ochrony Pracy. PIP posiada swoje jednostki organizacyjne, którymi są:  

  • Główny Inspektor Pracy; 
  • Okręgowe Inspektoraty Pracy; 

  • Ośrodek Szkolenia Państwowej Inspekcji Pracy imienia prof. Jana Roznera we Wrocławiu; 

 

Rolę kierowniczą w PIP pełni Główny Inspektor Pracy przy pomocy swoich zastępców. 

Okręgowy Inspektorat Pracy obejmuje swoim zakresem właściwości terytorialnej obszar jednego lub więcej województw. Dodatkowo w każdym Okręgowym Inspektoracie Pracy mogę zostać utworzone oddziały. Każdy Okręgowy Inspektorat Pracy jest kierowany przez Okręgowych Inspektorów Pracyktórym pomagają ich zastępcy. 

Zadania PIP zostały określone w artykule 10 Ustawy o PIP, należy do nich między innymi: 

  • Nadzór i kontrola przestrzegania przepisów prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów dotyczących stosunku pracy, wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń wnikających ze stosunku pracy, czasu pracy, urlopów, uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwemzatrudnienia młodocianych i osób niepełnosprawnych; 

  • Kontrola legalności zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, wykonywania działalności oraz kontrola przestrzegania wielu obowiązków, w tym między innymi opłacania składek na Fundusz Pracy, dokonania wpisu do rejestru agencji zatrudnienia działalności, informowania powiatowych urzędów pracy przez bezrobotnych o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub działalności; 

  • Podejmowanie działań polegających na zapobieganiu i ograniczaniu zagrożeniu środowisku pracy; 

  • Kontrola wypłacania wynagrodzenia w wysokości wynikającej z wysokości minimalnej stawki godzinowej, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniem za pracę. 

 

PIP jest zatem uprawniona w szczególności do przeprowadzenia postępowań kontrolnych. Takie postępowania są prowadzone przez inspektorów pracy, działających w ramach właściwości terytorialnej okręgowych inspektoratów pracy.  

 

Natomiast Główny Inspektor Pracy może wyznaczyć inspektora pracy do wykonywania określonych czynności kontrolnych i stosowania środków prawnych na obszarze działania innego okręgowego inspektoratu pracy a także poza terytorium Polski.

W artykule 23 Ustawy o PIP zostały określone uprawnienia inspektora prowadzącego postępowanie kontrolne. Między innymi jest on uprawniony do: 

  • swobodnego wstępu na teren oraz do obiektów i pomieszczeń podmiotu kontrolowanego, 

  • żądania od podmiotu kontrolowanego oraz od wszystkich pracowników i innych osób określonych w ustawie pisemnych i ustnych informacji w sprawach objętych kontrolą; 

  • wzywania i przesłuchiwania wszystkich ww. osób w związku z prowadzoną kontrolą.  

  • żądania przedłożenia mu przez podmiot kontrolowany wszystkich potrzebnych do kontroli dokumentów. 

 

Podstawa prawna: 

  • Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 roku o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. z 2019 r. poz. 1251).