Słownik pojęć

  N

Nabycie

Przez nabycie następuje uzyskanie własności, lub innego prawa: od praw wyborczych po prawo użytkowania wieczystego, w sposób przewidziany przez ustawę. Wyróżnia się nabycie pierwotne i nabycie pochodne. Pierwsze z nich zachodzi wtedy, nabywca danego prawa podmiotowego, nie uzyskał go od innej osoby. Nie jest więc efektem oświadczenia woli „poprzednika”, nie następuje jego przekazanie lub element przysługiwania go innemu podmiotowi. Nabyciem pierwotnym jest np. wytworzenie nowej rzeczy lub zawłaszczenie rzeczy niczyjej.

Z kolei nabycie pochodne polega na tym, że nabywca uzyskuje już istniejące  prawo od innej osoby. Następuje ono na skutek czynności prawnej, czynności faktycznej lub  z mocy samego prawa. Wciąż aktualna pozostaje zasada, pochodząca z prawa rzymskiego, zgodnie z którą nikt nie może przenieść więcej praw niż posiada. Darowizna oraz sprzedaż są najbardziej typowymi przykładami nabycia pierwotnego. Dzieli się ono na nabycie konstytutywne bądź translatywne. Pierwsze z nich powstaje w tym samym momencie, co dane prawo. Nabycie konstytutywne występuje wtedy gdy z danego uprawnienia można wyprowadzić nowe – węższe względem niego np. prawo własności i najem tej rzeczy. Występuje ono jako nabycie pochodne lub nabycie pierwotne. Jako pierwotne nabycie konstytutywne wskazać można np. nabycie praw wyborczych przez obywatela w momencie wskazanym przez ustawę. Nabyciem konstytutywnym pochodnym jest np. ustanowienie użytkowania wieczystego.

Nabycie translatywne powstaje z chwilą przejścia w całości prawa już wcześniej istniejącego na następcę. Nabycie translatywne występuje jako nabycie pierwotne i nabycie pochodne. Nabyciem translatywnym pierwotnym jest np. zasiedzenie nieruchomości. Jako nabycie translatywne pochodne wskazać można np. zbycie spadku.

 Konkludując nabycie oznacza zatem przysporzenie pewnego dobra prawnego na czyjąś rzecz. Nabywać można przedmioty materialne, prawa oraz wierzytelności. Nabycie może rodzić obowiązki związane z jego zaistnieniem w np. sferze prawa podatkowego. 

Podstawa prawna:

  1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. 2020 r. poz. 1740).

Zobacz także: