Słownik pojęć


  Z

Zaliczka na poczet ceny

Zaliczka na poczet ceny stanowi część należności z tytułu sprzedaży, dostawy czy świadczenia usług, która jest uiszczana jeszcze przed dokonaniem sprzedaży, dostawy, czy świadczenia usług. Zaliczka stanowi zazwyczaj część ostatecznej ceny z tytułu wykonania świadczenia, zobowiązania, które ma zostać zrealizowane. Zaliczka może być uiszczana np. w sytuacji, gdy wykonanie zlecenia wymaga wydatków (np. na koszty materiałowe) lub w celu zabezpieczenia realizacji zobowiązania o znacznej wartości.

Zaliczka na poczet ceny jest świadczeniem wzajemnym przed spełnieniem świadczenia z zobowiązania / umowy przez drugą stronę i staje się przychodem przyszłych okresów u otrzymującego zapłatę części ceny.

Zaliczki nie należy mylić z zadatkiem, który w przeciwieństwie do zaliczki został zdefiniowany w kodeksie cywilnym i skutki jego uiszczenia są inne od skutków uiszczenia zaliczki.

W sytuacji, gdy nie dojdzie do zawarcia umowy lub zrealizowania zobowiązania, na poczet którego została wpłacona zaliczka, wówczas zapłacona zaliczka na poczet ceny podlega zwrotowi w wysokości w jakiej została uiszczona jako świadczenie nienależne. Nie zostaje bowiem wówczas osiągnięty zamierzony cel świadczenia zaliczki (art. 410 § 2 k.c.).

Zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2015 r., sygn. akt VI ACa 1648/14, (LEX 1992957) „umowa sprzedaży jest umową konsensualną, odpłatną (obowiązek zapłaty ceny przez kupującego), dwustronnie zobowiązującą i wzajemną. W razie zatem przesądzenia, że umowa nie została zrealizowana, kwota wpłaconych zaliczek powinna być uznana, ze względu na nieosiągnięcie zamierzonego ich celu za, świadczenie nienależne (art. 410 § 2 k.c.).
Powinno ono być przy tym zwrócone w pełnym zakresie, bez możliwości ograniczenia jego wysokości na podstawie art. 409 k.c. Mimo iż w tego rodzaju przypadkach świadczenie staje się nienależne dopiero z chwilą, w której ostatecznie okaże się, że zamierzony jego cel nie został osiągnięty, wzbogacony powinien się liczyć z obowiązkiem zwrotu już od chwili, w której je otrzymał. Przemawia za tym specyfika tego rodzaju świadczeń nienależnych."