Słownik pojęć

  U

Udział kapitałowy

Pojęcie prawne w kodeksie spółek handlowych dotyczące spółek osobowych. Przepisy Kodeksu spółek handlowych  nie zawierają ustawowej definicji udziału kapitałowego. W doktrynie przyjmuje się, że jest to określona wartość księgowa wyrażona w pieniądzu i zapisana na koncie wspólnika w księgach handlowych, stanowiąca podstawę do określenia praw lub obowiązków wspólnika określonych ustawą lub umową spółki. Udział kapitałowy wspólnika jest wielkością zmienną i ulega zwiększeniu lub zmniejszeniu w zależności od wniesienia wkładu, uczestnictwa w zysku lub stratach spółki, a także wypłat czy obciążeń lub pobrań, a więc tego udziału.

Udział kapitałowy jest ściśle powiązany z wkładami wspólników. Wspólnicy nie mają prawa do udziału w całym majątku spółki. Posiadają jedynie określone przepisami kodeksu uprawnienia dotyczące majątku spółki. W przypadku majątku pierwotnego (założycielskiego) tworzonego z wkładów są to udziały kapitałowe, a w przypadku mienia nabytego przez spółkę w czasie jej istnienia - udział w zysku lub w części odsyłającej na fundusze celowe (rezerwowy)- pozostających jako zyski nierozdzielane.

Ustalenie pojęcia udziału kapitałowego ma związek między innymi z przeznaczeniem zysku spółki (gdy udział został uszczuplony ), a także wartością wypłacanych kwot z tytułu 5% odsetek od wartości udziału kapitałowego. Z punktu widzenia udziału kapitałowego wyróżnia się dwa rodzaje wkładów: te, które stanowią o wartości udziału kapitałowego, i te, które nie wpływają na jego wartość (praca, usługi, oddanie rzeczy do korzystania). Wspólnicy mogą przyjąć odmienne zasady przy ustaleniu wartości udziału kapitałowego, w szczególności, że udział kapitałowy może być mniejszy lub większy od wartości wkładu rzeczywiście wniesionego do spółki.

Udział kapitałowy nie może być utożsamiany z udziałami w spółkach kapitałowych. Nie może on być przedmiotem samoistnego obrotu. Udział kapitałowy może być przeniesiony na inną osobę tylko w ramach zbycia ogółu praw i obowiązków w spółce, a więc jako udział z uczestnictwa w spółce, w jej majątku.

Z udziałem kapitałowym związane jest prawo wspólnika do żądania wypłaty odsetek w wysokości 5% od jego udziału. Poniesiona przez spółkę strata, nie wyłącza obowiązku wypłaty tej należności. Z prawa tego można skorzystać tylko jeden raz w ciągu roku. Wskazuje się, że udział w masie likwidacyjnej i udział rozliczeniowy występującego ze spółki wspólnika, są pochodnymi udziału kapitałowego.

Podstawa prawna:

  1. Ustawa z dnia 15 września 2020 roku Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. 2020 r. poz. 1526)

Zobacz także: