Słownik pojęć


  R

Rzecznik praw obywatelskich

Rzecznik Praw Obywatelskich stoi na straży wolności i praw człowieka i obywatela określonych przez Konstytucję Rzeczpospolitej Polski oraz innych aktów normatywnych. Sprawdza czy wskutek działania bądź braku działania organów władzy publicznej nie doszło do naruszenia prawa, zasad współżycia społecznego, sprawiedliwości społecznej bądź dyskryminacji obywateli.

W sprawach które dotyczą mikro i małych przedsiębiorców, Rzecznik Praw Obywatelskich współpracuje z Rzecznikiem Małych i Średnich Przedsiębiorców.

Rzecznikiem może zostać obywatel Polski, który wyróżnia się wiedzą prawniczą doświadczeniem zawodowym oraz wysokim autorytetem, aktualnie od września 2015 roku jest nim dr. hab. Adam Bodnar.

Rzecznik Praw Obywatelskich powoływany jest przez sejm za zgodą Senatu na pięcioletnią kadencję. W trakcie pełnienia funkcji, nie może zajmować innego stanowiska, z wyjątkiem stanowiska profesora szkoły wyższej. Ponadto, Rzecznik nie może należeć do partii politycznej, związku zawodowego a także prowadzić działalności publicznej nie dającej się pogodzić z godnością jego urzędu.

Do Rzecznika praw Obywatelskich o pomoc może zgłosić się obywatel bądź cudzoziemiec (znajdujący się pod władzą Rzeczpospolitej Polski), grupa obywateli bądź organizacja. Skierowanie wniosku do Rzecznika Praw Obywatelskich jest bezpłatne.

Rzecznik praw Obywatelskich podejmuje czynności:

  • na wniosek obywateli bądź ich organizacji;
  • na wniosek organów samorządów;
  • na wniosek Rzecznika Praw Dziecka;
  • na wniosek Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców;
  • z własnej inicjatywy.

Po rozpoznaniu wniosku skierowanego do rzecznika, może on:

  • podjąć sprawę;
  • poprzestać na wskazaniu wnioskodawcy przysługujących mu środków działania;
  • przekazać sprawę według właściwości;
  • nie podjąć sprawy.

Rzecznik ma obowiązek powiadomienia wnioskodawca a rozpoznaniu jego wniosku.

Rzecznik praw Obywatelskich nie rozpoznaje wniosków / skarg, które:

  • nie są podpisane i zostały złożone anonimowo;
  • podlegają rozpoznaniu przez sądy i dotyczą sporów pomiędzy obywatelami.

Podstawa prawna (źródło):

  1. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej uchwalona w dniu 2 kwietnia 1997 r.
  2. Ustawa z dnia 15 lipca 1987 roku o Rzeczniku Praw Obywatelskich (Dz.U 2020.627).

Stan prawny na 10 lipca 2020 roku.