Słownik pojęć


  R

Rabat

Rabat jest pojęciem z zakresu prawa finansowego i handlowego, nieposiadającym definicji ustawowej. Zgodnie ze słownikiem, pojęcie to oznacza pewną zniżkę, ustępstwo procentowe, kwotowe lub rzeczowe dla nabywcy od ustalonych standardowo cen towaru. Ma on charakter głównie marketingowy i motywacyjny. Może występować on jednorazowo lub w ściśle określonym czasie, a także obowiązywać na konkretny produkt lub określoną kategorię produktów.

W obrocie handlowym (między przedsiębiorcami) wyróżnia się dwa podstawowe rodzaje rabatów z punktu widzenia mechanizmu ich działania – rabat finansowy oraz towarowy.

Rabat finansowy polega na zastosowaniu upustu ceny poprzez ujęcie od kwoty bazowej określonego jej procentu lub kwoty. Oznacza to, że stosując rabat finansowy, cena za określoną miarę towaru będzie niższa – przy czym skonkretyzowanie końcowej kwoty następować może w dacie dokonywania transakcji, lub poprzez udzielenie upustu na zakup towarów przyszłych.

Rabat towarowy polega natomiast na „premiującym” działaniu sprzedawcy, a więc dołączeniu do wydawanej partii towarów określonej liczby dodatkowych sztuk towaru tego samego rodzaju. Tym samym, chociaż cena za zamawianą przez kupującego ilość towaru nie ulega zmianie, to dołączając do sumy dodatkowe sztuki towaru, ogólna cena pojedynczej sztuki ulega stosunkowemu zmniejszeniu. Podstawą opodatkowania będzie tutaj natomiast rzeczywista kwota zapłacona przez nabywcę. Rabatu towarowego nie należy mylić ponadto ze sprzedażą premiową. Zasadnicza różnica pomiędzy nimi polega na rodzaju dodawanego premiowo towaru – w przypadku rabatu musi być to towar tego samego rodzaju, co przedmiot umowy sprzedaży, natomiast w przypadku sprzedaży premiowej przedsiębiorca ma pełną dowolność w doborze gratisu.

W zależności od rodzaju zastosowanego rabatu, a konkretniej momentu jego naliczenia, różnicom podlegają kwestie podatkowe. Zgodnie z ustawą o podatku od towarów i usług, podstawa opodatkowania nie obejmuje m.in. kwot:

  • stanowiących obniżkę cen w formie rabatu z tytułu wcześniejszej zapłaty;
  • udzielonych nabywcy lub usługobiorcy opustów i obniżek cen, uwzględnionych w momencie sprzedaży (…).

W innych przypadkach w podstawie opodatkowania należy ująć cenę brutto.

Oznacza to, że jeżeli rabat udzielany jest z tytułu wcześniejszego uregulowania zobowiązania, a w każdym przypadku, gdy naliczany jest najpóźniej w momencie sprzedaży, należy jego wartość wyłączyć z podstawy opodatkowania. Jeżeli natomiast obniżenie ceny nastąpi później, kwoty udzielonych po dokonaniu sprzedaży opustów i obniżek cen obniżają podstawę opodatkowania. Udzielenie rabatu już po dokonaniu sprzedaży i wystawieniu faktury jej nie uwzględniającej wymaga wystawienia faktury korygującej.

Od rabatu należy odróżnić inne upusty, czy obniżki z takich tytułów, jak np. niższa jakość towaru czy krótki termin przydatności w przypadku produktów spożywczych.