Słownik pojęć

Czy wiesz, że aż 96% mikro firm zapewnia 75% wszystkich wpływów z podatków i wytwarza 51% zysku gospodarki kraju?

A tylko niewielkiej liczbie udaje się utrzymać na rynku dłużej niż rok bez dostatecznej wiedzy i znajomości przepisów.

A czy wiesz, że...

Ty też możesz coś zrobić, abyśmy mogli dalej działać i skutecznie Cię wspierać?

KRS 0000318482

Przejdź do Twój e-PIT
  P

Przewóz osób

Przewóz osób to działalność polegająca na przemieszczaniu ludzi z jednego miejsca do drugiego przy użyciu środków transportu – najczęściej pojazdów drogowych – na podstawie umowy przewozu zawartej pomiędzy przewoźnikiem a podróżnym. Umowa taka może wynikać z zakupu biletu, zawarcia innej formy porozumienia lub zajęcia miejsca w pojeździe oferowanym do przewozu. Jej warunki regulowane są zarówno przez Kodeks cywilny, jak i szczegółowe przepisy ustawy np. Prawo przewozowe.

W polskim systemie prawnym zasady przewozu osób regulują przede wszystkim:

  • Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe  – określająca ogólne obowiązki przewoźnika, prawa i obowiązki podróżnych oraz zasady świadczenia przewozów odpłatnych i nieodpłatnych przez przewoźników.
  • Kodeks cywilny – zwłaszcza przepisy o umowie przewozu (art. 776–778), które wskazują, jakie warunki przewoźnik musi zapewnić podróżnym oraz jak odpowiada za bagaż.
  • Inne przepisy szczegółowe (np. dotyczące transportu drogowego, publicznego transportu zbiorowego, praw pasażerów w transporcie kolejowym czy autobusowym).

Obowiązki przewoźnika:

Zgodnie z prawem przewoźnik, wykonując przewóz osób, ma obowiązek:

  • Zapewnić odpowiednie warunki przewozu – bezpieczeństwo, higienę i wygodę podróży adekwatne do rodzaju transportu.
  • Informować podróżnych – oddać do publicznej wiadomości m.in. informacje o rozkładach jazdy, cenach biletów i zasadach zawierania umów przewozu.
  • Przestrzegać przepisów porządkowych – np. regulaminów przewozu i zasad bezpieczeństwa określonych dla danego środka transportu.
  • Dodatkowo przewoźnik odpowiada za bagaż powierzone mu przez podróżnego zgodnie z zasadami przewidzianymi w Kodeksie cywilnym.

Prawa i obowiązki podróżnych

Podróżny korzystający z przewozu osób ma szereg praw i obowiązków, w tym:

  • Przestrzeganie przepisów porządkowych obowiązujących w transporcie (np. regulaminów przewoźnika).
  • Przestrzeganie zasad bezpieczeństwa i wykupienie ważnego biletu lub innej formy umowy przewozu przed rozpoczęciem podróży.
  • W określonych sytuacjach przewoźnik może odmówić przewozu lub usunąć z pojazdu osoby zagrażające bezpieczeństwu.

Rodzaje przewozów

Przewóz osób może być wykonywany w różnych formach, m.in.:

  • Przewozy regularne (publiczny transport zbiorowy) – realizowane na ustalonych trasach i w określonych godzinach.
  • Przewozy okazjonalne lub specjalne – np. przewozy na zlecenie grup, imprezy okolicznościowe
  • Transport taksówkowy i na żądanie – na podstawie indywidualnych zamówień.
  • W niektórych przypadkach wykonywanie przewozów – zwłaszcza odpłatnych i zawodowych – wymaga posiadania odpowiedniej licencji transportowej (np. przy przewozie osób samochodem do 9 miejsc lub przewozach międzynarodowych).

Przepisy prawa o ruchu drogowym oraz szczegółowe regulacje techniczne określają także, jak pojazdy wykorzystane do przewozu osób powinny być wyposażone, ile osób mogą przewozić i jakie zasady obowiązują kierowców (np. wymagane kwalifikacje, dokumenty pojazdu).

 

Podstawa prawna:

  • Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 z późn. zm.).
  • Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 1262).

Zobacz także: