Porady eksperta

Ustalanie statusu przedsiębiorstwa – czy jesteś mikroprzedsiębiorcą?

Definicja małych i średnich przedsiębiorców w prawie unijnym została uregulowana w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającym niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu, a konkretniej w Załączniku I do ww. rozporządzenia (dalej jako: „Załącznik I”), a więc akcie prawnym stosowanym bezpośrednio we wszystkich państwach Unii Europejskiej, tj. bez konieczności wdrożenia go w krajowy porządek prawny. Wynika  z tego, że polscy przedsiębiorcy, organy administracji i sądy, zobowiązani są stosować wprost przepisy określone w Załączniku I, a więc przy określaniu statusu przedsiębiorstwa należy wziąć pod uwagę, zawarte w art. 2 Załącznika I ww. rozporządzenia, pułapy zatrudnienia oraz pułapy finansowe. Zgodnie z ww. przepisem:

  1. mikroprzedsiębiorstwo – to przedsiębiorstwo zatrudniające mniej niż 10 pracowników i jego roczny obrót lub roczna suma balansowa nie przekracza 2 mln euro.
  2. małe przedsiębiorstwo - to przedsiębiorstwo zatrudniające mniej niż 50 pracowników i roczny obrót lub roczna suma balansowa nie przekracza 10 mln euro.
  3. średnie przedsiębiorstwo – to przedsiębiorstwo zatrudniające mniej niż 250 pracowników i roczny obrót lub roczna suma balansowa nie przekracza 43 mln euro.

Powyższe unijne kryteria zostały także zawarte w treści art. 7 ust. 1 pkt. 1-3 ustawy Prawo przedsiębiorców.

Ważne:

Kryteria zatrudnienia i kryteria finansowe, w postaci skali rocznego obrotu bądź rocznej sumy bilansowej, muszą być spełnione łącznie. 

Przykład:

Jeżeli zatrudniasz np. 7 pracowników, a Twój obrót roczny nie przekracza 2 mln euro, to jesteś mikroprzedsiębiorcą. 

Istotnym elementem określenia statusu przedsiębiorstwa jest rozważenie wszystkich występujących powiązań z innymi podmiotami. Na gruncie prawa unijnego zgodnie z art. 3 ww. Załącznika I wyróżniono cztery kategorie przedsiębiorstw, których dane brane są pod uwagę przy obliczaniu kwot finansowych i liczby personelu:

1) przedsiębiorstwa niezależne –posiadają mniej niż 25 % kapitału lub głosów w innych przedsiębiorstwach a/ lub inne przedsiębiorstwa posiadają mniej niż 25 % kapitału lub głosów w tym przedsiębiorstwie. Zatem możliwe jest zachowanie statusu niezależnego przedsiębiorstwa pomimo posiadania w nim udziałów przez kilku inwestorów.

2) przedsiębiorstwa partnerskie - to przedsiębiorstwa, które samodzielnie lub wspólnie z innymi przedsiębiorstwami, z którymi są powiązane, posiadają od 25 % do 50 % kapitału bądź praw głosu w innym przedsiębiorstwie. Ten rodzaj związku oznacza sytuację przedsiębiorstwa, które ustanowiło poważne partnerstwa finansowe z innymi przedsiębiorstwami, ale żadne z przedsiębiorstw pozostających w tym związku nie sprawuje rzeczywistej, bezpośredniej lub pośredniej kontroli nad drugim. Partnerzy to przedsiębiorstwa, które nie są ani niezależne, ani ze sobą związane.

Ważne:

Rynek upstream – to rynek sąsiedni/ pokrewny znajdujący się bezpośrednio na poziomie wyższym w stosunku do rynku wytwarzanego produktu lub usługi, na jakim działa przedsiębiorstwo oceniane - rynek dystrybucji

Upstream enterprise – przedsiębiorstwo działające na rynku dystrybucji

Rynek dawnstream - rynek sąsiedni/ pokrewny znajdujący się bezpośrednio na poziomie niższym w stosunku do rynku wytwarzanego produktu lub usługi, na jakim działa przedsiębiorstwo oceniane - rynek produkcji i dostaw.

Dawnstream enterprise – przedsiębiorstwo działające na rynku produkcji lub dostaw.

Wskazać należy, że przedsiębiorstwo może zachować status niezależnego, pomimo przekroczenia pułapu 25% (ale nie więcej niż 50%) udziału w nim kapitału lub głosów przez inne przedsiębiorstwo, pod warunkiem, że dotyczy to następujących kategorii inwestorów:

  • publiczne korporacje inwestycyjne, spółki kapitału podwyższonego ryzyka, inwestorzy indywidualni lub zbiorowi inwestujący regularnie w papiery wartościowe przedsiębiorstw nienotowanych na giełdzie (tzw. Bussines Angels) pod warunkiem, że wartość całkowitej inwestycji w jednym przedsiębiorstwie nie przekracza 1,25 mln euro,
  • uczelnie wyższe i ośrodki badawcze non-profit,
  • inwestorzy instytucjonalni łącznie z regionalnymi funduszami rozwoju,
  • niezależne lokalne władze samorządowe pod warunkiem, iż roczne budżety jednostek administracyjnych, którymi kierują są mniejsze niż 10 mln euro i jednostki te są zamieszkiwane przez mniej niż 5 tyś. mieszkańców.

3) przedsiębiorstwa powiązane – określone w Załączniku I dzielą się na dwa typy powiązań:

  • bezpośrednie – (przedsiębiorstwo-przedsiębiorstwo) jeżeli występuje jedna

z poniższych relacji:

a) przedsiębiorstwo posiada większość praw głosu w innym przedsiębiorstwie w roli udziałowca/akcjonariusza lub członka;

b) przedsiębiorstwo posiada prawo do powoływania lub odwoływania większości członków organu administracyjnego, zarządzającego lub nadzorczego innego przedsiębiorstwa;

c) przedsiębiorstwo posiada dominujący wpływ na działalność innego przedsiębiorstwa zgodnie z zawartą z tym przedsiębiorstwem umową, lub postanowieniami w jego statucie lub umowie spółki;

d) przedsiębiorstwo będące akcjonariuszem/udziałowcem lub członkiem innego przedsiębiorstwa kontroluje samodzielnie, zgodnie z umową z innymi akcjonariuszami/udziałowcami lub członkami tego przedsiębiorstwa większość praw głosu udziałowców/akcjonariuszy lub członków w tym przedsiębiorstwie.

  • pośrednie – (poprzez wskazane w art. 3 ust. 3 typy podmiotów) - co najmniej jedna z relacji wskazanych w ww. pkt a) – d) zachodzi między przedsiębiorstwami poprzez:

a) inwestorów, o których mowa w art. 3 ust.2;

b) inne przedsiębiorstwo;

c) osobę fizyczną lub grupę osób działających razem jedynie w tym rodzaju powiązań pośrednich warunkiem stwierdzenia istnienia powiązania jest dowiedzenie, że przedsiębiorstwa te prowadzą swoją działalność lub część tej działalności na tym samym rynku właściwym lub rynkach pokrewnych: upstream lub dawnstream.

Ważne:

Typowym przykładem przedsiębiorstwa powiązanego jest jednostka, w której inna jednostka posiada całościowy udział.

Podkreślić należy, iż polskie ustawodawstwo nie zawiera jednej definicji podmiotów powiązanych/przedsiębiorstw powiązanych, jednak ze względu na stosowalność w różnych obszarach, czy to gospodarczym, ekonomicznym, czy podatkowym przybiera róże postacie. Według k.s.h., jest to spółka kapitałowa, w której inna spółka handlowa albo spółdzielnia dysponuje bezpośrednio lub pośrednio co najmniej 20% głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu, także jako zastawnik lub użytkownik, albo na podstawie porozumień z innymi osobami, lub która posiada bezpośrednio co najmniej 20% udziałów albo akcji w innej spółce kapitałowej (art. 4 § 1 pkt 5 k.s.h.).

Natomiast zgodnie z treścią art. 11a ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku od osób prawnych powiązania występują, jeżeli osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej bierze udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu przedsiębiorstwem lub w jego kontroli albo posiada udział w kapitale tego przedsiębiorstwa. Zapis dotyczy zarówno podmiotów mających miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium Polski (podmioty krajowe), jak i poza terytorium Polski (podmioty zagraniczne), jeżeli są one powiązane z podmiotami krajowymi. Posiadanie udziału w kapitale innego podmiotu, o którym mowa we wskazanym przepisie, oznacza sytuację, w której dany podmiot bezpośrednio lub pośrednio posiada w kapitale innego podmiotu udział nie mniejszy niż 25%.

Artykuł 3 ust. 1 pkt 43 ustawy o rachunkowości określa pojęcie jednostek powiązanych, jako każdą spółkę wchodząca w skład grupy kapitałowej. Mogą to być spółki - siostry  i wszystkie ich spółki – córki

4) podmioty publiczne - w art. 3 ust. 4 ww. Załącznika I wprowadzono zasadę, że przedsiębiorstwo nie może zostać uznane za małe i średnie przedsiębiorstwo, jeżeli 25% lub więcej kapitału lub praw głosu jest kontrolowane bezpośrednio lub pośrednio, wspólnie lub indywidualnie, przez co najmniej jeden organ publiczny. Zasada ta nie dotyczy jednak inwestorów wymienionych w art. 3 ust. 2 akapit 2 Załącznika I, takich jak np. uniwersytety, które mogą posiadać w danym przedsiębiorstwie od 25 do 50% praw głosu lub kapitału bez uszczerbku dla określenia jego statusu jako mały i średni przedsiębiorca. 

Podsumowując, odpowiedź na zadane pytanie, mając na uwadze przepisy unijne i krajowe, bezsprzecznym jest, że Spółka zatrudniająca 7 pracowników, której dochód nie przekracza 2 mil euro należy do kategorii mikroprzedsiębiorców. Przepis art. 3 ust. 3 pkt a) – d) Załącznika I rozporządzenia nie odnosi się do konkretnych form prowadzenia działalności gospodarczej, nie precyzuje ich. Można więc przyjąć, że w zależności od rodzaju zaangażowania Spółka (zagraniczna), która posiada 100% udziału w Sp. z o.o. (krajowa), bierze bezpośredni udział w zarządzaniu tym przedsiębiorstwem poprzez posiadanie udział w kapitale tego przedsiębiorstwa, co oznacza, że Spółki te są ze sobą powiązane zgodnie  z treścią ww. artykułu i bez znaczenia jest, czy podmioty te mają miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium Polski (podmioty krajowe), czy poza jej granicami, np.  w Niemczech.

Stan prawny na dzień: 5 lutego 2020 r.

Podstawa prawna:

  1. Rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 traktatu z dnia 17 czerwca 2014 r. (Dz. Urz. UE.L Nr 187, str. 1);
  2. Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. 2019 poz. 865);
  3. Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 505);
  4. Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz. U. 2019 poz. 351).
  5. Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo Przedsiębiorców (t.j. Dz. U. 2019 poz. 1292).

Pomogliśmy?

Teraz Ty możesz pomóc nam!

Z tego tekstu możesz korzystać za darmo, ale nie powstał za darmo i poświęciliśmy na niego sporo czasu. Ty również możesz pomóc w tworzeniu kolejnych, wspierając nas finansowo.
Wystarczy nawet niewielka kwota.

Wybierz kwotę darowizny i przejdź do szybkiej, bezpiecznej płatności internetowej:

/ miesięcznie

  • Wybierz lub wpisz kwotę darowizny