Słownik pojęć


  Z

Zasiłek macierzyński

Jest to rodzaj świadczenia pieniężnego z ubezpieczenia społecznego, przyznawanego pracownikowi za okres odbywania urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego oraz urlopu ojcowskiego.

Zasiłek macierzyński przyznawany jest w pierwszej kolejności na czas trwania urlopu macierzyńskiego, przysługując w wymiarze:

  • 20 tygodni - w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie;
  • 31 tygodni - w przypadku urodzenia dwojga dzieci przy jednym porodzie;
  • 33 tygodni - w przypadku urodzenia trojga dzieci przy jednym porodzie;
  • 35 tygodni - w przypadku urodzenia czworga dzieci przy jednym porodzie;
  • 37 tygodni - w przypadku urodzenia pięciorga i więcej dzieci przy jednym porodzie

i wynosząc 100% wymiaru dotychczas otrzymywanego wynagrodzenia.

Istnieje ponadto możliwość wykorzystania maksymalnie 6 tygodni urlopu macierzyńskiego (połączonego z pobieraniem zasiłku) jeszcze przed przewidywaną datą porodu.

Zasiłek przysługuje również w przypadku przyjęcia dziecka na wychowanie w okresie trwania ubezpieczenia chorobowego lub w okresie urlopu wychowawczego w wymiarze uzależnionym od liczby przyjętych dzieci, kształtujący się analogicznie, jak w przypadku liczby narodzin podczas jednego porodu.

Dodatkowo, w przypadku przyjęcia dziecka na wychowanie, zasiłek macierzyński przysługuje jedynie na dziecko, które nie ukończyło 7 roku życia, a wyjątkowo do dnia ukończenia przez dziecko 10 lat, jeżeli odroczono wobec niego obowiązek szkolny. Jeżeli w trakcie przyjmowania zasiłku dziecko skończy 7 lat (10 lat), wówczas okres pobierania świadczenia zostaje odpowiednio skrócony.

W każdym przypadku jednak okres pobierania zasiłku macierzyńskiego nie może być krótszy niż 9 tygodni (63 dni).

Wykorzystanie minimum 14 tygodni pobierania zasiłku macierzyńskiego uprawnia do rezygnacji z jego pozostałej części (w praktyce oznacza to rezygnację z urlopu i powrót do pracy zawodowej). Jest to możliwe, jeżeli pozostałą część urlopu macierzyńskiego wykorzysta pracownik - ojciec wychowujący dziecko lub gdy na ten okres przerwie pracę zarobkową. Możliwe jest również dzielenie z ojcem wychowującym dziecko albo ubezpieczonym - ojcem dziecka korzystania z urlopu rodzicielskiego albo pobierania zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi tego urlopu.

Ustawa przewiduje również możliwość tymczasowego przerwania pobierania zasiłku macierzyńskiego, w przypadku wykorzystania przez matkę co najmniej 8 tygodni urlopu macierzyńskiego (połączonego z pobieraniem zasiłku) oraz wystąpieniem nagłej potrzeby hospitalizacji matki lub dziecka. Wówczas pozostałą przysługującą część zasiłku macierzyńskiego można wykorzystać po powrocie ze szpitala. Ponadto, skrócenie okresu pobierania zasiłku macierzyńskiego przez matkę przebywającą w szpitalu jest możliwe jedynie wtedy, gdy o zasiłek na ten czas wystąpi ubezpieczony ojciec dziecka.
Zasiłek macierzyński przysługuje również w sytuacji, gdy dziecko urodziło się martwe lub umrze, zanim skończy 8 tydzień życia. Prawo do zasiłku przysługuje wówczas przez 8 tygodni (56 dni) po porodzie, nie krócej jednak niż przez 7 dni od śmierci dziecka.

Świadczenie ma zastosowanie również w czasie trwania urlopu rodzicielskiego i przysługuje w wysokości 100% podstawy wymiaru zasiłku za okres do:

  • 6 tygodni urlopu rodzicielskiego – w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie oraz w przypadku przyjęcia na wychowanie jednego dziecka;
  • 8 tygodni urlopu rodzicielskiego – w przypadku urodzenia przy jednym porodzie dwojga lub więcej dzieci oraz w przypadku równoczesnego przyjęcia na wychowanie dwojga lub więcej dzieci;
  • 3 tygodni urlopu rodzicielskiego – w przypadku przyjęcia na wychowanie dziecka, gdy jednocześnie prawo do zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego wynosi minimum 9 tygodni.

Zasiłek macierzyński za okres urlopu rodzicielskiego przysługujący po upływie powyższych okresów wynosi 60% podstawy wymiaru zasiłku.