Słownik pojęć


  Z

Zajęcie (cywilne postępowanie egzekucyjne)

Zajęcie w procedurze cywilnej opisywane jest przy okazji instytucji zabezpieczenia oraz jako jedna z podstawowych czynności organów w postępowaniu egzekucyjnym, zmierzająca do pozyskania środków umożliwiających zaspokojenie roszczeń wierzyciela. Zajęcie przeprowadza się najczęściej w wykonaniu egzekucji ze świadczeń pieniężnych, np.: z ruchomości, wynagrodzenia za pracę, rachunku bankowego, czy innych praw majątkowych.

Do egzekucji ruchomości komornik (jako organ egzekucyjny) przystępuje przez ich zajęcie. Zajęcie podlegają ruchomości dłużnika co do zasady będące w jego władaniu albo we władaniu samego wierzyciela, który do nich skierował egzekucję. Nie można jednak dokonać zajęcia, jeżeli rzeczy nie stanowią własności dłużnika – w przypadku udowodnienia tego faktu, postępowanie egzekucyjne w tym zakresie podlega umorzeniu. Nie dotyczy to sytuacji, w której sam dłużnik dokonał zbycia ruchomości na rzecz osoby trzeciej.

Ruchomości dłużnika będące we władaniu osoby trzeciej można zaś zająć tylko wówczas, gdy osoba ta zgadza się na ich zajęcie albo przyznaje, że stanowią one własność dłużnika. W przypadku egzekucji świadczeń alimentacyjnych, komornik może zająć także ruchomości będące we władaniu osoby zamieszkującej wspólnie z dłużnikiem bez zgody tej osoby, chyba że przedstawi ona dowód, że są jej własnością. Jeżeli zaś zajęciu podlega rzecz będąca we wspólności majątkowej małżonków, czynności egzekucyjne dopuszczalne są na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego jedynie przeciwko obojgu małżonkom.

Komornik dokonuje zajęcia przez wpisanie rzeczy do protokołu zajęcia. Jeżeli przerywa on czynność zajęcia, powinien stosownie do okoliczności poczynić kroki zapobiegające usunięciu ruchomości jeszcze niezajętych. Wierzyciel może ponadto żądać, aby zajęcie komornicze nastąpiło w jego obecności.

Zajęcie ma ten zasadniczy skutek, że rozporządzenie rzeczą dokonane po zajęciu nie ma wpływu na dalszy bieg postępowania, a postępowanie egzekucyjne może być prowadzone również przeciwko nabywcy (stosuje się w tym miejscu przepisy o dobrej wierze nabywcy). Na każdej zajętej ruchomości komornik umieszcza znak ujawniający na zewnątrz jej zajęcie, a jeżeli to nie jest możliwe, ujawnia je w inny sposób.

Po dokonaniu zajęcia nieruchomości zaś, dla zabezpieczenia, jej sprzedaż lub przejęcie na własność (celem spieniężenia) wstrzymuje się z urzędu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

W przypadku zbiegu egzekucji sądowej (cywilnej) i administracyjnej, dopuszczalne jest zajęcie ruchomości na zasadach przewidzianych w przepisach o egzekucji administracyjnej.