Słownik pojęć


  S

Środki publiczne

Nie istnieje definicja legalna środków publicznych.  Została ona wypracowana w praktyce stosowania prawa, funkcjonowania państwa, przez fiskalizm i ekonomię.  Należy przez nie rozumieć wszelkie wpływy finansowe, gromadzone na rachunkach władz publicznych zgodnie z obowiązującym prawem.

Pojęcie środków publicznych jest szersze od pojęcia dochodów publicznych, obejmuje bowiem także wszystkie przychody, a więc także środki należne  z tytułu danin publicznoprawnych i wynikające z aktywności państwa.

Źródła z jakich pochodzą środki publiczne zostały wymienione ustawie o finansach publicznych z dnia 27 sierpnia 2009 r., są to w szczególności:

  • dochody publiczne;
  • środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegające zwrotowi środki z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA);
  • środki pochodzące ze źródeł zagranicznych niepodlegające zwrotowi, inne niż wymienione powyżej;
  • przychody budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego oraz innych jednostek sektora finansów publicznych pochodzące:
  • a. ze sprzedaży papierów wartościowych,
  • b. z prywatyzacji majątku Skarbu Państwa oraz majątku jednostek samorządu terytorialnego,
  • c. ze spłat pożyczek i kredytów udzielonych ze środków publicznych,
  • d. z otrzymanych pożyczek i kredytów,
  • e. z innych operacji finansowych;

Powyższy katalog nie jest zamknięty, na co wskazuje użycie zwrotu „w szczególności”. Prawodawca zatem pozostawia możliwość zaliczenia do tej kategorii także innych, nowych źródeł o ile nie będą one sprzeczne z naturą rodzajową omawianych środków.

Sektor finansów publicznych może prowadzić działalność generującą przychody. Te również będą zaliczane do środków publicznych, podobnie jak przychody pochodzące z innych źródeł, ale z przeznaczeniem dla państwa.

Dysponowanie środkami publicznymi najogólniej rzecz biorąc odbywa się w celu zapewnienia utrzymania aparatu państwowego. Przykładowymi sposobami ich wykorzystywania jest m.in. finansowanie funkcjonowania organów administracji publicznej czy bieżąca spłata zobowiązań Skarbu Państwa (np. wykup obligacji). Ze środków publicznych, ich dysponent może udzielać pożyczek i obracać nimi zgodnie z zasadami rynkowymi.

Środki publiczne są szczególnym rodzajem dobra z uwagi na ich pochodzenie i przeznaczenie. Właściwe postępowanie z nimi warunkuje prawidłowe funkcjonowanie państwa Naruszenie dyscypliny finansów publicznych

Podstawa prawna:

  1. Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 o finansach publicznych.

Lista przydatnych materiałów