Słownik pojęć

  R

Regulamin pracy

Prawo pracy jest specyficzną gałęzią prawa m.in. z uwagi na rodzaje jego źródeł. Poza najważniejszym – ustawą z dnia 26 czerwca 1974. Kodeks pracy (dalej również jako „k.p.”), układy zbiorowe pracy, inne porozumienia zbiorowe, a według niektórych także regulaminy pracy czy regulaminy wynagradzania. 

Regulamin pracy jest dokumentem, który określa organizację i porządek pracy oraz sprzężone z nimi prawa i obowiązki pracowników i pracodawcy. Powinien on ustalać w szczególności:

  • sposób organizacji pracy,
  • zasady, na których pracownicy przebywają na terenie zakładu pracy w czasie pracy i po jej zakończeniu,
  • wyposażenie pracowników w odzież i obuwie robocze, środki higieny osobistej i higieny,
  • przyjęte okresy rozliczeniowe,
  • system pracy,
  • rozkład czasu pracy,
  • porę nocną,
  • sposób wypłaty wynagrodzenia,
  • wykaz prac wzbronionym pracownikom młodocianym oraz pracownicom,
  • wykaz prac lekkich, które są dozwolone pracownikom młodocianym, zatrudnionym w celu innym niż przygotowanie zawodowe,
  • organizację pracy pracowników młodocianych zatrudnionych w celu przygotowania zawodowego,
  • informację o karach wymierzanych z tytułu odpowiedzialności porządkowej pracowników,
  • sposób potwierdzania obecności w pracy,
  • sposób usprawiedliwiania nieobecności w pracy,
  • zasady bezpieczeństwa i higieny pracy.

Zapoznanie pracownika z obowiązującym regulaminem pracy, jeszcze przed dopuszczeniem go do pracy, jest obowiązkiem pracodawcy.

Regulamin pracy jest obowiązkiem dla pracodawcy, zatrudniającego co najmniej 50 pracowników. Nie dotyczy to sytuacji, w której istnieje układ zbiorowy pracy, wyczerpujący materię właściwą dla regulaminu pracy. Jeżeli pracodawca zatrudnia mniej niż 50 pracowników, może wprowadzić regulamin pracy, o ile właściwa dla niego materia, nie została już uregulowana w układzie zbiorowym pracy. Pracodawca, który zatrudnia co najmniej 20 pracowników, ale nie więcej niż 50, ma obowiązek wprowadzenia regulaminu pracy, gdy wystąpi o to działająca w zakładzie pracy organizacja związkowa. Obowiązek ten nie istnieje, gdy treść właściwa dla regulaminu, została ustalona w układzie zbiorowym pracy. 

Pracodawca nie może dowolnie dysponować prawem do wprowadzania regulaminu pracy. Czyni to w porozumieniu z zakładową lub międzyzakładową organizacją związkową, która powinna zaakceptować proponowany tekst regulaminu. Jeżeli natomiast w zakładzie działa kilka organizacji związkowych i w terminie 30 dni od przekazania im proponowanej treści regulaminu nie przedstawią wspólnego stanowiska, wówczas pracodawca ma wyłączną kompetencję do wprowadzenia regulaminu. 

Regulamin pracy wchodzi w życie w ciągu dwóch tygodni od momentu przekazania jego treści do wiadomości pracownikom w sposób zwyczajowo przyjęty w zakładzie pracy. Doktryna wskazuje, że powinno być to dokonane na piśmie. Nie ma również przeszkód, aby termin 2 tygodni uległ wydłużeniu nie można natomiast go skrócić. Każda zmiana regulaminu pracy wymaga postępowania w takim samym trybie, w jakim został on uchwalony

Regulamin pracy traci swą moc na skutek:

  • upływu okresu na jaki został zawarty,
  • z nadejściem terminu, do którego był ważny,
  • na skutek zmiany regulaminu,
  • z mocy ustawy gdy pracodawca nie spełnia przesłanek do obowiązku wprowadzania go,
  • gdy podjęto układ zbiorowy pracy, wyczerpujący treść właściwą dla regulaminu pracy.

Podstawa prawna:

  1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1320).

Zobacz także: