Słownik pojęć

  K

Koszty

Pomimo, iż pojęcie „kosztów” używane jest powszechnie wśród przedsiębiorców (i nie tylko) zarówno w ujęciu profesjonalnego obrotu, jak i poza nim, należy pamiętać, że w zależności od kontekstu występują różne typy, kategorie a nawet podkategorie tzw. „kosztów”.

Przede wszystkim należy wspomnieć że ustawodawca nie wprowadził definicji legalnej „kosztów”. Oznacza, to, że nie można wskazać katalogu, który wyczerpywałby przedmiotowe pojęcie i pozwalał na uniknięcie nieporozumień w tym zakresie. Jednocześnie jednak ustawodawca wielokrotnie posiłkuje się omawianym terminem. Analiza przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (dalej jako „k.c.”) prowadzi do wniosku, że pojęcie „kosztów” występuje najczęściej w rozumieniu ekonomicznym. Dotyczy to m.in umowy dostawy z art. 605 – 612 k.c. czy zastępczego wykonanie zobowiązania z art. 480 k.c.  Dla przykładu - przedsiębiorca się współpracujący z podwykonawcą, będącym dystrybutorem części wykorzystywanych w dalszym procesie produkcji maszyn (dostarczanych odbiorcom), który pozostaje w zwłoce uniemożliwiając przez to wywiązanie się przedsiębiorcy z zobowiązań wobec jego odbiorców, może jeszcze przed wytoczeniem powództwa o naprawienie wynikłej z tego szkody, wnieść do sądu wniosek o zabezpieczenie roszczenia poprzez upoważnienie go do wykonania czynności na koszt dłużnika. Innymi słowy, przedsiębiorca może zaopatrzyć się w brakujące części u innego dystrybutora, a poniesione z tego tytułu koszty obciążą dłużnika, chociażby zostały zakupione za cenę wyższą niż uzgodniona dotychczas pomiędzy nim a kontrahentem/. Powyższą 

. Pojęcie kosztów dotyczy także ponoszenia przepisanych w ustawie lub rozporządzeniu wydatków w związku z prowadzonymi postępowaniami przed sądem czyli przykładowo koszty związane z koniecznością opłacenia zaliczki na sporządzenie opinii przez biegłego, jeżeli przedsiębiorca zawnioskował o przeprowadzenie dowodu z takiej opinii a sąd wniosek uwzględnił i przygotowanie opinii uzależnił od uprzedniego opłacenia przez przedsiębiorcę wspomnianej już zaliczki.

Wreszcie pojęcie „kosztów” może wystąpić w znaczeniu czysto ekonomicznym np. jako koszty działalności, obejmujące zarówno koszty operacyjne (bieżące), jak i inwestycyjne. Koszty regulowane przepisami z zakresu rachunkowości stanowią najczęściej używane znaczenie tego pojęcia przez przedsiębiorców. Bez wątpienia jestem to bowiem kluczowy aspekt podejmowania przez nich codziennych decyzji finansowo-budżetowych, od których uzależniony jest dalszy rozwój prowadzonej działalności.

Możemy rozróżnić także koszty w ujęciu prawa finansowego publicznego, czyli koszty podatkowe, ściśle podatkowe koszty uzyskania przychodu (wydatki poniesione w celu uzyskania przychodu lub utrzymania źródła przychodów), jak i z punktu widzenia prawa finansowego prywatnego - czyli koszty w rozumieniu przepisów o rachunkowości, a wśród nich koszty ogólnego zarządu.

Skrótowo pojęciem „koszty” może posłużyć się także przedsiębiorca, którego działalność została dofinansowana w ramach unijnych dotacji. Będzie miał on na myśli koszty kwalifikowane, czyli koszty, które zostały przez niego poniesione, a następnie możliwe do zakwalifikowania do refundacji z funduszy unijnych, lub pokrycia z dotacji/grantu z krajowych środków w ramach Projektów np. NCBR czy PARP.

Podstawa prawna:

  1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 ze zm.),
  2. Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 217).

Zobacz także: