Słownik pojęć

  F

Firma

Firma to nazwa, pod którą przedsiębiorca występuje w obrocie. Podlega ona ujawnieniu we właściwym rejestrze. Nazwa przedsiębiorcy powinna się odróżniać dostatecznie od innych przedsiębiorców prowadzących działalność na tym samym rynku.

Przykład: nie możliwym by było zarejestrowanie nazwy przedsiębiorstwa działającego w branży napojów energetycznych Ret Pull. Firma nie może wprowadzać w błąd, w szczególności co do osoby przedsiębiorcy, przedmiotu działalności przedsiębiorcy, miejsca działalności, źródeł zaopatrzenia. Firmą osoby fizycznej jest jej imię i nazwisko. Nie wyklucza to włączenia do firmy pseudonimu lub nazwy adekwatnej do przedmiotu działalności przedsiębiorcy pod którą prowadzi on przedsiębiorstwo (zakład, sklep, wytwórnię). Można też wprowadzić miejsce prowadzenia działalności oraz inne elementy stanowiące tzw. logo (znak słowno-graficzny) Wykorzystanie imienia i nazwiska osoby znanej nie może być wykorzystane bez wcześniejszej zgody tej osoby lub jej spadkobierców. Należy pamiętać, że imię i nazwisko jest chronionym dobrem osobistym. Firmą osoby prawnej jej nazwa. W tym przypadku musi zawierać ona określenie formy prawnej, które można podawać w skrócie. Kodeks cywilny dopuszcza również, aby firma wskazywała na przedmiot działalności przedsiębiorcy, siedzibę, oraz zawierała określenia dowolne. 

Jeżeli przedsiębiorca, będący osobą prawną działa także przy użyciu oddziału, firma tego oddziału powinna zawierać pełną nazwę tej osoby oraz określenie „oddział” wraz ze wskazaniem miejscowości, w której jest jego siedziba. Każda zmiana firmy, wymaga ujawnienia w rejestrze. 

Zgodnie z art. 551 Kodeksu cywilnego, na przedsiębiorstwo składa się także jego nazwa, rozumiana jako oznaczenie indywidualizujące go, bądź jego wyodrębnioną część. Ponadto czynność prawna, mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko co wchodzi w jego skład, chyba że co innego wynika z treści stosunku lub z przepisów szczególnych. Przyjęcie takiej konstrukcji implikuje kodeksowy zakaz zbycia firmy (art. 439 Kodeksu cywilnego). Przedsiębiorca może upoważnić innego przedsiębiorcę do korzystania ze swojej firmy, jeżeli nie wprowadza to w błąd. 

W ramach tzw. prawa firmowego, wykształciły się następujące zasady:

  1. prawdziwości – zakaz wprowadzania w błąd, podawanie informacji dotyczących przedsiębiorcy.
  2. jedności – przedsiębiorca może używać tylko jednej firmy,
  3. ciągłości – możliwość korzystania z firmy w dotychczasowym lub uzupełnionym brzmieniu,
  4. jawności – firma jest ujawniana w ogólnodostępnym rejestrze,
  5. niezbywalności – nie można jej zbyć,
  6. wyłączności – firma powinna się dostatecznie odróżniać od firm przedsiębiorców prowadzących działalność na tym samym rynku.

Reżim prawny w tym zakresie wprowadza także ustawa z dnia 15 września 2000 roku Kodeks spółek handlowych. Jego przepisy stawiają wymogi, co do firm poszczególnych spółek.

Podstawa prawna:

  1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1740 ze zm.) 
  2. Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz 1526).

Zobacz także: