Słownik pojęć

  W

Wynagrodzenie

Wynagrodzenie jest pozostawione woli stron, chyba że przepisy płacowe (np. układ zbiorowy pracy, regulamin wynagradzania) stanowią inaczej. Wówczas przywołuje się odpowiednie pozycje i dane regulacje wraz ze stawką płacy. Systemy (metody) wynagradzania:

czasowy - stawki wynagrodzenia ustalane są w relacji do jednostek miary czasu (miesiąc, tydzień, dzień, godzina). Zarobek - wynagrodzenie należne pracownikowi za pracę przez niego wykonaną - wyznacza iloczyn przepracowanych jednostek miary czasu w przyjętym okresie obrachunkowym i stawki wynagrodzenia;

akordowy - stawkę wynagrodzenia określa ilość jednostek monetarnych (złotych) za godzinę pracy mierzonej normą pracy - wzorcowym wyznacznikiem nakładu pracy danego rodzaju, jej wydajności i jakości. Cenę akordową, tzn. wartość jednostki produktu (zadania, czynności, usługi), wyznacza iloraz stawki wynagrodzenia i normy pracy. Cena akordowa pomnożona przez indywidualny wynik uzyskany przez pracownika w okresie obrachunkowym daje kwotę zarobku tegoż pracownika;

wysokość wynagrodzenia uzależniona jest od ilości np. wytworzonego produktu lub usług w obejmującym go czasie pracy (np. pełny/niepełny wymiar czasu pracy).

prowizyjny - wysokość wynagrodzenia za pracę ustalana jest w procentowym, rzadziej ułamkowym, stosunku do wartości pracy mierzonej uzyskanym (najczęściej ze sprzedaży towarów lub usług) obrotem, dochodem albo przychodem. W nowszych publikacjach wyrażony został pogląd o dopuszczalności ustalania wynagrodzenia na podstawie zysku osiągniętego z określonej działalności, tzw. systemu tantiemowego (por. J. Skoczyński (w:) Kodeks pracy. Komentarz, red. Z. Salwa, 2005, s. 255).

premia/nagroda

premia - stanowi dodatkowe wynagrodzenie; spełnienie określonych przez pracodawcę warunków (np. w regulaminie wynagradzania/umowie o pracę) sprawia, że zatrudniony staje się uprawnionym do wypłaty.

nagroda – jest świadczeniem uznaniowym, przyznanie jej jest wyłącznie zależne od swobodnej decyzji pracodawcy, nie daje podstaw do roszczenia o przyznanie i wypłatę.