Słownik pojęć

  U

Ugoda

Ugoda została zdefiniowana w art. 917 Kodeksu cywilnego (dalej jako „k.c.”), zgodnie z którym przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.

Strony mogą zawrzeć ugodę w sytuacji, gdy nie istnieje pomiędzy nimi jeszcze żaden spór, ale obawiają się, że w przyszłości może nie dojść między nimi do porozumienia w zakresie w wzajemnych obowiązków, np. co do tego, która strona ma dokonać określonych czynności i w jakim terminie. Do zawarcia ugody najczęściej dochodzi wówczas, gdy jedna ze stron obawia się, iż druga nie będzie chciała wykonać swojego obowiązku wynikającego z umowy lub zamierza zrobić to z opóźnieniem.

Drugim i jednocześnie najczęstszym przypadkiem zawarcia ugody jest sytuacja, w której istnieje już spór pomiędzy stronami. Innymi słowy strony spierają się np. co do wysokości należności przysługującej jednej z nich. Wówczas, chcąc uniknąć skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego, strony decydują się na rozwiązanie konfliktu w sposób ugodowy.

Do zawarcia ugody może dojść przed wszczęciem postępowania sądowego lub w czasie jego trwania, dlatego też można rozróżnić ugodę sądową i pozasądową. Do zawarcia ugody pozasądowej dochodzi poprzez skorzystanie przez strony alternatywnych metod rozwiązywania sporów do których zalicza się negocjacje, mediacje i arbitraż.

Ugoda pozasądowa, która została zatwierdzona przez Sąd ma moc prawną ugody zawartej przed sądem. Zatwierdzenie wiec ugody przez Sąd powoduje zakończenie postępowania sądowego.

Należy jednak pamiętać, iż nie wszystkich przypadkach sąd zatwierdzi ugodę zawartą przez strony. Sąd nie zatwierdzi ugody, gdy jest ona sprzeczna z prawem, zasadami współżycia społecznego lub zmierza do obejścia prawa.

Ugoda sądowa w postępowaniu cywilnym może zostać zawarta w trakcie prowadzonego już postępowania sądowego. Stosownie do treści art. 223 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, Przewodniczący powinien we właściwej chwili skłaniać strony do pojednania, zwłaszcza na pierwszym posiedzeniu, po wstępnym wyjaśnieniu stanowiska stron. Osnowę ugody zawartej przed sądem wciąga się do protokołu rozprawy albo zamieszcza w odrębnym dokumencie stanowiącym część protokołu i stwierdza podpisami stron. Niemożność podpisania ugody sąd stwierdza w protokole.

Zawarcie ugody przed sądem powoduje zakończenie postępowania cywilnego, oznacza to, że Sąd nie wydaje już wyroku w takiej sprawie. Ugoda zawarta przed sądem stanowi tytuł egzekucyjny. Po wniesieniu przez stronę wniosku o nadanie klauzuli wykonalności ugodzie, Sąd nadaje ugodzie przedmiotową klauzulę. Ugoda wraz z nadaną jej klauzulą wykonalności stanowi tytuł wykonawczy, stanowiący podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Podstawa prawna:

  • Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 roku  Kodeks cywilny;
  • Ustawa z dnia 17 listopada 1964 roku Kodeks postępowania cywilnego.