Słownik pojęć

  R

Rękojmia

Przez rękojmie należy rozumieć odpowiedzialność sprzedającego względem kupującego za wady rzeczy zarówno fizyczne jak i prawne. W związku z wejściem w życie z dniem 25 grudnia 2014 r. ustawy o prawach konsumenta istotnie zmieniły się również przepisy k.c.

Do przepisów kodeksu cywilnego został dodany art. 556(1), w którym zawarto nową definicję wady fizycznej rzeczy, określając ją jako polegającą na niezgodności rzeczy sprzedanej z umową. W przepisie zawarto także katalog otwarty wad, w którym wyjaśniono na czym niezgodność ta w szczególności może polegać. I tak rzecz jest niezgodna z umową, gdy:

1) nie ma właściwości, które rzecz tego rodzaju powinna mieć ze względu na cel w umowie oznaczony albo wynikający z okoliczności lub przeznaczenia;

2) nie ma właściwości, o których istnieniu sprzedawca zapewnił kupującego, w tym przedstawiając próbkę lub wzór;

3) nie nadaje się do celu, o którym kupujący poinformował sprzedawcę przy zawarciu umowy, a sprzedawca nie zgłosił zastrzeżenia co do takiego jej przeznaczenia;

4) została kupującemu wydana w stanie niezupełnym.

Ponadto w § 2 przedmiotowego artykułu, Ustawodawca dodał dodatkowo zastrzeżenie, że jeżeli kupującym jest konsument, na równi z zapewnieniem sprzedawcy traktuje się publiczne zapewnienia producenta lub jego przedstawiciela, osoby, która wprowadza rzecz do obrotu w zakresie swojej działalności gospodarczej oraz osoby, która przez umieszczenie na rzeczy sprzedanej swojej nazwy, znaku towarowego lub innego oznaczenia odróżniającego przedstawia się jako producent.

Wadą fizyczną rzeczy będą również nieprawidłowości w jej zamontowaniu i uruchomieniu, jeżeli czynności te zostały wykonane przez sprzedawcę lub osobę trzecią, za którą sprzedawca ponosi odpowiedzialność, albo przez kupującego, który postąpił według instrukcji otrzymanej od sprzedawcy.

Co więcej jeżeli kupującym jest konsument, a wada fizyczna została stwierdzona przed upływem roku od dnia wydania rzeczy sprzedanej, domniemywa się (zakłada z góry o ile nic innego nie zostanie wykazane), że wada lub jej przyczyna istniała już w chwili przejścia niebezpieczeństwa (ryzyka) utraty lub zniszczenia na kupującego.

Przez wadę prawną rzeczy należy rozumieć odpowiedzialność sprzedawcy względem kupującego ze względu na stan prawny, ciężary, zobowiązania, jeżeli rzecz sprzedana stanowi własność osoby trzeciej albo jeżeli jest obciążona jakimś prawem osoby trzeciej np. użytkowania, zastawu, a także jeżeli ograniczenie w korzystaniu lub rozporządzaniu rzeczą wynika z decyzji lub orzeczenia właściwego organu( zabezpieczenie, depozyt); w razie sprzedaży prawa sprzedawca jest odpowiedzialny także za istnienie prawa, a więc np. z patentu, autorskich.

Co ważne zgodnie z art. 568 § 1 sprzedawca odpowiada z tytułu rękojmi, jeżeli wada fizyczna zostanie stwierdzona przed upływem dwóch lat, a gdy chodzi o wady nieruchomości – przed upływem pięciu lat od dnia wydania rzeczy kupującemu. Jeżeli kupującym jest konsument a przedmiotem sprzedaży jest używana rzecz ruchoma, odpowiedzialność sprzedawcy może zostać ograniczona, nie mniej niż do roku od dnia wydania rzeczy kupującemu.

Ponadto roszczenie o usunięcie wady lub wymianę rzeczy sprzedanej na wolną od wad przedawnia się z upływem roku, licząc od dnia stwierdzenia wady. Jeżeli kupującym jest konsument, bieg terminu przedawnienia nie może zakończyć się przed upływem terminu określonego w § 1.

W terminach określonych w art. 568 § 2 kupujący może złożyć oświadczenie o odstąpieniu od umowy albo obniżeniu ceny z powodu wady rzeczy sprzedanej. Jeżeli kupujący żądał wymiany rzeczy na wolną od wad lub usunięcia wady, bieg terminu do złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy albo obniżeniu ceny rozpoczyna się z chwilą bezskutecznego upływu terminu do wymiany rzeczy lub usunięcia wady.

Należy podkreślić, że rękojmia nie jest równoznaczna z reklamacją, ale potocznie wykonywanie praw z rękojmi dokonuje się przez składanie tak zwanych „reklamacji”. Reklamacja ściśle oznacza dochodzenie praw z gwarancji.

Podstawa prawna:

  1. art. 556 – 576 (4) Kodeks Cywilny