Słownik pojęć

  O

Ogólne warunki umów

Ogólne warunki umowy to forma wzorców umów, są zbiorem postanowień umownych wyrażonych klauzulami abstrakcyjnymi, to znaczy mającymi zastosowanie do różnych transakcji sprzedaży, różnych produktów czyli mających zastosowanie dla umów, które przedsiębiorca włącza do danej umowy lub uzgadnia się między stronami włączenie wprost lub też strony powołują się na nie w zawartej umowie.

Ogólne warunki umów, wzory umów, regulaminy itp. wiążą drugą stronę (przedsiębiorców) jeżeli zostały jej doręczone przy zawarciu umowy, a w przypadku, gdy posługiwanie się takim wzorcem w stosunkach danego rodzaju jest zwyczajowo przyjęte, również wtedy, gdy druga strona z łatwością mogła zapoznać się z ich treścią (np. ogólne warunki umowy przewozu miejskich zakładów komunikacyjnych) – patrz art. 384 § 2 KC, który stanowi, iż nie dotyczy to jednak umów zawieranych z udziałem konsumentów, z wyjątkiem umów powszechnie zawieranych w drobnych, bieżących sprawach życia codziennego.

Jednak umowa zawierana z konsumentem musi spełniać wymogi przewidziane w art. 3851 § 1 KC, który stanowi, iż postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.

W przypadku, gdy więcej niż jedna strona danej umowy posługuje się ogólnymi warunkami umów większość systemów prawnych stoi na stanowisku, że wiążące dla stron są warunki zgodne, a w kwestiach, w których są one sprzeczne stosuje się właściwe prawo materialne.

Zasada ta znajduje wyraz w art. 3854 § 1 Ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (tj.: Dz. U. 2017 poz. 459) – dalej jako: KC – który stanowi, że: "Umowa między przedsiębiorcami stosującymi różne wzorce umów nie obejmuje tych postanowień wzorców, które są ze sobą sprzeczne".

W przypadku, gdy ogólne warunki umów sprzeczne są z umową stron, obowiązuje umowa zawarta między stronami. W przypadku obrotu konsumenckiego postanowienia niejednoznaczne tłumaczone są zawsze na korzyść konsumenta, tzn. osoby fizycznej dokonującej "...czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową" – o czym stanowi art. 221 KC.

Podstawa prawna:

  1. Art. 221, art. 3854 § 1, art. 384 § 2, art. 3851 § 1 Ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (tj.: Dz. U. 2017 poz. 459)