Słownik pojęć

  K

Konkurencja

Konkurencja jest procesem rynkowym, w których podmioty obecne na rynku prowadzą działania w celu zawierania transakcji. Obejmuje wszystkie bieżące i potencjalne kontroferty i substytuty, które nabywca może brać pod uwagę. O konkurencji można mówić w odniesieniu do przedsiębiorców – producentów, oferentów usług, ale również występuje konkurencja pracownicza i konsumencka. Liczba sprzedawców oraz stopień jednorodności lub zróżnicowania produktu czy usługi pozwala na wyodrębnienie czterech podstawowych rodzajów struktur konkurencji: 

  • -czysty monopol – zachodzi wtedy kiedy określony produkt lub usługę w danym kraju lub na danym obszarze zapewnia jedna firma (np. lokalna elektrownia lub gazownia),
  • oligopol - niewielka liczba zazwyczaj dużych podmiotów wytwarzających produkty zarówno bardzo zróżnicowane, jak i standardowe (np. producenci stali, benzyny).
  • konkurencja monopolistyczna – wielu konkurentów jest w stanie różnicować swoje oferty w całości lub częściowo (np. restauracje, salony kosmetyczne).
  • konkurencja doskonała – wielu konkurentów oferujących te same produkty lub usługi (np. giełda papierów wartościowych, giełda towarowa).

Z perspektywy konsumenckiej uważa się za najlepszą konkurencję doskonało. Warto wspomnieć, że dla rynku konkurencja jest zjawiskiem pożądanym. Poniżej jej przykładowe zalety:

  • wzrost poziomu zamożności i zasięgu działania przedsiębiorstw
  • możliwość efektywnego wykorzystywania narzędzi rynkowych i marketingowych,
  • obniżanie cen,
  • wzrost poziomu wynalazczości i innowacyjności,
  • rozwój handlu transgranicznego

Konkurencja ma sprzyja także negatywny zjawiskom, jak np. dokonywanie manipulacji konsumentami, niekorzystny wpływ na środowisku, czy wzrost konsumpcji.

Polski ustawodawca chroni konkurencję i zapewnia warunki dla jej rozwoju na mocy ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Zakazane jest stosowanie przez przedsiębiorców będących i niebędących konkurentami, porozumień, które ograniczałyby konkurencję, eliminowałyby ją lub naruszały w inny sposób. Za działanie antykonkurencyjne uważa się również nadużywanie pozycji dominującej. 

Zgodnie z powołaną ustawą do przeciwdziałania takim praktykom zobowiązany jest Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK). 

Na koniec warto przytoczyć tylko definicję legalną nieuczciwych praktyk rynkowych, które są sprzeczne z zasadami konkurencji  rynkowej: „praktyka rynkowa stosowana przez przedsiębiorców wobec konsumentów jest nieuczciwa, jeżeli jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształca lub może zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy dotyczącej produktu, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu” (art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym).

 

Podstawa prawna:

  1. Ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 275),
  2. Ustawa z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (t.j. Dz. U. 2017 poz. 2070)

Zobacz także: