Słownik pojęć

Bezpłatny Program Do Rozliczenia PIT za 2018
  D

Dobra niematerialne

Dobrami niematerialnymi są wytwory ludzkiego umysłu istniejące w świadomości człowieka jako zespół zobiektywizowanych i skonkretyzowanych idei, pojęć i wyobrażeń, w szczególności utwory literackie, artystyczne, naukowe, wynalazki, znaki towarowe, wzory użytkowe i przemysłowe. Wytwory te nie są przedmiotami materialnymi, a o ich istocie nie decyduje materialny aspekt, ale innego rodzaju walory, np. poznawcze. W sferze kultury najważniejszą rolę spośród dóbr niematerialnych odgrywają chronione prawami autorskimi utwory oraz przedmioty praw pokrewnych, w tym artystyczne wykonania.

Dobra niematerialne według F. Zolla to "dobra, które pewne osoby albo ich prawni poprzednicy swym geniuszem, pracą, sprytem lub zapobiegliwością wytworzyli". Dobra te nie istnieją w świecie bytów "realnych", nie mają postaci materialnej, są efektem uznania przez ustawodawcę pewnych stanów, interesów, wartości za zasługujące na ochronę prawną w postaci prawa wyłącznego.

Ściśle związane z dobrami niematerialnymi są prawa na czy do takich dóbr – majątkowe prawa autorskie, w tym do utworów naukowych, badawczo-rozwojowych oraz inne własności intelektualnej, w tym przemysłowej, takie jak patenty na wynalazki, prawa ochronne na wzory przemysłowe, użytkowe, znaki towarowe i inne.

Dobrem niematerialnym jest między innymi firma, pod którą działa przedsiębiorca, jego nazwa, know-how, slogan reklamowy.

Trzeba odróżnić od nich te dobra niematerialne, które są prawne, czyli wynikają z czynności lub stosunku prawnego.

Źródła:

  • Stefan Grzybowski „System prawa cywilnego: część ogólna”, PAN Instytut Państwa i Prawa 1985
  • Anna Tischner „Odpowiedzialność majątkowa za naruszenie prawa do znaku towarowego”, Oficyna 2008
  • F. Zoll „Prawo cywilne” t.II Prawa rzeczowe i rzeczowym podobne, 1931