Wielkość tekstu
Kontrast serwisu
Bezpłatny Program PIT 2017

Użyczenie

Wszystkie A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
TerminDefinicja
Użyczenie

Hasła powiązane: pożytki cywilne, pożytki naturalne, pożytki prawa, pożytki rzeczy, użytkowanie.

Istotą użyczenia jest nieodpłatne korzystanie z rzeczy cudzej. Użyczenie wynika z umowy, na mocy której użyczający zobowiązuje się lub zezwala biorącemu na bezpłatne używanie (czyli korzystanie zgodnie z przeznaczeniem) rzeczy użyczonej przez czas użyczenia. Ustawa przy tym nie uzależnia możliwości oddania rzeczy do używania od legitymowania się tytułem własności. Użyczający musi jedynie rozporządzać rzeczą w takim zakresie, aby móc oddać przedmiot biorącemu w użyczenie. Umowa użyczenia jest umową nieodpłatną. Użyczający za pozbawienie siebie użytku z rzeczy nie otrzymuje żadnej korzyści. Równocześnie nie upoważnia to biorącego do pobierania pożytków z przedmiotu umowy, czyli nie ma prawa do użytkowania.

W odniesieniu do przedmiotu użyczenia ustawa nie zawiera żadnych ograniczeń. Przedmiotem użyczenia mogą być rzeczy oznaczone tak co do gatunku, jak i rzeczy oznaczone co do tożsamości. Pieniądze, jako środek płatniczy, nie mogą być przedmiotem umowy użyczenia (wyrok SN z 4 grudnia 1998 r., III CKN 49/98), nawet wbrew literalnemu brzmieniu umowy (umowa taka zostanie uznana za umowę pożyczki). Natomiast pieniądze wyłączone z obrotu, np. numizmaty w posiadaniu kolekcjonera mogą być już przedmiotem umowy użyczenia. Jedynym kryterium, jakie determinuje możliwość oddania rzeczy w używanie, jest możliwość korzystania z niej przez biorącego.
Ustawa nadaje umowie charakter realny, ponieważ do jej zawarcia konieczne jest, oprócz złożenia oświadczeń woli niekoniecznie w formie dokumentu umowy, także wydanie rzeczy biorącemu. Tak długo, jak długo przedmiot umowy nie zostanie wydany, umowa użyczenia nie powstaje. Zawarcie umowy użyczenia nie jest uzależnione od zachowania formy szczególnej, bez względu na przedmiot użyczenia. Umowa ta może być zawarta także w sposób dorozumiany. Strony umowy użyczenia korzystają również ze swobody w zakresie jej treści.

Rezygnacja użyczającego z możliwości korzystania z rzeczy na rzecz innej osoby w sytuacji, gdy nie uzyskuje on z tego tytułu jakichkolwiek korzyści, nie oznacza równoczesnego braku odpowiedzialności. Jego odpowiedzialność uzasadnia szkoda wyrządzona wskutek wadliwości użyczonej rzeczy, o której biorący w używanie nie wiedział. Odpowiedzialność użyczającego powstanie jednak tylko w takiej sytuacji, gdy wiedział lub powinien wiedzieć o wadzie rzeczy, a nie zawiadomił o tym biorącego, chyba że ten mógł je z łatwością zauważyć. Wadliwość rzeczy obejmuje swoim zakresem zarówno wady fizyczne, jak i prawne. Rodzaj i charakter przedmiotu użyczenia przesądza z kolei o sposobie korzystania z niego przez biorącego, w braku odmiennych postanowień w umowie. Biorący powinien korzystać z rzeczy w sposób odpowiadający właściwościom i przeznaczeniu rzeczy.

Umowa użyczenia nie uprawnia biorącego do oddania rzeczy użyczonej do używania osobie trzeciej. Oddanie to, bez ujemnych skutków dla biorącego jest możliwe jedynie wtedy, gdy taka możliwość zostanie przewidziana w umowie. Równocześnie biorący bierze w takich okolicznościach na siebie odpowiedzialność za sposób, w jaki ta osoba będzie korzystała z rzeczy.

Użyczający może żądać zwrotu rzeczy w przypadku, gdy biorący używa jej w sposób sprzeczny z umową, właściwościami lub przeznaczeniem rzeczy albo gdy powierza rzecz bez upoważnienia innej osobie, a także wtedy, gdy rzecz stanie się potrzebna użyczającemu z powodów, których nie przewidywał przy zawarciu umowy. Okolicznościami uzasadniającymi oddanie, a równocześnie nieuprawniającymi użyczającego do żądania zwrotu przedmiotu umowy, będą zjawiska określane mianem siły wyższej.

Podstawa prawna:
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tj. Dz. U. 2014 poz. 121).

Zobacz:
Wzór umowy użyczenia
Wzór umowy użyczenia samochodu

 

Pomóż Nam Działać Szybciej. Jeśli nie My razem, to kto? Bo kiedy, jeśli nie teraz?

Mikroporady.pl w miesiącu odwiedza ponad 40000 unikalnych użytkowników

Przekaż ico-1procent Podatku PIT

KRS: 0000318482 - Wpisz w Deklaracji

Dlaczego warto?

przekaż darowiznę

• do 6% dochodu - osoby fizyczne
• do 10% dochodu - osoby prawne

Przekaż darowiznę on-line:

dalej
Wypełnienie pól oznaczonych gwiazdką (*) jest obowiązkowe.
 
x

baner rozlicz pit za 2016 300x300