Wielkość tekstu
Kontrast serwisu

Mikroporady są czymś wyjątkowym. Są jak poradniki na półce każdego polskiego mikro przedsiębiorcy. W świecie Internetu są małym zakamarkiem praktycznej wiedzy, w którym można znaleźć prawie wszystko o prowadzeniu małej firmy.

Aby chronić naszą niezależność, nigdy nie publikowaliśmy i nie będziemy publikować reklam. Utrzymujemy się z darowizn o średniej wysokości 20 zł, w tym także z wpłat z 1% Podatku.

Proszę, pomóż nam zbierać pieniądze i ulepszać Mikroporady. Czytaj więcej...

Dystrybucja towarów w e-handlu

1. Wstęp

Przedsiębiorco! Jeżeli dystrybuujesz towary w handlu elektronicznym, to powinieneś zapoznać się z tą instrukcją.

Handel elektroniczny to zawieranie transakcji za pomocą środków, urządzeń elektronicznych – czyli na odległość. Najczęściej handel elektroniczny to handel przez Internet. Taki sposób sprzedaży towarów ma wpływ na ich dystrybucję, ponieważ najczęściej nie odbywa się ona w tradycyjny sposób, tzn. w drodze nabycia i wydania kontrahentowi w lokalu przedsiębiorcy (sprzedawcy). Instrukcja obejmuje następujące zagadnienia prawne dotyczące wysyłki, dostarczania towarów kontrahentom i konsumentom, w obrębie Polski i za granicą, jakie wymogi muszą być spełnione, oraz jakie uprawnienia przysługują odbiorcom jego towarów i jak dokonywać ewentualnego wyboru przewoźnika lub spedytora.

2. Podstawowe akty prawne

W pierwszej kolejności należy wskazać na podstawowe akty prawne mające zastosowanie w działalności przedsiębiorcy korzystającego z tego kanału dystrybucji:

  1. ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jednolity Dz. U. 2017 r. poz. 459 ze zm.) - w zakresie podstawowych przepisów regulujących obowiązki stron przy spełnianiu świadczenia z umowy sprzedaży oraz przewozu i spedycji towarów,
  2. ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta (tekst jednolity Dz. U. 2017 r. poz. 683) – jeżeli kontrahent jest konsumentem,
  3. ustawa z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1219) – w zakresie w jakim zawieranie umów wiąże się ze świadczeniem usług drogą elektroniczną przez przedsiębiorcę,
  4. ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe (tekst jednolity Dz. U. 2015 r. poz. 915 ze zm.) - w zakresie przewozu towarów,
  5. ustawa z dnia 7 maja 2009 r. o towarach paczkowanych (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r. poz. 1161) – w przypadku paczkowania produktów przeznaczonych do wprowadzenia do obrotu w opakowaniach i oznaczania towarów paczkowanych znakiem „e”,
  6. ustawa z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity Dz. U. 2016 r. poz. 1863) – w zakresie obowiązków dotyczących opakowań towarów,
  7. ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. Prawo prywatne międzynarodowe (tekst jednolity  (Dz.U. z 2015 r. poz. 1792) które odsyła do Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 593/2008 z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym I) – w przypadku umów zawieranych z kontrahentami z zagranicy.

Ważne! Należy pamiętać, iż w przypadku określonych towarów będą miały zastosowanie również przepisy szczególne, na przykład ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (tekst jednolity Dz. U. 2016 r. poz. 1834 ze zm.)  W przypadku wysyłki towarów za granicę również należy pamiętać o wymogach nakładanych przez prawo celne.

3. Wysyłka towarów – kwestie ogólne

Ważne! Wysyłka towarów w pierwszej kolejności podlega postanowieniem umów zawartych z kontrahentami, a zwykle regulaminów, które przedsiębiorca inkorporuje do umów. W umowie należy precyzyjnie określić zakres obowiązków stron, a w szczególności przedsiębiorcy w zakresie przygotowania towaru do wydania i wysyłkę go do kontrahenta. Przedsiębiorca może osobiście dostarczyć towar, jak również może spowodować jego przetransportowanie do odbiorcy przy pomocy przewoźnika lub spedytora (o czym szerzej niżej w pkt. 6)

Zgodnie z art. 544 Kc, jeżeli rzecz sprzedana ma być przesłana przez sprzedawcę do miejsca, które nie jest miejscem spełnienia świadczenia, poczytuje się w razie wątpliwości, że wydanie zostało dokonane z chwilą, gdy w celu dostarczenia rzeczy na miejsce przeznaczenia sprzedawca powierzył ją przewoźnikowi trudniącemu się przewozem rzeczy tego rodzaju (§ 1). Jednakże kupujący obowiązany jest zapłacić cenę dopiero po nadejściu rzeczy na miejsce przeznaczenia i po umożliwieniu mu zbadania rzeczy (§ 2).

Ważne! Powyższy przepis ma zastosowanie do transakcji pomiędzy przedsiębiorcami, w przypadku sprzedaży konsumenckiej zastosowanie znajdzie przepis art. 548 § 3 Kc o czym niżej.

Chwilą wydania, w sytuacji uregulowanej komentowanym przepisem, jest chwila powierzenia rzeczy przez sprzedawcę przewoźnikowi trudniącemu się przewozem rzeczy tego rodzaju, w celu dostarczenia rzeczy na miejsce przeznaczenia (§ 1); zasadniczo obowiązki sprzedawcy w zakresie wydania kończą się, jeśli dochowa tak określonego minimum staranności w wyborze przewoźnika.[1]

Należy pamiętać, że oprócz „tradycyjnego” modelu w którym sprzedawca swoje towary sprzedaje i wysyła klientowi również istnieją inne formy prowadzenia sprzedaży w Internecie. Taką formą jest umowa o dropshippingu regulująca współpracę pomiędzy dostawcą (hurtownikiem lub producentem), a sklepem internetowym. Dropshipping może być prowadzony w dwojaki sposób:

1) producent (hurtownia) jako sprzedawca dla klienta końcowego i sklep internetowy który działa jako pośrednik hurtowni; w tym modelu sklep internetowy działa jako pośrednik, który skupia się na marketingu i promowaniu sklepu internetowego, przy czym zarabia on na prowizji od sprzedawanego towaru, a tym samym są to rozliczenia pomiędzy sklepem internetowym, a producentem (hurtownią), a nie pomiędzy sklepem internetowym a klientem,

2) producent (hurtownia) jako dostawca towaru i sklep internetowy jako sprzedawca dla klienta końcowego; w tej konfiguracji producent sprzedaje towar sprzedawcy, a ten z kolei sprzedaje towar klientowi końcowemu. Sprzedawca zarabia nie na prowizji, a na różnicy pomiędzy ceną towaru w hurtowni, a ceną uzyskaną od klienta końcowego. W zależności od tego jaki model zostanie przyjęty, to ma to wpływ na to kto będzie podmiotem wobec którego będą kierowane reklamacje, czy roszczenia przez klientów. Umowa o współpracy powinna precyzyjnie regulować te kwestie, a w szczególności kto odpowiada za spełnienie obowiązków informacyjnych wobec konsumentów oraz kto odpowiada za zwroty i reklamacje towaru.

Należy pamiętać, że zgodnie z art. 545 Kc;

§ 1. Sposób wydania i odebrania rzeczy sprzedanej powinien zapewnić jej całość i nienaruszalność; w szczególności sposób opakowania i przewozu powinien odpowiadać właściwościom rzeczy.

§ 2. W razie przesłania rzeczy sprzedanej na miejsce przeznaczenia za pośrednictwem przewoźnika, kupujący obowiązany jest zbadać przesyłkę w czasie i w sposób przyjęty przy przesyłkach tego rodzaju; jeżeli stwierdził, że w czasie przewozu nastąpił ubytek lub uszkodzenie rzeczy, obowiązany jest dokonać wszelkich czynności niezbędnych do ustalenia odpowiedzialności przewoźnika.

Pierwszeństwo przed przepisem art. 545 § 1 Kc mają postanowienia umowy[2], ale należy pamiętać, zwłaszcza w przypadku transakcji z konsumentem, że sprzedawca, jako profesjonalista powinien zapewnić zastosowanie właściwego sposobu opakowania i transportu towaru. W przeciwnym wypadku naraziłby się na odpowiedzialność odszkodowawczą z tytułu nienależytego wykonania swego świadczenia.

Podstawowe elementy regulaminu sklepu internetowego prowadzącego sprzedaż wyłącznie dla przedsiębiorców

Zgodnie z art. 35 ust. 1 Prawa przewozowego, przesyłkę towarową stanowią rzeczy przyjęte do przewozu na podstawie jednego listu przewozowego lub innego dokumentu przewozowego, zwanego dalej także „listem przewozowym”.

Zgodnie z art. 38 ust. 1 Prawa przewozowego nadawca składa przewoźnikowi na przesyłkę towarową list przewozowy, a jeżeli przy danym rodzaju przewozu jest to powszechnie przyjęte, w inny sposób dostarcza informacji niezbędnych do prawidłowego wykonania przewozu.

W liście przewozowym nadawca zamieszcza (art. 38 ust. 2):

1)  nazwę i adres nadawcy, jego podpis oraz określenie placówki przewoźnika zawierającej umowę;

2)  miejsce przeznaczenia przesyłki oraz nazwę i adres odbiorcy;

3)  określenie rzeczy, masy, liczby sztuk przesyłki, sposobu opakowania i oznaczenia;

4)  inne wskazania i oświadczenia, wymagane albo dopuszczone zgodnie z przepisami ze względu na warunki danej umowy lub sposób rozliczeń.

Przepis art. 41 ust. 1 Prawa przewozowego, zgodnie z którym nadawca jest obowiązany oddać przewoźnikowi rzeczy w stanie umożliwiającym ich prawidłowy przewóz i wydanie bez ubytku i uszkodzenia, koresponduje z przepisem ogólnym art 545 § 1 Kc (przytoczony wyżej) regulującym sposób wydania przewoźnikowi rzeczy.

Należy pamiętać, że zgodnie z art. 547 Kc;

§ 1. Jeżeli ani z umowy, ani z zarządzeń określających cenę nie wynika, kogo obciążają koszty wydania i odebrania rzeczy, sprzedawca ponosi koszty wydania, w szczególności koszty zmierzenia lub zważenia, opakowania, ubezpieczenia za czas przewozu i koszty przesłania rzeczy, a koszty odebrania ponosi kupujący.

§ 2. Jeżeli rzecz ma być przesłana do miejsca, które nie jest miejscem spełnienia świadczenia, koszty ubezpieczenia i przesłania ponosi kupujący.

§ 3. Koszty niewymienione w paragrafach poprzedzających ponoszą obie strony po połowie.

Należy pamiętać o tym, aby zapewnić możliwość zbadania towaru przez odbiorcę. Specyfika dystrybuowania towarów za pośrednictwem handlu elektronicznego ze swej istoty wyklucza możliwość zbadania towaru w sklepie, bądź siedzibie przedsiębiorcy przez jego kontrahenta, lub przedstawiciela.

Zgodnie z art. 41 Prawa przewozowego; przewoźnik może odmówić przyjęcia do przewozu rzeczy, których stan jest wadliwy lub opakowanie niedostateczne albo niemających wymaganego opakowania. Przewoźnik może uzależnić przyjęcie do przewozu rzeczy, których opakowanie nie odpowiada warunkom określonym w zdaniu poprzednim lub ze śladami uszkodzenia, od zamieszczenia przez nadawcę w liście przewozowym odpowiedniego oświadczenia o stanie przesyłki.

Ważne! Nie wolno nadawcy (art. 55a ust. 1 Prawa przewozowego):

1)  zlecania przewozu kabotażowego przewoźnikowi nieposiadającemu odpowiedniego zezwolenia na taki przewóz lub wykonującemu przewóz kabotażowy niezgodnie z warunkami takiego przewozu;

2)  zlecania przewozu drogowego przesyłki towarowej pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia na taki przewóz;

3)  określania warunków drogowego przewozu przesyłki towarowej, których realizacja mogłaby spowodować naruszenie przepisów określających warunki wykonywania przewozów drogowych, przepisów określających warunki pracy kierowców, przepisów ruchu drogowego lub przepisów o drogach publicznych;

4)  umieszczania w liście przewozowym i innych dokumentach danych i informacji niezgodnych ze stanem faktycznym;

5)  uzależniania wysokości przewoźnego od masy lub objętości przesyłki towarowej - w przypadku drogowego przewozu drewna, ładunków sypkich lub innych ładunków masowych.

Przedsiębiorca powinien zadbać o to, aby przewoźnik wydał przesyłkę zgodnie z przepisami (art. 74 ust. 1 Prawa przewozowego); jeżeli przed wydaniem przesyłki okaże się, że doznała ona ubytku lub uszkodzenia, przewoźnik ustala niezwłocznie protokolarnie stan przesyłki oraz okoliczności powstania szkody. Przewoźnik wykonuje te czynności także na żądanie uprawnionego, jeżeli twierdzi on, że przesyłka jest naruszona. Ustalenia protokolarne powinny być dokonane w obecności uprawnionego, a jeżeli wezwanie go nie jest możliwe albo nie zgłosi się on w wyznaczonym terminie, przewoźnik dokonuje ustaleń w obecności osób zaproszonych przez siebie do tej czynności (ust. 2). Jeżeli po wydaniu przesyłki ujawniono ubytek lub uszkodzenie niedające się z zewnątrz zauważyć przy odbiorze, przewoźnik ustala stan przesyłki na żądanie uprawnionego zgłoszone niezwłocznie po ujawnieniu szkody, nie później jednak niż w ciągu 7 dni od dnia odbioru przesyłki (ust. 3).

Zgodnie z art. 74 ust. 4, protokół podpisują osoby uczestniczące w ustaleniu stanu przesyłki. Jeżeli uprawniony nie zgadza się z treścią protokołu, może zamieścić w nim zastrzeżenie z uzasadnieniem; w razie odmowy podpisania protokołu przez uprawnionego przewoźnik stwierdza w nim fakt i przyczyny odmowy. Uprawniony otrzymuje bezpłatnie egzemplarz protokołu. Jeżeli ustalenia protokolarne, podjęte na żądanie uprawnionego, nie wykażą szkody w przesyłce albo wykażą jedynie szkodę stwierdzoną już uprzednio przez przewoźnika, uprawniony ponosi opłaty określone w taryfie (ust. 5). W razie trudności w ustaleniu danych dotyczących czasu, rodzaju, rozmiarów lub przyczyny szkody, dane te określa rzeczoznawca powołany przez przewoźnika w porozumieniu z uprawnionym (ust. 6).

4. Wysyłka towarów przeznaczonych dla konsumentów

Przedsiębiorco! W przypadku gdy Twój kontrahent jest konsumentem (czyli dokonuje z Tobą czynności prawnej – umowy - niezwiązanej bezpośrednio z jego działalnością gospodarczą lub zawodową – art. 22[1] Kc), jesteś obowiązany spełnić wymogi z przepisów regulujących ochronę praw konsumenta.

W ustawie o prawach konsumenta zdefiniowano pojęcie umowy zawartej na odległość - umowę zawartą z konsumentem w ramach zorganizowanego systemu zawierania umów na odległość, bez jednoczesnej fizycznej obecności stron, z wyłącznym wykorzystaniem jednego lub większej liczby środków porozumiewania się na odległość do chwili zawarcia umowy włącznie (art. 2 ust. 1).

W przypadku zawierania umów z konsumentem, zgodnie z art. 12 ustawy o prawach konsumenta, najpóźniej w chwili wyrażenia przez konsumenta woli związania się umową na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa przedsiębiorca ma obowiązek poinformować konsumenta w sposób jasny i zrozumiały o wymienionych w tym przepisie kwestiach. Zgodnie z art. 12 ust. pkt. 5) ustawy o prawach konsumenta, najpóźniej w chwili wyrażenia przez konsumenta woli związania się umową na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa przedsiębiorca ma obowiązek poinformować konsumenta w sposób jasny i zrozumiały o łącznej cenie lub wynagrodzeniu za świadczenie wraz z podatkami, a gdy charakter przedmiotu świadczenia nie pozwala, rozsądnie oceniając, na wcześniejsze obliczenie ich wysokości - sposobie, w jaki będą one obliczane, a także opłatach za transport, dostarczenie, usługi pocztowe oraz innych kosztach, a gdy nie można ustalić wysokości tych opłat - o obowiązku ich uiszczenia; w razie zawarcia umowy na czas nieoznaczony lub umowy obejmującej prenumeratę przedsiębiorca ma obowiązek podania łącznej ceny lub wynagrodzenia obejmującego wszystkie płatności za okres rozliczeniowy, a gdy umowa przewiduje stałą stawkę - także łącznych miesięcznych płatności.

Zgodnie z art. 13 ustawy o prawach konsumenta, informacji, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 9-11 (o sposobie i terminie wykonania prawa odstąpienia od umowy na podstawie art. 27,  kosztach zwrotu rzeczy w przypadku odstąpienia od umowy, które ponosi konsument; w odniesieniu do umów zawieranych na odległość i obowiązku zapłaty przez konsumenta poniesionych przez przedsiębiorcę uzasadnionych kosztów zgodnie z art. 35) można udzielić przy wykorzystaniu wzoru pouczenia o odstąpieniu od umowy, stanowiącego załącznik nr 1 do ustawy. Przedsiębiorca, który doręczy konsumentowi pouczenie, zgodne z wzorem stanowiącym załącznik nr 1 do ustawy, spełnia obowiązki informacyjne określone w art. 12 ust. 1 pkt 9-11.

Ważne! Zgodnie z art. 23 ustawy o prawach konsumenta, jeżeli przedsiębiorca nie spełnił obowiązków informacyjnych dotyczących opłat dodatkowych lub innych kosztów, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 5, lub kosztów zwrotu rzeczy, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 10, konsument nie ponosi tych opłat i kosztów.

Zgodnie z przepisem art. 543[1] § 1 Kc, jeżeli kupującym jest konsument, sprzedawca obowiązany jest niezwłocznie wydać rzecz kupującemu, nie później niż trzydzieści dni od dnia zawarcia umowy, chyba że umowa stanowi inaczej. Zgodnie z § 2 tego przepisu, w razie opóźnienia sprzedawcy kupujący może wyznaczyć dodatkowy termin do wydania rzeczy, a po jego bezskutecznym upływie może od umowy odstąpić. Przepisy o odstąpieniu od umowy wzajemnej - art. 492, art. 492[1] i art. 494 Kc stosuje się.

Zgodnie z przepisem art. 548 § 3 Kc, jeżeli rzecz sprzedana ma zostać przesłana przez sprzedawcę kupującemu będącemu konsumentem, niebezpieczeństwo przypadkowej utraty lub uszkodzenia rzeczy przechodzi na kupującego z chwilą jej wydania kupującemu. Za wydanie rzeczy uważa się jej powierzenie przez sprzedawcę przewoźnikowi, jeżeli sprzedawca nie miał wpływu na wybór przewoźnika przez kupującego. Postanowienia mniej korzystne dla kupującego są nieważne.

Zgodnie z art. 454[1] Kc, jeżeli przedsiębiorca jest obowiązany przesłać rzecz konsumentowi do oznaczonego miejsca, miejsce to uważa się za miejsce spełnienia świadczenia. Zastrzeżenie przeciwne jest nieważne.

Ochrona konsumenta przez ustawodawcę wiąże się z przesunięciem momentu przejścia na niego niebezpieczeństwa utraty lub uszkodzenia rzeczy tak, aby wystąpiło ono dopiero na późniejszym etapie cyklu dostawy, a tym samym niebezpieczeństwo pozostawało odpowiednio dłużej po stronie sprzedawcy.

Zgodnie z art. 27 ustawy o prawach konsumenta, konsument, który zawarł umowę na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa, może w terminie 14 dni odstąpić od niej bez podawania przyczyny i bez ponoszenia kosztów, z wyjątkiem kosztów określonych w art. 33 (koszty dodatkowych), art. 34 ust. 2 (bezpośrednie koszty zwrotu rzeczy) i art. 35 (zapłata za świadczenia spełnione do chwili odstąpienia od umowy).

Należy pamiętać, że bieg terminu do odstąpienia od umowy rozpoczyna się (art. 28):

1)  dla umowy, w wykonaniu której przedsiębiorca wydaje rzecz, będąc zobowiązany do przeniesienia jej własności - od objęcia rzeczy w posiadanie przez konsumenta lub wskazaną przez niego osobę trzecią inną niż przewoźnik, a w przypadku umowy, która:

 a)  obejmuje wiele rzeczy, które są dostarczane osobno, partiami lub w częściach - od objęcia w posiadanie ostatniej rzeczy, partii lub części,

 b)  polega na regularnym dostarczaniu rzeczy przez czas oznaczony - od objęcia w posiadanie pierwszej z rzeczy;

2)  dla pozostałych umów - od dnia zawarcia umowy.

Przedsiębiorco! Data wydania, a ściślej objęcia rzeczy w posiadanie przez konsumenta ma znaczenie dla biegu terminów do odstąpienia od umowy (art. 29), dlatego wydanie towaru powinno być połączone z prawidłowym wypełnieniem obowiązków informacyjnych; jeżeli konsument nie został poinformowany przez przedsiębiorcę o prawie odstąpienia od umowy, prawo to wygasa po upływie 12 miesięcy od dnia upływu terminu, o którym mowa w art. 27. Jeżeli konsument został poinformowany przez przedsiębiorcę o prawie odstąpienia od umowy przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 1, termin do odstąpienia od umowy upływa po 14 dniach od udzielenia konsumentowi informacji o tym prawie.

Należy pamiętać, że zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie - VI Wydział Cywilny z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt: VI ACa 391/12, Legalis, zgodnie z którym nie sposób uznać postanowienia wzorca: "Protokół reklamacji spisany w obecności kuriera jest jedyną podstawą do uznania ewentualnych reklamacji" za zgodny z dobrymi obyczajami, skoro nie zapewnia równowagi kontraktowej w stosunkach sklep internetowy - klient, a stawia sklep internetowy w lepszej sytuacji. Kwestionowane postanowienie wprowadza konsumenta w błąd co do tego, że reklamację może on złożyć tylko wówczas, gdy sporządził w obecności kuriera odpowiedni protokół. Tymczasem tak nie jest, bowiem zarówno przepisy prawa cywilnego i prawa przewozowego przewidują możność złożenia reklamacji także w przypadku, gdy protokół w obecności kuriera nie został sporządzony, ale nastąpiło to z winy przewoźnika, albo ubytek lub uszkodzenie wynikło z winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa przewoźnika, lub też szkodę nie dającą się z zewnątrz zauważyć uprawniony stwierdził po przyjęciu przesyłki i w terminie 7 dni zażądał ustalenia jej stanu oraz udowodnił, że szkoda powstała w czasie między przyjęciem przesyłki do przewozu a jej wydaniem. Przepisy te mają zastosowanie wówczas, gdy w umowie nie uregulowano danej kwestii w sposób odmienny. W tym samym kierunku dokonuje wykładni przepisów wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie - VI Wydział Cywilny z dnia 10 października 2012 r., sygn. akt: VI ACa 578/12, Legalis, zgodnie z którym nie można nakładać na konsumenta obowiązku natychmiastowego sprawdzenia przesyłki i to w obecności przewoźnika, pod rygorem utraty możliwości złożenia reklamacji z tytułu wad powstałych w czasie transportu.

5. Wysyłka towarów za granicę

W przypadku wysyłki towarów za granicę należy pamiętać o konieczności stosowania nie tylko przepisów krajowych, ale również przepisów państw przez które będzie prowadzony transport towarów jak i państwa docelowego.

Przedsiębiorco pamiętaj! W przypadku umowy z podmiotem z zagranicy, zgodnie z przepisem art. 28 ust. 1 Prawa międzynarodowego prywatnego, prawo właściwe dla zobowiązania umownego określa rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008 z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym I) (Dz.Urz. UE L 177 z 04.07.2008 r., str. 6).  Zgodnie z art. 30 ust. 1 Prawa międzynarodowego prywatnego, poza przypadkami uregulowanymi w rozporządzeniu Rzym I, wybór prawa państwa, niebędącego państwem członkowskim Europejskiego Obszaru Gospodarczego, dla umowy, która wykazuje ścisły związek z obszarem co najmniej jednego państwa członkowskiego, nie może prowadzić do pozbawienia konsumenta ochrony przyznanej mu przepisami prawa polskiego wdrażającymi następujące dyrektywy:

-  dyrektywę Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz.Urz. WE L 95 z 21.04.1993, str. 29; Dz.Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 2, str. 288);

-  dyrektywę 1999/44/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 maja 1999 r. w sprawie niektórych aspektów sprzedaży towarów konsumpcyjnych i związanych z tym gwarancji (Dz.Urz. WE L 171 z 07.07.1999, str. 12; Dz.Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 4, str. 223);

-  dyrektywę 2002/65/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 września 2002 r. dotyczącą sprzedaży konsumentom usług finansowych na odległość oraz zmieniającą dyrektywę Rady 90/619/EWG oraz dyrektywy 97/7/WE i 98/27/WE (Dz.Urz. UE L 271 z 09.10.2002, str. 16; Dz.Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 6, t. 4, str. 321);

-  dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylającą dyrektywę Rady 87/102/EWG (Dz.Urz. UE L 133 z 22.05.2008, str. 66, z późn. zm.).

Zgodnie z art. 6 ust. 1 rozporządzenia Rzym I, bez uszczerbku dla art. 5 (dotyczy umów przewozu) i 7 (dotyczy umów ubezpieczenia) umowa zawarta przez osobę fizyczną w celu, który można uznać za niezwiązany z jej działalnością gospodarczą lub zawodową („konsument”), z inną osobą wykonującą działalność gospodarczą lub zawodową („przedsiębiorca”) podlega prawu państwa, w którym konsument ma miejsce zwykłego pobytu, pod warunkiem że przedsiębiorca:

a) wykonuje swoją działalność gospodarczą lub zawodową w państwie, w którym konsument ma miejsce zwykłego pobytu; lub

b) w jakikolwiek sposób kieruje taką działalność do tego państwa lub do kilku państw z tym państwem włącznie; a umowa wchodzi w zakres tej działalności.

Dla umowy zawartej z konsumentem strony mogą dokonać wyboru prawa właściwego zgodnie z art. 3. Wybór taki nie może jednak prowadzić do pozbawienia konsumenta ochrony przyznanej mu na podstawie przepisów, których nie można wyłączyć w drodze umowy, na mocy prawa, jakie zgodnie z ust. 1 byłoby właściwe w braku wyboru (art. 6 ust. 2 rozporządzenia).

Z powyższego wynika, że zawierając umowy z konsumentami spoza kraju, przedsiębiorca jest zobowiązany przy organizowaniu wysyłki towarów, brać pod uwagę przepisy regulujące te umowy, a zwłaszcza prawa konsumenta.

6. Wybór formy dostarczenia towaru (osobiście, za pomocą przewoźnika lub spedytora)

Jeżeli przedsiębiorca dysponuje własnymi środkami transportu to może, z zachowaniem wymogów wynikających z właściwych przepisów, w zakresie swego przedsiębiorstwa dostarczać towary nabywane przez jego kontrahentów w e-handlu. Takie rozwiązanie może być opłacalne w przypadku gdy miejsce dostarczenia towarów nie jest oddalone od siedziby (zakładu produkcyjnego) przedsiębiorcy – obsługuje on w ten sposób rynek lokalny. W przypadku natomiast wysyłki na dalsze odległości należy rozważyć zawieranie umów przewozu lub spedycji towarów. Przy dokonywaniu wyboru przewoźnika lub spedytora należy brać pod uwagę następujące kwestie. W pierwszej kolejności należy wskazać na różnicę pomiędzy przewoźnikiem a spedytorem. Umowa przewozu obejmuje tylko przewóz, podczas gdy umowa spedycji wysłanie lub odbiór przesyłki albo dokonanie innych usług związanych z jej przewozem.

Przede wszystkim trzeba jednak podjąć decyzję, czy i kiedy zastosować do prowadzenia działalności umowy specjalistyczne i wdrożyć współpracę z innymi podmiotami (np. w drodze umowy dropshippingu). Wzór umowy dropshippingu jest dostępny tutaj.

Należy pamiętać, iż kwestie takie jak w szczególności to kto i kiedy dokonuje wyodrębnienia, zapakowania towaru i wydania go do przewozu ma znaczenie dla określenia, który podmiot będzie ponosił odpowiedzialność wobec klienta końcowego, jak również będzie miało wpływ na określenie kiedy nastąpiło przejście niebezpieczeństwa utraty rzeczy. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 25 września 2014 r., sygn. akt: II CSK 664/13, Legalis;

I. Związanie przejścia niebezpieczeństwa utraty lub uszkodzenia rzeczy z wydaniem rzeczy sprzedanej, wynikające z art. 548 § 1 KC, jest całkowicie niezależne od tego, czy kupujący uzyskał własność rzeczy, czy też - wskutek zastrzeżenia własności przez sprzedawcę - własności tej nie nabył. To oznacza, że jeżeli rzecz ulegnie przypadkowej utracie lub uszkodzeniu już po wydaniu, sprzedający może żądać od kupującego - pomimo utraty lub uszkodzenia rzeczy - zapłaty całej ceny. Niebezpieczeństwo nie ulega podziałowi. Błędny jest pogląd, że w wypadku zastrzeżenia własności, będącego warunkiem zawieszającym, niebezpieczeństwo utraty lub uszkodzenia rzeczy sprzedanej ponosi kupujący dopiero od chwili ziszczenia się warunku, tzn. od momentu przejścia własności (res perit domino).

II. Niebezpieczeństwo padnięcia konia, jeżeli strony nie postanowiły inaczej, przechodzi na kupującego z chwilą jego wydania, niezależnie od tego, czy kupujący uzyskał własność, czy - wskutek zastrzeżenia własności przez sprzedawcę - własności tej nie nabył (art. 548 § 1 KC).

W przypadku towarów oznaczonych jedynie co do gatunku, do przejścia własności konieczne jest ich wyodrębnienie; zgodnie z przepisem art. 155 § 2 Kc, jeżeli przedmiotem umowy zobowiązującej do przeniesienia własności są rzeczy oznaczone tylko co do gatunku, do przeniesienia własności potrzebne jest przeniesienie posiadania rzeczy. To samo dotyczy wypadku, gdy przedmiotem umowy zobowiązującej do przeniesienia własności są rzeczy przyszłe. W związku z powyższym samo złożenie zamówienia i przyjęcie je do realizacji, nie stanowi zawarcia umowy przenoszącej własność towarów na sprzedawcę, aby on z kolei mógł sprzedać klientom, a dopiero wydzielenie i zapakowanie, zaadresowanie do wysłania określonemu klientowi może zindywidualizować ten konkretny towar i staje się możliwe dysponowanie nim w drodze konsensualnej, a nie dopiero poprzez wydanie. Zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach - V Wydział Cywilny z dnia 9 lutego 2017 r., sygn. akt: V ACa 246/16, Legalis, ocena, czy rzecz jest oznaczona tylko co do gatunku, czy tylko co do tożsamości, zależy od woli stron, oświadczonej wyraźnie lub w sposób dorozumiany. Rozstrzyga tu sposób określenia (stopień dokładności, wyodrębnienia) przedmiotu świadczenia.

Zgodnie z art. 774 Kc, przez umowę przewozu przewoźnik zobowiązuje się w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa do przewiezienia za wynagrodzeniem osób lub rzeczy. Wzór umowy przewozu jest dostępny tutaj.

Zgodnie z art. 794 Kc przez umowę spedycji spedytor zobowiązuje się za wynagrodzeniem w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa do wysyłania lub odbioru przesyłki albo do dokonania innych usług związanych z jej przewozem. Spedytor może występować w imieniu własnym albo w imieniu dającego zlecenie. Wzór umowy spedycji jest dostępny tutaj

W zależności od tego jaki ma być zakres usług świadczonych w związku z organizacją przez przedsiębiorcę dystrybucji towarów, powinien on dokonać wyboru pomiędzy przewozem a spedycją. Podstawową różnicą pomiędzy obydwiema umowami jest świadczenie drugiej strony: umowa przewozu obejmuje jedynie przetransportowanie towaru, podczas gdy umowa spedycji obejmuje szeroko rozumiane „zorganizowanie” przemieszczenia towarów z punktu wydania do punktu odbioru z uwzględnieniem świadczenia usług związanych z jej przewozem. Należy pamiętać, że przepisy o umowie spedycji zawarte w Kc oraz przepisy szczególne nie stanowią inaczej, to do umowy spedycji stosuje  się odpowiednio przepisy o umowie zlecenia (art. 796 Kc).

Należy uznać, że w przypadku gdy zachodzi konieczność zapewnienia transportu powiązanego z usługami związanymi z przewozem, to należy zawrzeć umowę spedycji. Usługi takie mogą obejmować wykonywanie formalności wynikających z przepisów celnych. Umowę spedycji należy rozważyć w przypadku transportu za granicę z wykorzystaniem różnych przewoźników, za dobór których będzie odpowiedzialny spedytor.

7. Podstawowe kwestie

Przedsiębiorco, pamiętaj o następujących elementach przy dystrybucji towarów:

  1. co jest przedmiotem dystrybucji? Jakie towary? Czy są to towary objęte przepisami szczególnymi? Jak te towary należy przygotować do dystrybucji zgodnie z ich właściwością i przeznaczeniem?
  2. kto jest odbiorcą? Czy przedsiębiorca, czy konsument?
  3. gdzie jest miejsce docelowe? Czy w kraju, czy za granicą?
  4. jaki sposób dystrybucji byłby odpowiedni? Czy transport we własnym zakresie, czy zawarcie umowy z przewoźnikiem, czy spedytorem?
  5. kontrola prawidłowości wykonania przewozu towarów – czy zostały one prawidłowo dostarczone do kontrahenta?
 

[1] E. Gniewek, P. Machnikowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Wyd. 8, Warszawa 2017, Legalis, komentarz do art. 544, nb. 2.

[2] red. dr hab. K. Osajda, Kodeks cywilny. Komentarz, 2017, Legalis, komentarz do art. 545, nb. 1.

Może zaoszczędzimy Ci czasu? Może podejmiesz szybciej lepszą decyzję?
przekaż darowiznę Pomóż młodym mikro firmom.

6% od dochodu - odlicza płatnik podatku od osób fizycznych
10% od dochodu - odlicza płatnik podatku od osób prawnych
Dlaczego warto?
Dowód wpłaty jest dokumentem uprawniającym do odliczeń w rocznym zeznaniu podatkowym (podstawa - Ustawa o PIT)

 
Akademia Liderów Fundacja dr Bogusława Federa
Przedsiębiorczość i Innowacje
Rozwijamy Mikro Firmy

Pomóż Nam Działać Szybciej !
Przekaż ico-1procent-min Wpisz KRS 0000318482

Porady i wzory dokumentów przygotowywane na zlecenie Fundacji Akademii Liderów w ramach nieodpłatnej działalności pożytku publicznego są finansowane z 1 % Podatku otrzymanego od użytkowników serwisu.

Porady i wzory dokumentów opracowywane na zlecenie Fundacji przez zespól prawników Kancelarii Juris są zgodne z obowiązującym prawem i podlegają ochronie prawa autorskiego.
Zarządzający serwisem Mikroporady.pl nie odpowiadają za opinie i poglądy autorów.

 
 

Pomóż Nam Działać Szybciej. Jeśli nie My razem, to kto? Bo kiedy, jeśli nie teraz?

Mikroporady.pl w miesiącu odwiedza ponad 40000 unikalnych użytkowników

Przekaż ico-1procent Podatku PIT

KRS: 0000318482 - Wpisz w Deklaracji

Dlaczego warto?

wpłać darowiznę

Odlicz Darowiznę od Dochodu: • do 6% dochodu - osoby fizyczne
• do 10% dochodu - osoby prawne



Wspieraj Mikroporady.pl

Najmniejsze i rodzinne Firmy są najważniejszym „nerwem” naszej gospodarki a mają ograniczony dostęp do fachowej pomocy. My to zmieniamy - przygotowujemy dla nich kompleksowe wsparcie – wzory umów z orzecznictwem i komentarzami, porady, instrukcje,regulaminy, kazusy. W odpowiedzi na przesyłane pytania udzielamy dodatkowych porad, wyjaśnień i interpretacji.

Bez ograniczeń i bezpłatnie, bo chcemy żyć w świecie, gdzie solidarnie wspiera się słabszych. Jest to możliwe dzięki zaangażowaniu ludzi takich jak Ty. Liczy się każda pomoc, jednorazowa wpłata lub comiesięczna.

dalej
 

Zapisz się na Biuletyn

Co tydzień bezpłatny Biuletyn Aktualizacyjny z nowymi wzorami dokumentów, instrukcjami, poradami, przygotowywanymi przez zespół prawników z aktualnym stanem prawnym.

Fundacja Akademia Liderów i Mikroporady ® udzielają pomocy mikro firmom bezpłatnie i bez ograniczeń.
Nie wyświetlamy żadnych reklam, nie pobieramy opłat od użytkowników, nie udostępniamy pozostawionych danych.

 
x

Jeśli czytasz teraz nasze Porady i pomagają, wspomóż nas darowizną 30 zł.