Porady eksperta

Pośrednictwo w sprzedaży obrazów

1,5%

Ten materiał powstał dzięki 1,5% podatku
Wpisz KRS 0000318482 w Deklaracji Podatkowej Twój e-PIT
Dziękujemy za wsparcie!


Użytkownik naszego serwisu planuje rozpocząć działalność polegającą na pośrednictwie w sprzedaży obrazów polskich artystów w Malezji. Zastanawia się, jaka forma umowy będzie odpowiednia dla tego typu działalności?

Rodzaj planowanej przez Użytkownika działalności zawiera cechy charakterystyczne różnych umów znanych polskiemu prawu. Użytkownik nie określił czy pośrednictwo w sprzedaży będzie polegało na sprzedaży obrazów online czy w galeriach sztuki. W zależności od sposobu pośrednictwa sprzedaży obrazu zastosowanie znajdą różne umowy.

Na początku przyjrzyjmy się umowie agencyjnej. Zgodnie z art. 758 §1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny (dalej jako – „Kodeks cywilny” lub „k.c.”): 

Przez umowę agencyjną przyjmujący zlecenie (agent) zobowiązuje się, w zakresie działalności swojego przedsiębiorstwa, do stałego pośredniczenia, za wynagrodzeniem, przy zawieraniu z klientami umów na rzecz dającego zlecenie przedsiębiorcy albo do zawierania ich w jego imieniu.

Zatem umowa agencyjna jest: odpłatna – domniemanie prowizji (art. 7581 k.c.), konsensualna, wzajemna i dwustronnie zobowiązująca.

Do jej zawarcia ustawa wymaga prowadzenia działalności gospodarczej. Istotnym jej elementem jest „stałe pośredniczenie” przy zawieraniu umów na rzecz dającego zlecenie albo zawieranie ich w jego imieniu. Zgodnie z Kodeksem cywilnym zakres działalności agenta może obejmować czynności faktyczne, zmierzające do umożliwienia dającemu zlecenie (artyście) zawarcia umowy z wyszukanym przez agenta dla danej transakcji podmiotem. Zawarcie umowy agencyjnej nie wymaga szczególnej formy, poza przypadkiem, gdy agent działa za odrębnym wynagrodzeniem o czy mowa w art. 7611 k.c. Ustawa nie zabrania, aby w umowie agencyjnej znajdowała się klauzula dotycząca wyłączności.

Chcesz dowiedzieć się więcej na ten temat?

Pokaż materiały

Na podstawie art. 483 §1 k.c. można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi poprzez zapłatę określonej sumy (kara umowna). Konkludując - postanowienia umowy agencyjnej o wyłączności oraz o karze umownej, nie są klauzulami abuzywnymi. Z tego powodu są skuteczne. Przykładowy wzór takiej umowy do pobrania na naszej stronie: https://mikroporady.pl/umowy/umowa-agencyjna.

Użytkownik powinien rozważyć również inną nienazwaną umowę cywilnoprawną – umowę pośrednictwa. Najczęściej ma ona charakter doraźny i jest zawierana w celu umożliwienia zawarcia innych umów, w tym dotyczących zapewnienia dostaw określonych towarów i usług. Może mieć ona tożsamy, co umowa agencyjna, cel. Zawierana przez osobę fizyczną przyjmuje formę umowy świadczenia usług na warunkach zlecenia. Zgodnie z zasadą swobody umów umowa pośrednictwa może zawierać postanowienia dotyczące wyłączności oraz kar umownych. Wzory takiej umowy do pobrania na naszej stronie internetowej: https://mikroporady.pl/umowy/umowa-posrednictwa.

W przypadku gdy pośrednictwo będzie polegało na sprzedaży obrazu innego artysty w galerii sztuki przede wszystkim należy rozważyć umowę komisu. Jak stanowi art. 765 Kodeksu cywilnego przez umowę komisu przyjmujący zlecenie (komisant) zobowiązuje się za wynagrodzeniem (prowizją) w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa do kupna lub sprzedaży rzeczy ruchomych na rachunek dającego zlecenie (komitenta), lecz w imieniu własnym. Przy czym towar przyjęty przez komisanta stanowi własność komitenta aż do momentu sprzedaży danej rzeczy.

Z powyższej definicji można wywnioskować, że w przypadku umowy komisu mamy do czynienia z dwoma różnymi umowami. Pierwsza z nich to umowa, na podstawie której komisant zobowiązuje się do podjęcia określonych działań na rzecz komitenta. Druga zaś to umowa sprzedaży rzeczy, która stanowi przedmiot tejże umowy.

Jeśli komisant sprzedał oddaną mu do sprzedaży rzecz (dzieło sztuki, obraz) na warunkach korzystniejszych niż oznaczone przez komitenta, to uzyskaną korzyść przekazuje komitentowi (art. 767 kc). W przypadku odwrotnym, czyli jeśli komisant sprzedał oddaną mu do sprzedaży rzecz za cenę niższą od ceny oznaczonej przez komitenta, zobowiązany jest zapłacić komitentowi różnicę (art. 768 § 1 kc).

Podsumowując, w zależności od sposobu prowadzenia działalności polegającej na pośrednictwie sprzedaży obrazów inna forma umowy będzie właściwa. W przypadku sprzedaży obrazów w galerii najbardziej odpowiednia będzie umowa komisu. Zachęcamy do zapoznania się z przykładowym wzorem tego typu umowy dostępnym w naszym serwisie: https://mikroporady.pl/umowy/umowa-komisu.

Wpisz nasz KRS 0000318482 w deklaracji podatkowej PIT.

Stan prawny na dzień: 22 lipca 2022 r.

  1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1360 z późn. zm.).

Rodzaje Umów sprzedaży

Wraz z wejściem w życie ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta do systemu prawa wprowadzono między innymi ustawowe definicje szczególnych sposobów zawierania umów z udziałem konsumentów, w tym:

  • umowy zawieranej poza lokalem przedsiębiorstwa;
  • umowy zawieranej na odległość.

Od momentu obowiązywania wskazana ustawa była wielokrotnie zmieniana, przede wszystkim w związku z wdrożeniem regulacji prawa Unii Europejskiej odnoszących się do handlu elektronicznego, treści cyfrowych oraz transparentności rynku konsumenckiego (w szczególności pakietu Omnibus oraz dyrektyw dotyczących towarów, usług i treści cyfrowych). Zmiany te w istotny sposób rozszerzyły zakres obowiązków przedsiębiorców oraz zwiększyły poziom ochrony osób dokonujących zakupów konsumenckich.

Kolejne nowelizacje wprowadziły między innymi szczegółowe regulacje dotyczące:

  • prezentowania informacji o obniżkach cen poprzez obowiązek wskazania najniższej ceny obowiązującej w okresie 30 dni poprzedzających wprowadzenie promocji,
  • weryfikowania oraz publikowania opinii konsumentów o produktach lub usługach,
  • odpowiedzialności przedsiębiorcy za zgodność towaru z umową w relacjach konsumenckich, która zastąpiła wcześniejszy model rękojmi stosowany w obrocie B2C,
  • zasad dostarczania i aktualizowania treści cyfrowych oraz usług cyfrowych,
  • rozbudowanych obowiązków informacyjnych realizowanych przed zawarciem umowy oraz w trakcie jej wykonywania.

Obowiązki sprzedającego

Obowiązujące przepisy nakładają na sprzedawców oraz usługodawców szeroki katalog obowiązków informacyjnych realizowanych zarówno przed zawarciem umowy, w chwili jej zawierania, jak również podczas wykonywania zobowiązania. Obejmują one między innymi konieczność przekazania jasnych informacji dotyczących prawa odstąpienia od umowy, procedury reklamacyjnej, zasad korzystania z treści cyfrowych, ich funkcjonalności oraz interoperacyjności. Naruszenie tych obowiązków może prowadzić do wydłużenia terminu na odstąpienie od umowy, odpowiedzialności cywilnej przedsiębiorcy, a także zastosowania sankcji administracyjnych przez właściwe organy ochrony konsumentów.

Aktualny model ochrony konsumenckiej opiera się na założeniu, że konsument nie działa jako profesjonalny uczestnik obrotu gospodarczego. Intencją ustawodawcy, konsekwentnie realizowaną również w ostatnich zmianach legislacyjnych, pozostaje ograniczenie przewagi kontraktowej przedsiębiorcy oraz zapewnienie rzeczywistej równowagi stron stosunku prawnego.

Zgodnie z art. 22¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (dalej: „k.c.”), konsumentem jest osoba fizyczna dokonująca z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą albo zawodową. Jednocześnie od 1 stycznia 2021 r. część uprawnień konsumenckich została rozszerzona również na osoby fizyczne prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą, jeżeli zawierana umowa nie ma dla nich charakteru zawodowego (tzw. przedsiębiorca korzystający z ochrony konsumenckiej). W praktyce wymaga to każdorazowej oceny zakresu działalności ujawnionej w CEIDG oraz związku danej czynności z profilem zawodowym przedsiębiorcy.

Osoba prowadząca działalność gospodarczą nie korzysta z ochrony konsumenckiej w sytuacji, gdy zawierana czynność pozostaje w bezpośrednim związku z wykonywaną działalnością zawodową. W takim przypadku stosunek prawny ma charakter profesjonalny (B2B), a szczególne mechanizmy ochronne przewidziane dla konsumentów co do zasady nie znajdują zastosowania.


Pobierz poradnik

Czy wiesz, że aż 96% mikro firm zapewnia 75% wszystkich wpływów z podatków i wytwarza 51% zysku gospodarki kraju?

A tylko niewielkiej liczbie udaje się utrzymać na rynku dłużej niż rok bez dostatecznej wiedzy i znajomości przepisów.

A czy wiesz, że...

Ty też możesz coś zrobić, abyśmy mogli dalej działać i skutecznie Cię wspierać?

KRS 0000318482

Przejdź do Twój e-PIT