Porady eksperta
Umowa komisu w sklepie e-commerce
Ten materiał powstał dzięki 1,5% podatku
Wpisz KRS 0000318482 w Deklaracji Podatkowej Twój e-PIT
Dziękujemy za wsparcie!
Użytkownik serwisu zwrócił się do nas z prośbą o udzielenie porady prawnej w następującym stanie faktycznym:
Prowadzimy sklep internetowy, w którym sprzedajemy wyroby rękodzielnicze żony. Teraz chcemy sprzedawać rękodzieło osób trzecich. My wystawiamy towar na naszej witrynie, ale fizycznie będzie on u dostawcy- rękodzielnika (nie prowadzącego działalności gospodarczej). Po sprzedaży dostawca wysyła towar do kupującego. Klient robi przelew na nasze konto, a my odsyłamy pieniądze do dostawcy po potrąceniu swojej prowizji.
Pytania:
- Czy do zabezpieczenia transakcji z dostawcą można wykorzystać umowę komisu?
- Jeżeli nie to w jaki sposób uregulować relacje rękodzielnik bez działalności - sklep-konsument?
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, czym jest umowa komisu. Zgodnie z art. 765 Kodeksu cywilnego (dalej: „k.c”) „Przez umowę komisu przyjmujący zlecenie (komisant) zobowiązuje się za wynagrodzeniem (prowizja) w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa do kupna lub sprzedaży rzeczy ruchomych na rachunek dającego zlecenie (komitenta), lecz w imieniu własnym”. Według Kodeksu cywilnego umowa komisu jest umową konsensualną, wzajemną i odpłatną.
Chcesz dowiedzieć się więcej na ten temat?
Pokaż materiałyKomisant działa na rachunek komitenta, lecz w imieniu własnym. Jak wskazuje się w doktrynie, istotą zlecenia komisowego jest zawieranie przez komisanta z osobami trzecimi umów sprzedaży, gdzie może on występować jako sprzedawca (komis sprzedaży) lub jako kupujący (komis kupna). Komisantem może być tylko przedsiębiorca. Działalność jego przedsiębiorstwa nie musi jednak ograniczać się tylko do realizacji transakcji komisowych, gdyż może być również poszerzona o działalność okazjonalną. Zlecenia komisowe mogą obejmować jedynie rzeczy ruchome.
Zgodnie z art. 765 k.c. dającego zlecenie (komitenta) obciąża zobowiązanie do zapłaty wynagrodzenia (prowizji). W doktrynie podkreśla się, że wynagrodzenie zależy od ceny rzeczy ruchomej kupowanej lub sprzedawanej przez komitenta. Cena może zostać ustalona w umowie procentowo (np. 6% od ceny sprzedaży rzeczy ruchomej) lub w sposób sztywny. Ustalenie prowizji w sposób sztywny nie sprzeciwia się wymogowi Kodeksu cywilnego, aby wynagrodzenie komisanta było prowizją, gdyż przepis nie wymaga, aby wynagrodzenie to zależało od ostatecznej ceny kupna lub sprzedaży rzeczy ruchomej. Jeśli wynagrodzenie odnosi się do ostatecznej ceny kupna lub sprzedaży, to jego wyliczenie w momencie zawarcia umowy sprzedaży nie jest możliwe.
Stronami tej umowy mogą był osoby fizyczne prawne oraz jednostki z art. 331 (ułomne osoby prawne), przy czym komisant musi być przedsiębiorcą (sprzedaż lub kupno rzeczy ruchomych w ramach komisu nie musi być jednak jedynym przedmiotem jego działalności). Z uwagi na status komisanta jako zastępcy pośredniego wypada zaliczyć komis do kategorii umów powierniczych. Zobowiązanie komisanta należy do zobowiązań rezultatu, nie zaś starannego działania, gdyż wymagalność prowizji następuje z chwilą, gdy komitent otrzymał rzecz lub cenę, a zatem gdy zlecenie komisowe zostało wykonane bez względu na starania czynione przez komisanta (art. 772 § 1). Świadczenie komisanta może być określone jako zlecenie jednorazowe albo stałe (w tym ostatnim wypadku jest to trwałe pośrednictwo w sprzedaży lub kupnie rzeczy oznaczonego rodzaju). Omawiana umowa może być terminowa albo bezterminowa.
Konstrukcja prawna komisu, zakładająca działanie komisanta na rachunek komitenta, wymusza obdarzenie tego pierwszego dużą dozą zaufania ze strony dającego zlecenie. To z kolei nakłada na komisanta obowiązek działania zawsze w interesie komitenta. W konsekwencji przyjmuje się, że umowa komisu powinna być wykonywana przez przyjmującego zlecenie osobiście, a powierzenie spełnienia świadczenia osobie trzeciej może nastąpić jedynie w sytuacjach opisanych w art. 738 k.c. stosowanym per analogiam. Osoba trzecia może zatem wykonywać zlecenie komisowe jedynie wówczas, gdy wynika to z umowy lub ze zwyczaju, albo też, gdy komisant został zmuszony do wykonania zlecenia przez osobę trzecią w związku z zaistniałymi okolicznościami. W takim przypadku ponosi jednak odpowiedzialność za brak należytej staranności w wyborze zastępującego go podmiotu.
Jak wynika z powyższej analizy przepisów dotyczących umowy komisu wskazujemy, że w sytuacji przedstawionej przez Użytkownika można wykorzystać umowę komisu do transakcji pomiędzy sklepem internetowym, a osobą trzecią nieprowadzącą działalności gospodarczej. Z przepisów wynika, że stroną tej umowy mogą był osoby fizyczne, jednakże należy pamiętać, że komisant musi być przedsiębiorcą. Osoba trzecia może w takiej sytuacji wykonywać zlecenie komisowe, jednakże należy to wprost zastrzec w umowie.
W naszym serwisie dostępne są wzory umowy komisu, które w przedstawionym stanie faktycznym mogą okazać się przydatne:
Zachęcamy do zapoznania się z ich treścią.
Wpisz nasz KRS 0000318482 w deklaracji podatkowej PIT.
Stan prawny na dzień: 7 października 2022 r.
Podstawa prawna:
- Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1360 z późn. zm.).
Rodzaje Umów sprzedaży
Wraz z wejściem w życie ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta do systemu prawa wprowadzono między innymi ustawowe definicje szczególnych sposobów zawierania umów z udziałem konsumentów, w tym:
- umowy zawieranej poza lokalem przedsiębiorstwa;
- umowy zawieranej na odległość.
Od momentu obowiązywania wskazana ustawa była wielokrotnie zmieniana, przede wszystkim w związku z wdrożeniem regulacji prawa Unii Europejskiej odnoszących się do handlu elektronicznego, treści cyfrowych oraz transparentności rynku konsumenckiego (w szczególności pakietu Omnibus oraz dyrektyw dotyczących towarów, usług i treści cyfrowych). Zmiany te w istotny sposób rozszerzyły zakres obowiązków przedsiębiorców oraz zwiększyły poziom ochrony osób dokonujących zakupów konsumenckich.
Kolejne nowelizacje wprowadziły między innymi szczegółowe regulacje dotyczące:
- prezentowania informacji o obniżkach cen poprzez obowiązek wskazania najniższej ceny obowiązującej w okresie 30 dni poprzedzających wprowadzenie promocji,
- weryfikowania oraz publikowania opinii konsumentów o produktach lub usługach,
- odpowiedzialności przedsiębiorcy za zgodność towaru z umową w relacjach konsumenckich, która zastąpiła wcześniejszy model rękojmi stosowany w obrocie B2C,
- zasad dostarczania i aktualizowania treści cyfrowych oraz usług cyfrowych,
- rozbudowanych obowiązków informacyjnych realizowanych przed zawarciem umowy oraz w trakcie jej wykonywania.
Obowiązki sprzedającego
Obowiązujące przepisy nakładają na sprzedawców oraz usługodawców szeroki katalog obowiązków informacyjnych realizowanych zarówno przed zawarciem umowy, w chwili jej zawierania, jak również podczas wykonywania zobowiązania. Obejmują one między innymi konieczność przekazania jasnych informacji dotyczących prawa odstąpienia od umowy, procedury reklamacyjnej, zasad korzystania z treści cyfrowych, ich funkcjonalności oraz interoperacyjności. Naruszenie tych obowiązków może prowadzić do wydłużenia terminu na odstąpienie od umowy, odpowiedzialności cywilnej przedsiębiorcy, a także zastosowania sankcji administracyjnych przez właściwe organy ochrony konsumentów.
Aktualny model ochrony konsumenckiej opiera się na założeniu, że konsument nie działa jako profesjonalny uczestnik obrotu gospodarczego. Intencją ustawodawcy, konsekwentnie realizowaną również w ostatnich zmianach legislacyjnych, pozostaje ograniczenie przewagi kontraktowej przedsiębiorcy oraz zapewnienie rzeczywistej równowagi stron stosunku prawnego.
Zgodnie z art. 22¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (dalej: „k.c.”), konsumentem jest osoba fizyczna dokonująca z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą albo zawodową. Jednocześnie od 1 stycznia 2021 r. część uprawnień konsumenckich została rozszerzona również na osoby fizyczne prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą, jeżeli zawierana umowa nie ma dla nich charakteru zawodowego (tzw. przedsiębiorca korzystający z ochrony konsumenckiej). W praktyce wymaga to każdorazowej oceny zakresu działalności ujawnionej w CEIDG oraz związku danej czynności z profilem zawodowym przedsiębiorcy.
Osoba prowadząca działalność gospodarczą nie korzysta z ochrony konsumenckiej w sytuacji, gdy zawierana czynność pozostaje w bezpośrednim związku z wykonywaną działalnością zawodową. W takim przypadku stosunek prawny ma charakter profesjonalny (B2B), a szczególne mechanizmy ochronne przewidziane dla konsumentów co do zasady nie znajdują zastosowania.
Pobierz poradnik
Czy wiesz, że aż 96% mikro firm zapewnia 75% wszystkich wpływów z podatków i wytwarza 51% zysku gospodarki kraju?
A tylko niewielkiej liczbie udaje się utrzymać na rynku dłużej niż rok bez dostatecznej wiedzy i znajomości przepisów.
A czy wiesz, że...
Ty też możesz coś zrobić, abyśmy mogli dalej działać i skutecznie Cię wspierać?
KRS 0000318482
Wróć do ostatnio przeglądanych
Chcesz nas wesprzeć?
Jak widzisz, serwis mikroPorady.pl jest wolny od reklam. Działamy dzięki ofiarności naszych użytkowników, którzy przekazują nam wpłaty i darowizny. Nawet w bardzo niewielkich kwotach.
Twoja pomoc pozwoli na:
Warto wiedzieć
