Porady eksperta

Odpowiedzialność sprzedawcy wobec kupującego

1,5%

Ten materiał powstał dzięki 1,5% podatku
Wpisz KRS 0000318482 w Deklaracji Podatkowej Twój e-PIT
Dziękujemy za wsparcie!


Użytkownik naszego serwisu, zamówił tonery do drukarki. Po dostarczeniu okazało się, że tonery są uszkodzone i nie mogą być użytkowane. Po zgłoszeniu uwag do sprzedawcy, odesłał on naszego użytkownika do producenta. Użytkownik zwrócił się do nas z zapytaniem czy takie działanie jest zgodne z prawem? Czy sprzedawca nie odpowiada za sprzedane towary?

Poniżej odpowiedź naszych ekspertów.

Odesłanie kupującego do producenta, nie zwalnia sprzedawcy z jego odpowiedzialności wobec kupującego.

Jednym z podstawowych praw kupującego jest możliwość skorzystania z tzw. rękojmi. Uprawnienie to przysługuje na podstawie art. 556 ustawy z dnia 23 czerwca 1964 roku kodeks cywilny (dalej jako „k.c.”).

Zgodnie z brzmieniem tego przepisu 

sprzedawca jest odpowiedzialny względem kupującego, jeżeli rzecz sprzedana ma wadę fizyczną lub prawną (rękojmia).

Uprawnienia z tytułu rękojmi polega na tym, że kupujący może dochodzić:

  • obniżenia ceny – w proporcji takiej w jakiej wartość rzeczy wadliwej pozostaje w stosunku do wartości rzeczy wadliwej;
  • odstąpienia od umowy – skutkujące obowiązkiem zwrotu wzajemnie spełnionych świadczeń – uprawnienie to przysługuje jedynie w sytuacji w której wada rzeczy jest istotna, tj. uniemożliwiająca korzystanie z niej w sposób zgodny z jej przeznaczeniem i właściwościami;
  • naprawy uszkodzonej rzeczy;
  • wymiany rzeczy na rzecz wolną od wad;

w sytuacji gdy wada fizyczna zakupionej rzeczy polega na niezgodności rzeczy sprzedanej z umową.

Za rzecz niezgodną z umową sprzedaży uznaje się w szczególności sytuację w której:

  • rzecz sprzedana nie ma właściwości, które rzecz tego rodzaju powinna mieć ze względu na cel w umowie oznaczony albo wynikający z okoliczności lub przeznaczenia;
  • rzecz sprzedana nie ma właściwości, o których istnieniu sprzedawca zapewnił kupującego, w tym przedstawiając próbkę lub wzór;
  • rzecz sprzedana nie nadaje się do celu, o którym kupujący poinformował sprzedawcę przy zawarciu umowy, a sprzedawca nie zgłosił zastrzeżenia co do takiego jej przeznaczenia;
  • rzecz sprzedana została kupującemu wydana w stanie niezupełnym.

Ryzyko utraty / uszkodzenia rzeczy przechodzi na kupującego w chwili wydania rzeczy na kupującego. Kupujący produkt, ma więc obowiązek „zbadania” zakupionego przez siebie towaru, a jeżeli kupujący towaru nie „zbadał” bądź nie zawiadomił niezwłocznie (w jak najkrótszym możliwym terminie po wykryciu wady) sprzedawcy o dostrzeżonej wadzie, bądź po jej wykryciu to nie przysługują mu uprawnienia z tytułu gwarancji.

O wadzie kupujący powinien zawiadomić sprzedawcę najpóźniej w terminie miesiąca od wykrycia wady.

W tym miejscu należy wskazać, że to po stronie sprzedawcy stoi obowiązek wykazania, że rzecz sprzedana nie miała wady w chwili jej wydania, zgodnie bowiem z art. 5562

Jeżeli kupującym jest konsument, a wada fizyczna została stwierdzona przed upływem roku od dnia wydania rzeczy sprzedanej, domniemywa się, że wada lub jej przyczyna istniała w chwili przejścia niebezpieczeństwa na kupującego.

W tym miejscu warto wskazać, że o tym czy kupujący jest konsumentem czy przedsiębiorcom nie może stanowić wyłącznie fakt, czy jest to osoba fizyczna czy osoba prawna. Zgodnie z definicją wskazaną w art. 221 k.c. 

za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową.

Jeżeli więc, przedmiotem działalności Kupującego nie jest związana z zakupionym produktem powinien być on traktowany przez sprzedawcę jak konsument a tym samym ma on prawo do żądania wymiany rzeczy na nową pozbawioną wad bądź obniżenia ceny, a w przypadku gdy Sprzedawca nie wymieni rzecz na wolną od wad oraz nie usunie wady, ma prawo także do złożenia oświadczenia o obniżeniu ceny albo odstąpieniu od umowy.

Reasumując, jeżeli kupujący niezwłocznie po tym jak wykrył wadę rzeczy zawiadomił o tym fakcie kupującego na sprzedawcy ciąża jego obowiązki wynikające z tytułu rękojmi.  

Rekomendujemy przygotowanie oficjalnego pisma do sprzedawcy (wezwania), wskazując powyższe oraz wzywając do wykonania ciążących na nim obowiązków z tytułu rękojmi. W takim piśmie warto wskazać, że w przypadku nie wywiązania się sprzedawcy z jego obowiązków, postępowanie zostanie skierowane na drogę sądowa, a przesłane pismo (wezwanie) stanowi próbę polubownego rozwiązania sporu w rozumieniu art. 187 §1 pkt 3 k.p.c.

Stan prawny na 24 września 2021 roku.

Podstawa prawna:

  1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 roku kodeks cywilny (Dz.U 2020.1740);
  2. Ustawa z dnia 26 czerwca 1964 roku kodeks postępowania cywilnego (Dz.U 2020.1575).

Osoba prawna a osoba fizyczna

Osoba fizyczna w prawie cywilnym – zdolność prawna i zdolność do czynności prawnych

Osoba fizyczna oraz osoba prawna stanowią podstawowe kategorie podmiotów występujących w obrocie cywilnoprawnym. Zagadnienia odnoszące się do ich statusu regulowane są przede wszystkim przez ustawę z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jednolity: Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.), która określa zasady uczestnictwa tych podmiotów w stosunkach prawa cywilnego.

Osobą fizyczną jest każdy człowiek funkcjonujący jako podmiot praw i obowiązków w sferze prawa prywatnego. Pojęcie to wynika z regulacji zawartych w księdze pierwszej Kodeksu cywilnego, odnoszących się do podmiotów prawa. O możliwości uczestniczenia człowieka w stosunkach cywilnoprawnych przesądza zdolność prawna, przysługująca mu z mocy prawa od chwili urodzenia. W konsekwencji każda osoba pozostaje podmiotem praw i obowiązków cywilnych od momentu narodzin aż do chwili śmierci.

Osoba prawna natomiast stanowi jednostkę organizacyjną wyodrębnioną pod względem organizacyjnym i majątkowym, powołaną do realizacji określonych celów społecznych albo gospodarczych, której przepisy prawa przyznają osobowość prawną. Zgodnie z art. 33 Kodeksu cywilnego osobami prawnymi są Skarb Państwa oraz jednostki organizacyjne, którym przepisy szczególne przyznają osobowość prawną. Do tej kategorii zalicza się w szczególności spółki kapitałowe (spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, spółkę akcyjną oraz prostą spółkę akcyjną), przedsiębiorstwa państwowe, jednostki samorządu terytorialnego, partie polityczne, banki, spółdzielnie, fundacje, uczelnie publiczne i niepubliczne, a także kościoły i inne związki wyznaniowe.

W odniesieniu do osoby fizycznej zdolność prawna oznacza możliwość bycia podmiotem praw oraz obowiązków wynikających ze stosunków cywilnoprawnych. Powstaje ona z chwilą urodzenia człowieka. Szczególną sytuację przewidują przepisy dotyczące dziecka poczętego, lecz jeszcze nienarodzonego (nasciturus), któremu prawo przyznaje warunkową ochronę interesów, o ile urodzi się żywe.

Od zdolności prawnej należy odróżnić zdolność do czynności prawnych, czyli możliwość samodzielnego kształtowania swojej sytuacji prawnej poprzez dokonywanie czynności prawnych. Pełną zdolność do czynności prawnych osoba fizyczna uzyskuje z chwilą osiągnięcia pełnoletności. Osoby, które nie ukończyły 13 lat, a także osoby ubezwłasnowolnione całkowicie, nie posiadają zdolności do czynności prawnych, co oznacza konieczność działania za pośrednictwem przedstawiciela ustawowego. Natomiast osoby, które ukończyły 13. rok życia oraz osoby ubezwłasnowolnione częściowo, dysponują ograniczoną zdolnością do czynności prawnych. Mogą one samodzielnie dokonywać czynności należących do drobnych spraw życia codziennego, natomiast w pozostałym zakresie wymagane jest współdziałanie przedstawiciela ustawowego, którym najczęściej jest rodzic, opiekun albo kurator.

Kodeks cywilny przewiduje również możliwość ingerencji sądu w zakres zdolności do czynności prawnych poprzez instytucję ubezwłasnowolnienia całkowitego albo częściowego, stosowaną w przypadkach określonych ustawowo. Byt prawny osoby fizycznej ustaje z chwilą jej śmierci albo uznania za zmarłą na podstawie przepisów prawa cywilnego.


Pobierz poradnik

Czy wiesz, że aż 96% mikro firm zapewnia 75% wszystkich wpływów z podatków i wytwarza 51% zysku gospodarki kraju?

A tylko niewielkiej liczbie udaje się utrzymać na rynku dłużej niż rok bez dostatecznej wiedzy i znajomości przepisów.

A czy wiesz, że...

Ty też możesz coś zrobić, abyśmy mogli dalej działać i skutecznie Cię wspierać?

KRS 0000318482

Przejdź do Twój e-PIT