Porady eksperta

Likwidacja działalności gospodarczej a zasiłek macierzyński

Użytkowniczka serwisu zwróciła się do nas z prośbą o udzielenie porady prawnej dotyczącej zasiłku macierzyńskiego po zamknięciu działalności gospodarczej. Wskazała, że w czwartym miesiącu ciąży zamknęła działalność i zgodnie z informacją uzyskaną w ZUS-ie jedyne świadczenie, jakie otrzyma to tzw. „kosiniakowe”. Czy oprócz tego przysługuje jej zasiłek macierzyński lub inne świadczenie?

W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedsiębiorca, aby uzyskał prawo do zasiłku chorobowego, musi zgłosić do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych chęć przystąpienia do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Może nim zostać objęta osoba, która podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Powyższe oznacza, że jeżeli przedsiębiorca opłaca obligatoryjnie składki na ubezpieczenia społeczne i na ubezpieczenie zdrowotne, to może wystąpić z wnioskiem o objęcie go dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym.

Prawo do zasiłku chorobowego przedsiębiorca nabywa dopiero po 90 dniach nieprzerwanego podlegania ubezpieczeniu chorobowemu i terminowemu opłacaniu składki na to ubezpieczenie. Jak wyżej wskazano, jeżeli osoba prowadząca działalność gospodarczą jest zgłoszona do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego od co najmniej 90 dni oraz płaciła w terminie składki za to ubezpieczenie, to ma prawo wystąpić z wnioskiem o przyznanie jej zasiłku za okres niezdolności do pracy spowodowany ciążą. Maksymalny okres przebywania na zasiłku chorobowym przez kobietę ciężarną wynosi 270 dni. W takim przypadku wysokość zasiłku chorobowego wynosi 100% podstawy wymiaru.

Kobieta prowadząca działalność gospodarczą, która ze względu na ciążę została uznana przez lekarza specjalistę jako niezdolna do wykonywania pracy oraz otrzymuje bądź otrzymała już zasiłek chorobowy, ma prawo rozliczać się z ZUS na innych warunkach. Taka osoba, za okres przebywania na zwolnieniu chorobowym, ma możliwość pomniejszenia opłacanych przez siebie składek na ubezpieczenia społeczne. Ta zasada dotyczy tylko przedsiębiorców opłacających składki za ubezpieczenia od standardowej podstawy. Osoby opłacające składki od wyższej podstawy wymiaru co do zasady nie mają takich praw.

Zasiłek macierzyński jest to świadczenie pieniężne przyznawane osobom ubezpieczonym zgłoszonym do ubezpieczenia chorobowego, które spełniły odpowiednie warunki. Przysługuje on osobie objętej dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym, której w okresie ubezpieczenia chorobowego lub w okresie urlopu wychowawczego narodziło się dziecko. Zasiłek mogą otrzymać również osoby, które zdecydowały się na przyjęcie dziecka.

To, na ile zasiłek macierzyński zostanie przyznany przedsiębiorczyni zależne jest od ilości dzieci urodzonych podczas jednegoporodu. W sytuacji, gdy kobieta urodzi:

  • 1 dziecko – zasiłek macierzyński zostaje przyznany na 52 tygodnie (w tym 20 tygodni na zasadach urlopu macierzyńskiego i 32 tygodnie na zasadach urlopu rodzicielskiego),
  • 2 dzieci – zasiłek macierzyński zostaje przyznany na 65 tygodni (w tym 31 tygodni na zasadach urlopu macierzyńskiego i 34 tygodnie na zasadach urlopu rodzicielskiego),
  • 3 dzieci – zasiłek macierzyński zostaje przyznany na 67 tygodni (w tym 33 tygodni na zasadach urlopu macierzyńskiego i 34 tygodnie na zasadach urlopu rodzicielskiego),
  • 4 dzieci – zasiłek macierzyński zostaje przyznany na 69 tygodni (w tym 35 tygodni na zasadach urlopu macierzyńskiego i 34 tygodnie na zasadach urlopu rodzicielskiego),
  • 5 lub większa liczba dzieci – zasiłek macierzyński zostaje przyznany na 71 tygodni (w tym 37 tygodni na zasadach urlopu macierzyńskiego i 34 tygodnie na zasadach urlopu rodzicielskiego).

Osoba ubiegająca się o zasiłek macierzyński powinna dostarczyć do ZUS odpowiednie dokumenty, do których należą: 

  • oświadczenie wskazujące okres, w którym przedsiębiorca zamierza pobierać świadczenie,
  • zaświadczenie lekarskie wskazujące przewidywaną datę porodu (w sytuacji, gdy przedsiębiorczyni ubiega się o wypłatę świadczenia przysługującego za okres przypadający jeszcze przed dniem porodu),
  • skrócony odpis aktu urodzenia dziecka (gdy wnioskuje się o otrzymanie zasiłku przysługującego za okres liczony począwszy od dnia porodu),
  • zaświadczenie płatnika składek ZUS Z-3b.

Przekładając powyższe na sytuację opisaną przez Użytkowniczkę należy stwierdzić, że zasiłek chorobowy, a po narodzinach dziecka zasiłek macierzyński będzie jej przysługiwał wyłącznie w sytuacji nieprzerwanego podlegania ubezpieczeniu chorobowemu i terminowemu opłacaniu składki na to ubezpieczenie minimum przez 90 dni. Jeżeli przed zamknięciem działalności Użytkowniczka opłacała składkę na ubezpieczenie chorobowe przez wskazany okres, przysługuje jej prawo odwołania się od decyzji ZUS odmawiającej przyznanie świadczenia. Jeżeli natomiast składka na ubezpieczenie chorobowe nie była opłacana oraz nie podlega innemu tytułowi ubezpieczenia (np. z tytułu umowy o pracę) jedynym świadczeniem jakie otrzyma po narodzinach dziecka to tzw. „kosiniakowe” w wysokości 1000 zł miesięcznie. Szczegółowy krąg osób uprawnionych do tego świadczenia wymienia w art. 17c ustawa z dnia 28 listopada 2008 r.  o świadczeniach rodzinnych. Świadczenie rodzicielskie, o którym mowa przysługuje:

  • matce albo ojcu dziecka;
  • opiekunowi faktycznemu dziecka w przypadku objęcia opieką dziecka w wieku do ukończenia 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego – do ukończenia 10. roku życia;
  • rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, w przypadku objęcia opieką dziecka w wieku do ukończenia 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego – do ukończenia 10. roku życia;
  • osobie, która przysposobiła dziecko, w przypadku objęcia opieką dziecka w wieku do ukończenia 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego – do ukończenia 10. roku życia.

Wpisz nasz KRS 0000318482 w deklaracji podatkowej PIT.

Stan prawny na dzień: 27 września 2022 r.

Podstawa prawna:

  1. Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.).
  2. Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1009 z późn. zm.).

Rodzaje urlopów

Jednym z najbardziej docenianych przez pracowników świadczeń przysługujących im w przypadku zawarcia umowy o prace na podstawie ustawy z dnia 26 czerwca1974 roku kodeks pracy (dalej jako: „k.p.”) jest świadczenie urlopowe. Urlop został pracownikom zagwarantowany także w art. 62 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku oraz w art. 2 Europejskiej Karty Społecznej sporządzonej w Turynie w dniu 18 października 1961 roku. Prawo do urlopu jest nazywane podstawową zasadą prawa pracy.

Niestety zgodnie z powołanymi powyżej przepisami urlop przysługuje osobom zatrudnionym na podstawie umowy o prace, przepisy nie są wiec stosowane w stosunku do osób wykonujących pracę na podstawie umów cywilnoprawnych czyli m.in zlecenia, umowy o świadczenie usług czy umowy o dzieło. Oczywiście w przypadku współpracy stron na podstawie umowy cywilnoprawnej strony mogą zawrzeć postanowienia w zakresie urlopów w szczególności urlopu wypoczynkowego, co jest powszechnie stosowaną praktyką.

Kodeks pracy wyróżnia kilka typów urlopów przysługujących pracownikom, w szczególności są to:

  • Urlop wypoczynkowy (celem urlopu jest wypoczynek pracownika i regeneracja utraconych przez niego sił);
  • Urlop okolicznościowy (celem urlopu jest załatwienie spraw osobistych pracownika, odpowiadających określonym okolicznościom wskazanym w k.p.);
  • Urlop na dziecko (macierzyński, tacierzyński, rodzicielski, ojcowski) (cele urlopu jest opieka nad dzieckiem);
  • Urlop szkoleniowy (celem urlopu jest podnoszenie kwalifikacji zawodowych pracownika);
  • Urlop opiekuńczy
  • Urlop na żądanie;
  • Urlop bezpłatny;
  • Inne zwolnienia od obowiązku świadczenia pracy niebędące stricte urlopem;

Pobierz poradnik

Pamiętaj:
Wpisz nasz KRS 0000318482 w Deklaracji Podatkowej Twój e-PIT
Dziękujemy!

Czy wiesz, że aż 96% mikro firm zapewnia 75% wszystkich wpływów z podatków i wytwarza 51% zysku gospodarki kraju?

A tylko niewielkiej liczbie udaje się utrzymać na rynku dłużej niż rok bez dostatecznej wiedzy i znajomości przepisów.

A czy wiesz, że...

Ty też możesz coś zrobić, abyśmy mogli dalej działać i skutecznie Cię wspierać?

KRS 0000318482

Przejdź do Twój e-PIT