Wielkość tekstu
Kontrast serwisu

Mikroporady są czymś wyjątkowym. Są jak poradniki na półce każdego polskiego mikro przedsiębiorcy. W świecie Internetu są małym zakamarkiem praktycznej wiedzy, w którym można znaleźć prawie wszystko o prowadzeniu małej firmy.

Aby chronić naszą niezależność, nigdy nie publikowaliśmy i nie będziemy publikować reklam. Utrzymujemy się z darowizn o średniej wysokości 20 zł, w tym także z wpłat z 1% Podatku.

Proszę, pomóż nam zbierać pieniądze i ulepszać Mikroporady. Czytaj więcej...

Kiedy i jak przedsiębiorca może przez milczenie przyjąć ofertę

Przedsiębiorco! Pamiętaj, że, w określonych wypadkach, możesz zawrzeć umowę, również przez brak reakcji (milczenie) na oświadczenia woli do ciebie kierowane. Należy pamiętać, że inaczej niż w przypadku konsumentów[1], możliwości zawarcia umowy przez przedsiębiorcę przez milczące przyjęcie oferty są znacznie częstsze.

Przedsiębiorca, jako profesjonalista, i to bez względu na to czy jest nim osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą bez zatrudniania pracowników, czy spółka kapitałowa dysponująca stałą obsługą prawnoksięgową, ma obowiązek zachowania ostrożności i niezwłocznego reagowania na składane mu oświadczenia woli.

Zgodnie z art. 60 Kc, z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny, w tym również przez ujawnienie tej woli w postaci elektronicznej (oświadczenie woli). Ten przepis wyraża zasadę swobody wyboru formy oświadczenia. Jeżeli ustawa nie zastrzega inaczej, wola podmiotu prawa cywilnego może być wyrażona przez dowolne działanie i w dowolnej formie (także per facta concludentia). Jak zwrócił uwagę SN w wyr. z 28.5.1998 r. (III CKN 531/97, OSNC 1999, Nr 1, poz. 13), "złożenie oświadczenia (ujawnienie) woli może wprawdzie nastąpić przez jakiekolwiek zachowanie się ujawniające tę wolę, jednakże w świetle okoliczności towarzyszących musi to być taki przejaw, który w sposób dostatecznie zrozumiały i niewątpliwy wyraża wolę wywołania skutków prawnych objętych treścią czynności prawnej". Zasada swobody formy ma charakter dyspozytywny i może być zmieniona wolą stron – art. 76 KC (pactum de forma).[2]

Uwaga!

Zgodnie z przepisem art. 68[2] Kc, jeżeli przedsiębiorca otrzymał od osoby, z którą pozostaje w stałych stosunkach gospodarczych, ofertę zawarcia umowy w ramach swej działalności, brak niezwłocznej odpowiedzi poczytuje się za przyjęcie oferty, to jest właśnie milczące przyjęcie oferty.

Pojęcie „stałych stosunków gospodarczych” na potrzeby wykładni i zastosowania przepisu art. 68[2] Kc przykładowo trafnie definiuje Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 18 marca 2004 r., sygn. akt: I ACa 1238/03, Legalis; "o stałości stosunków" w rozumieniu tego przepisu jak i obecnie art. 68[2] KC można mówić w sytuacji, gdy strony związane są pewnymi umowami gospodarczymi w dłuższym okresie (np. kooperacji, franchisingu itp.), powodującymi stałą współpracę gospodarczą między stronami. Natomiast incydentalne umowy danego typu, zawierane pomiędzy stronami co jakiś czas, tak jak w tym przypadku, nie mieszczą się w pojęciu "stałych stosunków", w rozumieniu omawianej regulacji prawnej i nie dają podstaw do jej stosowania, gdy nie prowadzą do powstania stałej współpracy gospodarczej.

Przedsiębiorco!

Pamiętaj o formie porozumiewania się z kontrahentem. Nie wolno lekceważyć w szczególności maili (listów przesyłanych pocztą elektroniczną) ani faksów. Zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 16 sierpnia 2013 r., sygn. akt: IX GC 146/13, Legalis, jeżeli powód otrzymał od pozwanej, z którą pozostawał w stałych stosunkach gospodarczych, ofertę zawarcia umowy w ramach swej działalności, przesłaną także faksem czy mailem lub w inny mniej formalny sposób, to brak niezwłocznej odpowiedzi ze strony powoda przyjmuje się za przyjęcie oferty.

Ważne!

Jeżeli przedsiębiorca który stale współpracuje z innym przedsiębiorcą, otrzymał od niego ofertę której nie chce przyjąć, to należy rekomendować, aby niezwłocznie oświadczył w odpowiedniej formie co najmniej dla celów dowodowych, że oferty nie przyjmuje. Jest oczywistym, że lepiej jest zapobiegać konfliktom, niż je potem prowadzić i narażać się na ryzyko pozytywnej co do skutku oceny przez sąd milczenia – jako przyjęcia niechcianej oferty. Złożenie oświadczenia eliminuje potencjalne źródło sporów pomiędzy kontrahentami, które mogłoby w dalszej perspektywie zagrozić ich współpracy na skutek poderwania i utraty, przez spór, wzajemnego zaufania. Ewentualna obrona procesowa przedsiębiorcy który przemilczał skierowaną do niego ofertę mogłaby polegać na kwestionowaniu charakteru współpracy; iż nie spełnia on kryterium „stałych stosunków gospodarczych”.

W wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie - I Wydział Cywilny z dnia 13 listopada 2014 r., sygn. akt: I ACa 319/14, Legalis w teza 2 wskazano, iż incydentalne umowy, zawierane pomiędzy stronami nawet co jakiś czas, nie mogłyby stanowić podstawy stosowania dobrodziejstw przepisu art. 682 Kodeksu cywilnego dla wykonawcy, ponieważ nie prowadzą do powstania stałej współpracy gospodarczej. O stałości takich stosunków można mówić, gdy strony związane są pewnymi umowami gospodarczymi w dłuższym okresie, których istnienie i ich powtarzalność pozwoliła na wypracowanie konkretnych praktyk.

Konkludentne przyjęcie oferty (dorozumiane).

Zgodnie z art. 69 Kc, jeżeli według ustalonego w danych stosunkach zwyczaju lub według treści oferty dojście do składającego ofertę oświadczenia drugiej strony o jej przyjęciu nie jest wymagane, w szczególności jeżeli składający ofertę żąda niezwłocznego wykonania umowy, umowa dochodzi do skutku, skoro druga strona w czasie właściwym przystąpi do jej wykonania; w przeciwnym razie oferta przestaje wiązać.

W przypadku tego przepisu, zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach - V Wydział Cywilny z dnia 30 stycznia 2015 r., sygn. akt: V ACa 508/14 Legalis, przepis art. 69 KC regulujący sposób zawarcia umowy poprzez przystąpienie do wykonania nie wymaga aby strony tak zawartej umowy pozostawały uprzednio w jakichkolwiek relacjach.

Jakkolwiek przepis art. 69 Kc ustanawia po stronie adresata oferty obowiązek bardziej jednoznacznego zamanifestowania swojego oświadczenia woli, a mianowicie poprzez przystąpienie do jej wykonania, to również należy rekomendować rozważenie, oprócz przystąpienia do wykonania umowy, jeżeli nie dzieje się to rąk lub w obecności drugiej osoby, wysłania maila do kontrahenta informującego o przestąpieniu do jej wykonywania, tak aby uniknąć jakichkolwiek wątpliwości, a tym bardziej sporów.

Ważne!

Duża część sporów pomiędzy przedsiębiorcami rodzi się na skutek braku czy nienależytego dokumentowania dokonywanych czynności prawnych, jak i braku czy nienależytego, bo niejasnego, nieodpowiedniego czy nieprecyzyjnego formułowania postanowień umownych – określających zwłaszcza wzajemne prawa i obowiązki. Dopóki obu stronom opłaca się współpracować, to ewentualne konflikty mogą być rozwiązane, załagodzone w drodze wzajemnych ustępstw (ugody), bez udziału sądu. Jednakże w sytuacji gdy którakolwiek ze stron jest gotowa zaryzykować konflikt i długotrwały proces sądowy, to wtedy szczególnego znaczenia nabiera forma, treść i sposób zawarcia umów, jak i możliwości dowodowe stron w zakresie składania oświadczeń woli, wykazywania prawdziwości swoich twierdzeń i zarzutów.

Podstawowe rekomendacje:

1.Należy w pierwszej kolejności zadbać o to, aby zawierać umowy „o współpracy” lub dostawy lub w umowach łączących przedsiębiorcę z jego kontrahentami, z którymi „pozostaje w stałych stosunkach gospodarczych” pojawiły się odpowiednie postanowienia regulujące składanie i przyjmowanie ofert, a w tym skutki prawne braku odpowiedzi na złożoną ofertę. Takie postanowienia powinny odpowiadać interesom obu przedsiębiorców; nie zawsze bowiem całkowite wyłączenie możliwości milczącego przyjmowania oferty będzie korzystne. Należałoby rozważyć wprowadzenie klauzul dopuszczających milczące przyjęcie oferty, jeśli ta oferta będzie spełniać określone w umowie warunki, a mianowicie będzie ofertą czyli np. zamówieniem, „typową” dla współpracy obu przedsiębiorców.

2.Niezależnie od powyższego należy wprowadzić procedury reagowania na składane przedsiębiorcy oświadczenia woli. Pracownicy powinni mieć precyzyjnie określone kompetencje zarówno jeśli są umocowani jako pełnomocnicy przedsiębiorcy jak i nie uprawnieni do dokonywania określonych czynności. Żadna wiadomość mailowa, żaden faks czy korespondencja wpływające do firmy nie mogą pozostać bez reakcji, tylko dlatego, że odebrała ją osoba nieupoważniona do czynności prawnych.

3.W przypadku wątpliwości co do charakteru współpracy z danym kontrahentem, jeżeli przedsiębiorca nie ma zamiaru przyjąć jego oferty, to powinien niezwłocznie a jednoznacznie mu odpowiedzieć, że oferty nie przyjmuje.

4.W przypadku przyjęcia jak i nie przyjęcia oferty należałoby rekomendować, dla zachowania porządku i dokumentowania czynności, złożenie oświadczenia woli sformułowanego w sposób jednoznaczny, że przyjmuje się ofertę, w formie pozwalającej na zachowanie dokumentu dla celów dowodowch.

Należy również pamiętać, że w Kodeksie cywilnym są w szczególności następujące przepisy dotyczące milczenia, obejmują one zarówno stosunki umowne, w których mogą uczestniczyć przedsiębiorcy[3]:

1) 4) art. 68[2] KC, w świetle którego brak udzielenia przez przedsiębiorcę niezwłocznej odpowiedzi na ofertę zawarcia umowy jest równoznaczny z przyjęciem oferty;

2) art. 520 KC, w świetle którego upływ terminu na udzielenie zgody na przejęcie długu jest równoznaczny z odmową zgody;

3) art. 592 § 2 KC, według którego odbiór rzeczy sprzedanej na próbę przez kupującego i niezłożenie w odpowiednim terminie oświadczenia są równoznaczne z uznaniem przez kupującego rzeczy sprzedanej za dobrą;

4) art. 647[1] § 2 KC, zgodnie z którym brak sprzeciwu inwestora na zawarcie przez wykonawcę umowy z podwykonawcą równoznaczny jest wyrażeniu zgody na zawarcie tej umowy.

Te przepisy w zależności od rodzaju działalności i branży także trzeba uwzględniać w regulacjach umownych i instrukcjach.

 

[1]    Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt: I CSK 203/16, Legalis, teza I; dorozumiane złożenie oświadczenia woli przez określone zachowanie się konsumenta, zwłaszcza w postaci jego milczenia może być uznane za oświadczenie woli tylko wtedy, gdy na to pozwala przepis prawa, strony się tak umówią, oraz gdy stosunek umowny przedsiębiorcy z konsumentem ma być kontynuowany na takich samych warunkach jak dotychczasowe, uzgodnione wcześniej między stronami, z zachowaniem ich równorzędności jako kontrahentów umowy. Taki wniosek wynika pośrednio z art. 3853 pkt 18 KC uznającego za klauzulę niedozwoloną postanowienie umowne dotyczące przedłużenia umowy zawartej na czas oznaczony z konsumentem, gdy nie ma on wystarczającego terminu na wypowiedzenie się.

[2]    Kodeks cywilny. Komentarz, red. dr hab. Konrad Osajda, 2017 r., Legalis, komentarz do art. 60 Kc.

[3]             Kodeks cywilny. Komentarz, red. dr hab. Konrad Osajda, 2017 r., Legalis, komentarz do art. 60 Kc. 

Może zaoszczędzimy Ci czasu? Może podejmiesz szybciej lepszą decyzję?
przekaż darowiznę Pomóż młodym mikro firmom.

6% od dochodu - odlicza płatnik podatku od osób fizycznych
10% od dochodu - odlicza płatnik podatku od osób prawnych
Dlaczego warto?
Dowód wpłaty jest dokumentem uprawniającym do odliczeń w rocznym zeznaniu podatkowym (podstawa - Ustawa o PIT)

 
Akademia Liderów Fundacja dr Bogusława Federa
Przedsiębiorczość i Innowacje
Rozwijamy Mikro Firmy

Pomóż Nam Działać Szybciej !
Przekaż ico-1procent-min Wpisz KRS 0000318482

Porady i wzory dokumentów przygotowywane na zlecenie Fundacji Akademii Liderów w ramach nieodpłatnej działalności pożytku publicznego są finansowane z 1 % Podatku otrzymanego od użytkowników serwisu.

Porady i wzory dokumentów opracowywane na zlecenie Fundacji przez zespól prawników Kancelarii Juris są zgodne z obowiązującym prawem i podlegają ochronie prawa autorskiego.
Zarządzający serwisem Mikroporady.pl nie odpowiadają za opinie i poglądy autorów.

 
 

Pomóż Nam Działać Szybciej. Jeśli nie My razem, to kto? Bo kiedy, jeśli nie teraz?

Serwis Mikroporady.pl od ponad 2 lat cotygodniowo wysyła 2 biuletyny aktualizacyjne z nowymi wzorami dokumentów i poradami do 60.000 zarejestrowanych użytkowników

Przekaż ico-1procent Podatku PIT

KRS: 0000318482 - Wpisz w Deklaracji

Dlaczego warto?

wpłać darowiznę

Odlicz Darowiznę od Dochodu: • do 6% dochodu - osoby fizyczne
• do 10% dochodu - osoby prawne



Wesprzyj Mikroporady.pl

Najmniejsze i rodzinne Firmy są najważniejszym „nerwem” naszej gospodarki a mają ograniczony dostęp do fachowej pomocy. My to zmieniamy - przygotowujemy dla nich kompleksowe wsparcie – wzory umów z orzecznictwem i komentarzami, porady, instrukcje,regulaminy, kazusy. W odpowiedzi na przesyłane pytania udzielamy dodatkowych porad, wyjaśnień i interpretacji.

Bez ograniczeń i bezpłatnie, bo chcemy żyć w świecie, gdzie solidarnie wspiera się słabszych. Jest to możliwe dzięki zaangażowaniu ludzi takich jak Ty. Liczy się każda pomoc, jednorazowa wpłata lub comiesięczna.

dalej
 

Zapisz się na Biuletyn

Co tydzień bezpłatny Biuletyn Aktualizacyjny z nowymi wzorami dokumentów, instrukcjami, poradami, przygotowywanymi przez zespół prawników z aktualnym stanem prawnym.

Fundacja Akademia Liderów i Mikroporady ® udzielają pomocy mikro firmom bezpłatnie i bez ograniczeń.
Nie wyświetlamy żadnych reklam, nie pobieramy opłat od użytkowników, nie udostępniamy pozostawionych danych.

 
x

Jeśli czytasz teraz nasze Porady i pomagają, wspomóż nas darowizną 30 zł.