Porady eksperta

Działalność nierejestrowana

Użytkowniczka serwisu zwróciła się do nas z prośbą o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania dotyczące działalności nierejestrowanej:

  1. Czy prowadząc działalność nierejestrowaną można nadać jej nazwę i jej używać np. wpisując ją na ulotce czy na rachunku dla klienta-pacjenta?
  2. Czy na rachunku należy umieścić NIP czy PESEL (przy założeniu, że Użytkowniczka nie jest VAT-owcem)?
  3. Czy przy działalności nierejestrowanej mogę sobie odliczyć koszty uzyskania przychodu? 

Użytkowniczka zwróciła się również z zapytaniem, czy w ramach udzielanych porad prawnych zweryfikujemy przesłaną dokumentację RODO.

Słowem wstępu należy zaznaczyć, że Akademia Liderów Innowacji i Przedsiębiorczości dr. Bogusława Federa świadczy bezpłatną pomoc na rzecz mikro i małych przedsiębiorców. Takie działania wynikają z celów statutowych Fundacji, która nie pobiera opłat za swoje działania. Jednakże należy wskazać, że w ramach udzielanych bezpłatnych porad prawnych Fundacja nie realizuje indywidualnych zleceń. Zgodnie z Regulaminem E-Punktu Konsultacyjnego udostępnionego w serwisie mikroporady.pl porady prawne obejmują jedynie odpowiedzi na zadane przez użytkowników pytania i dotyczą informacji o aktualnym stanie prawnym oraz zmian w prawie. W związku z powyższym, poniżej zostanie przedstawiona odpowiedź na zadane przez Użytkowniczkę pytania, jednakże bez szczegółowej analizy  przesłanych dokumentów.

Definicja działalności nierejestrowej została zawarta w art. 5 ust. 1 Prawa przedsiębiorców, zgodnie z którym nie jest działalnością gospodarczą działalność wykonywana przez osobę fizyczną, której przychód należny z tej działalności nie przekracza w żadnym miesiącu 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę (minimalne wynagrodzenie w 2022 r. wynosi 3010 zł brutto, zatem przychód w żadnym miesiącu nie może przekraczać kwoty 1505 zł brutto). Działalność nieewidencjonowana może być prowadzona przez osoby fizyczne, które w ciągu ostatnich 60 miesięcy nie prowadziły działalności gospodarczej.

Prowadzenie firmy na próbę oprócz licznych przywilejów  wymaga również spełnienia pewnych obowiązków. Przede wszystkim należy pamiętać o wystawianiu rachunków. Każdy rachunek powinien zawierać datę jego wystawienia, nazwę sprzedawcy i nabywcy, nazwę usługi oraz kwotę do zapłaty. Nie ma żadnych przeszkód, aby prowadząc działalność nierejestrowaną nadać jej nazwę i jej używać na ulotkach, czy rachunkach. Należy również pamiętać, że pomimo tego, że działalność nie będzie rejestrowana, jej właściciel ponosi odpowiedzialność cywilną.

Należy pamiętać, że prowadzenie działalności nieewidencjonowanej nie zwalnia z obowiązku odprowadzania podatku dochodowego z tytułu osiąganych dochodów. Przychody z prowadzenia działalności nierejestrowanej nie są zwolnione od podatku.

Działalność nierejestrowa co prawda nie podlega obowiązkowi odprowadzania okresowych (miesięcznych lub kwartalnych) zaliczek na podatek dochodowy, ale osiągane przychody i ponoszone koszty uzyskania przychodów powinny zostać wskazane w rocznym zeznaniu PIT-36. Przychody z działalności nierejestrowanej zalicza się do tzw. „innych źródeł” przychodów i w ramach tego źródła ujmuje w rocznej deklaracji podatkowej. Mogą to być dodatkowe przychody z tytułu umów zlecenia czy też o dzieło. Przy działalności nierejestrowanej koszty mogą zostać odliczone dopiero w rozliczeniu rocznym PIT. Opodatkowaniu podlega dochód (przychody pomniejszone o koszty). W tym przypadku koszty od wypracowanego dochodu zostają odliczone dopiero w momencie zapłaty podatku. Przedsiębiorca nie traci więc na zakupach dokonanych na rzecz prowadzonej działalności nierejestrowanej jednakże zostaną one odliczone w późniejszym okresie. 

Zgodnie z art. 5 ust. 3 i 4 Prawa przedsiębiorców, jeżeli przychód należny z działalności, przekroczy kwotę 50% minimalnego wynagrodzenia to działalność ta staje się działalnością gospodarczą, począwszy od dnia, w którym nastąpiło przekroczenie wysokości przychodu! Wtedy należy złożyć wniosek o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej w terminie 7 dni od dnia, w którym nastąpiło przekroczenie wysokości przychodu.

Prowadząc działalność nieewidencjonowaną przychód możemy ustalić prowadząc uproszczoną ewidencję sprzedaży. Prowadząc działalność nierejestrową nie ma zatem wymogu prowadzenia skomplikowanej księgowości, jednakże obowiązkiem jest prowadzenie uproszczonej ewidencji sprzedaży. Można ją prowadzić w formie elektronicznej lub papierowej. Prowadzenie jej polega na wprowadzaniu sprzedaży na dany dzień – najlepiej robić to najpóźniej na koniec danego dnia. Wszystkie pozycje sprzedaży muszą bowiem zostać wprowadzone do ewidencji najpóźniej do momentu dokonania sprzedaży w dniu następnym.

Dzięki prowadzeniu uproszczonej ewidencji sprzedaży można na bieżąco badać swój przychód i tym samym obliczyć jego wartość łączną w danym miesiącu. Dokładna ewidencja umożliwia sprawne ustalenie, czy nie przekroczyliśmy progu przychodów uprawniających do prowadzenia działalności nierejestrowej.

Ustawa nie wymaga żadnych wymogów formalnych dla ewidencji, wystarczy więc, że zostanie umieszczony w niej numer porządkowy sprzedaży, jej datę, wartość oraz np. numer dowodu sprzedaży. Ewidencję można prowadzić np. w formie wygodnej tabelki w Excelu. Mając na uwadze brzmienie art. 109 ust. 1  ustawy o VAT , tj. nałożony przez ustawodawcę wymóg prowadzenia ewidencji za dany dzień  wystarczającym będzie dokonanie sumarycznego dziennego przychodu nie później jednak niż przed dokonaniem sprzedaży w dniu następnym.

W przypadku sprzedaży zwolnionej z VAT przedsiębiorca nie ma obowiązku wystawienia faktury, na co wskazuje art. 106b pkt. 2 ustawy z 11 marca 2004 roku i podatku od towarów i usług. Jest to ogólna zasada, jednakże zgodnie z art. 106b pkt. 3

Na żądanie nabywcy towaru lub usługi podatnik jest obowiązany wystawić fakturę (…).

Zatem jeżeli klient dokona zakupu naszego produktu lub usługi i zażąda wystawienia faktury to taki obowiązek trzeba spełnić. Klient może zgłosić takie żądanie w terminie 3 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym towar dostarczyliśmy lub wykonaliśmy usługę albo otrzymaliśmy całość lub część zapłaty. Termin wystawienia faktury zależy od tego, kiedy klient o nią poprosił. Fakturę należy wystawić:

  • do 15-tego następnego miesiąca – jeśli klient zgłosił chęć otrzymania faktury w tym samym miesiącu, w którym dostarczono produkt lub wykonano usługę
  • w ciągu 15 dni od dnia zgłoszenia – klient zgłosił chęć otrzymania faktury po miesiącu, w którym dostarczono produkt lub wykonano usługę

W działalności nierejestrowej, jeżeli przedsiębiorca nie jest tzw. VAT-owcem nie ma obowiązku posługiwania się numerem NIP. Ustawa nie nakłada również obowiązku posługiwania się na fakturach swoim numerem PESEL. Przedsiębiorca ma obowiązek podać swoje dane, jako sprzedawca, które umożliwią naszą identyfikację. W tym celu wystarczy podać imię i nazwisko. W praktyce podaje się także adres zamieszkania. W przypadku umów, które mogą być zawierane na piśmie przy okazji takiej sprzedaży klient może żądać podania naszego nr PESEL w celu ułatwienia dochodzenia ewentualnych roszczeń.

Wpisz nasz KRS 0000318482 w deklaracji podatkowej PIT.

Stan prawny na dzień: 20 kwietnia 2022 r.

Podstawa prawna:

  1. Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 162 z późn. zm.).
  2. Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 685 z późn. zm.).

Pamiętaj:
Wpisz nasz KRS 0000318482 w Deklaracji Podatkowej Twój e-PIT
Dziękujemy!