Porady eksperta

Zatrudnianie pracowników w jednoosobowej działalności gospodarczej.

1,5%

Ten materiał powstał dzięki 1,5% podatku
Wpisz KRS 0000318482 w Deklaracji Podatkowej Twój e-PIT
Dziękujemy za wsparcie!


Użytkownik naszego portalu jest pracownikiem zatrudnionym na podstawie umowy o pracę. W planach ma również prowadzenie działalności gospodarczej. Chciałby dowiedzieć się czy w ramach swojego przedsiębiorstwa będzie mógł zatrudniać pracowników.

Poniżej odpowiedź:


Prawo dopuszcza sytuację, w której dana osoba może być zatrudniona na podstawie umowy o pracy i jednocześnie prowadzić działalność gospodarczą. Nie ma również przeszkód do tego, aby przedsiębiorca, działając jako osoba fizyczna zawierał umowy cywilnoprawne. Ponadto osoba zatrudniona „na etacie” w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, może być również pracodawcą. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (dalej jako – „Kodeks pracy” lub „k.p.”): pracodawcą jest jednostka organizacyjna, choćby nie posiadała osobowości prawnej, a także osoba fizyczna, jeżeli zatrudniają one pracowników. Mimo, że literalne rozumienie terminu jednoosobowa działalność gospodarcza wskazuje na realizowanie celu gospodarczego w pojedynkę, takie podmioty mogą zatrudniać pracowników.

Warto jednak pamiętać, że podobnie jak status przedsiębiorcy rodzi obowiązki (podatkowe, fiskalne, ewidencyjne), tak również bycie pracodawcą związane jest z dodatkowymi formalnościami. Zgodnie z art. 22 §1 Kodeksu pracy: przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Zatrudniający musi po pierwsze zdecydować na jakiej podstawie nawiąże współpracę z pracownikiem (pojęcia prawników na tym etapie rozumiemy szeroko – jako każdego kto wykonuje pracę za wynagrodzenie). Może być to umowa pracę – co wymaga określenia jej rodzaju: na okres próbny, na czas nieokreślony, na czas określony (art. 25 k.p.). Ponadto Kodeks pracy wymaga formy pisemnej umowy oraz określenia jej stron, rodzaju, wskazania daty zawarcia, określenia warunków pracy i płacy – w szczególności rodzaju pracy, miejsca wykonywania pracy, wynagrodzenia ze wskazaniem jego składników, wymiaru czasu pracy i terminu rozpoczęcia pracy (art. 29).

Prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą, którzy rozliczają się kartą podatkową mogą zatrudniać maksymalnie do pięciu pracowników, wyłącznie na podstawie umowy o pracy. Co do zasady każdy inny przedsiębiorca może zawierać z pracownikami umowy cywilnoprawne – umowa zlecenie, umowa o dzieło. Warto jednak wiedzieć, że jeżeli zatrudnienie odbywa się w warunkach, o których mowa w art. 22 k.p. – akapit poprzedzający - przyjmuje się, że jest to zatrudnienie na podstawie stosunku pracy. Pracownik wówczas może wnieść powództwo do sądu pracy o ustalenie stosunku pracy. Ponadto, powództwo to może zostać wniesione także przez właściwego inspektora pracy.

Pracownikiem jest osoba zatrudniona na postawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę – art. 2 Kodeksu pracy. W przypadku powyższych podstaw zatrudnienia, pracodawca zobowiązany jest do stosowania odpowiednich przepisów Kodeksu pracy. Z uwagi na rodzaj podpisanej umowy (o pracę, o dzieło, zlecenie) powinien także spełniać zadość wszystkim obowiązkom podatkowym i ubezpieczeniowym. Dla porządku warto dodać, że będący jednocześnie pracownikiem (jako osoba fizyczna) i pracodawcą (jako przedsiębiorca) nie jest podmiotem tożsamym. Przyszły pracownik Użytkownika naszego portalu, będzie więc związany z nim na gruncie prawnym jedynie w ramach przedsiębiorstwa Użytkownika, w którym będzie zatrudniony.


Stan prawny: 15.03.2021

Podstawa prawna:

  1. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. 2020 r. poz. 1320);
  2. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. 2020 r. poz. 1740 ze zm.);
  3. Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (t.j. Dz.U. 2020 poz. 1905 ze zm.).

Rodzaje umów o pracę

Umowa na czas nieokreślony – stabilność zatrudnienia i ochrona pracownika

W praktyce zatrudnienia zarówno pracownik, jak i pracodawca, muszą zdecydować, jaki rodzaj umowy o pracę będzie najwłaściwszy w danej sytuacji. Po wyborze zatrudnienia na podstawie przepisów kodeksu pracy, kolejnym krokiem jest określenie rodzaju umowy: na okres próbny, na czas określony albo na czas nieokreślony.

Największe poczucie stabilizacji zapewnia umowa na czas nieokreślony. Wiąże się ona m.in. z obowiązkiem wskazania przez pracodawcę przyczyny wypowiedzenia oraz z pełną ochroną trwałości stosunku pracy przewidzianą w przepisach. Okres wypowiedzenia uzależniony jest od stażu pracy u danego pracodawcy (2 tygodnie, 1 miesiąc albo 3 miesiące). Tego rodzaju umowa jest również korzystniej oceniana przez instytucje finansowe przy analizie zdolności kredytowej pracownika. 


Pobierz poradnik

Czy wiesz, że aż 96% mikro firm zapewnia 75% wszystkich wpływów z podatków i wytwarza 51% zysku gospodarki kraju?

A tylko niewielkiej liczbie udaje się utrzymać na rynku dłużej niż rok bez dostatecznej wiedzy i znajomości przepisów.

A czy wiesz, że...

Ty też możesz coś zrobić, abyśmy mogli dalej działać i skutecznie Cię wspierać?

KRS 0000318482

Przejdź do Twój e-PIT