Porady eksperta

Zwolnienie podatkowe na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych podatnika

1,5%

Ten materiał powstał dzięki 1,5% podatku
Wpisz KRS 0000318482 w Deklaracji Podatkowej Twój e-PIT
Dziękujemy za wsparcie!


Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych ustanawia obowiązek podatkowy, wskazując jako źródło przychodów (z pewnymi wyłączeniami) odpłatne zbycie:

-      nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości;

-      spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej;

-      prawa wieczystego użytkowania gruntów;

-      innych rzeczy;

jeżeli następuje ono poza wykonywaniem działalności gospodarczej i zostało dokonane:

-      w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie;

-      innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.

Uznanie odpłatnego zbycia wyżej wymienionych składników za źródło uzyskania przychodów przez podatnika skutkuje koniecznością opłacenia z tego tytułu podatku dochodowego.

Ustawa przewiduje jednak możliwość zastosowania zwolnienia z podatku dochodowego, przy spełnieniu określonych przesłanek. Celem zwolnienia jest wspieranie podatników podatku dochodowego od osób fizycznych w zaspakajaniu ich własnych potrzeb mieszkaniowych.

Za wolne od podatku dochodowego uznaje się m.in. dochody uzyskane z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych (w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych), jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, maksymalnie w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe.

W uproszczeniu, limit kwoty podlegającej zwolnieniu z opodatkowania można obliczyć w następujący sposób:

 

dochód x wydatki na cele mieszkaniowe
_________________________________   =  dochód zwolniony z opodatkowania

        przychód z odpłatnego zbycia

 

Udokumentowane wydatki poniesione na cele mieszkaniowe uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych. Udokumentowanie takie nie może przy tym polegać na stwierdzaniu istnienia jakiegoś faktu lub zdarzenia (jak budowa, rozbudowa, nadbudowa, przebudowa lub remont własnego budynku mieszkalnego) za pomocą środka dowodowego w postaci opinii biegłego, czy zeznania świadka.

Warunkiem skorzystania ze zwolnienia nie jest wydatkowanie na wskazany cel konkretnych pieniędzy, lecz wartości przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości lub prawa majątkowego. Oznacza to, że wprost po uzyskaniu przychodu ze sprzedaży istnieje możliwość przeznaczenia części tych konkretnych pieniędzy na inny, wybrany cel. Dla utrzymania zwolnienia podatkowego ważne jest późniejsze terminowe wydatkowanie jedynie określonej kwoty. Dla ziszczenia się przesłanek zwolnienia nie jest ponadto konieczne, by realizacja własnych celów mieszkaniowych była ograniczona do jednego lokalu.

Ponadto, zastosowaniu zwolnienia nie stoi na przeszkodzie oddanie zakupionego lokalu w najem, zwłaszcza jeżeli tego typu aktywność podatnika nie nosi znamion działalności gospodarczej.

Ważne:

Przeznaczenie przez podatnika przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia nieruchomości mieszkaniowej na spłatę kredytu zaciągniętego na zakup tej nieruchomości, nie może być uznane za działanie zmierzające do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych podatnika.

Przychody, koszty uzyskania przychodów, ewentualne odpisy oraz dochody ze sprzedaży nieruchomości/prawa rzeczowego należy wykazać w formularzu PIT-39. Budowa formularza umożliwia oznaczenie przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości/praw majątkowych jako zmierzającego do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych podatnika, co pozwala na nieuiszczanie podatku od uzyskanego w ten sposób dochodu. Jeżeli uzyskana kwota nie zostanie wydatkowana w przepisany sposób w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, należy sporządzić korektę zeznania PIT-39 i zapłacić podatek dochodowy.

Stan prawny na dzień: 18 lutego 2020 roku

Podstawa:

  1. Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1387 z późn. zm.);
  2. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wyrok z dnia 17 września 2019 r., I SA/Bd 476/19;
  3. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 września 2019 r., II FSK 3110/17;
  4. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2020 r., II FSK 159/18;
  5. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2019 r., II FSK 280/18;
  6. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 listopada 2019 r., I SA/Gl 1081/19;
  7. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2019 r., II FSK 2159/17.

Rodzaje Umów sprzedaży

Wraz z wejściem w życie ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta do systemu prawa wprowadzono między innymi ustawowe definicje szczególnych sposobów zawierania umów z udziałem konsumentów, w tym:

  • umowy zawieranej poza lokalem przedsiębiorstwa;
  • umowy zawieranej na odległość.

Od momentu obowiązywania wskazana ustawa była wielokrotnie zmieniana, przede wszystkim w związku z wdrożeniem regulacji prawa Unii Europejskiej odnoszących się do handlu elektronicznego, treści cyfrowych oraz transparentności rynku konsumenckiego (w szczególności pakietu Omnibus oraz dyrektyw dotyczących towarów, usług i treści cyfrowych). Zmiany te w istotny sposób rozszerzyły zakres obowiązków przedsiębiorców oraz zwiększyły poziom ochrony osób dokonujących zakupów konsumenckich.

Kolejne nowelizacje wprowadziły między innymi szczegółowe regulacje dotyczące:

  • prezentowania informacji o obniżkach cen poprzez obowiązek wskazania najniższej ceny obowiązującej w okresie 30 dni poprzedzających wprowadzenie promocji,
  • weryfikowania oraz publikowania opinii konsumentów o produktach lub usługach,
  • odpowiedzialności przedsiębiorcy za zgodność towaru z umową w relacjach konsumenckich, która zastąpiła wcześniejszy model rękojmi stosowany w obrocie B2C,
  • zasad dostarczania i aktualizowania treści cyfrowych oraz usług cyfrowych,
  • rozbudowanych obowiązków informacyjnych realizowanych przed zawarciem umowy oraz w trakcie jej wykonywania.

Obowiązki sprzedającego

Obowiązujące przepisy nakładają na sprzedawców oraz usługodawców szeroki katalog obowiązków informacyjnych realizowanych zarówno przed zawarciem umowy, w chwili jej zawierania, jak również podczas wykonywania zobowiązania. Obejmują one między innymi konieczność przekazania jasnych informacji dotyczących prawa odstąpienia od umowy, procedury reklamacyjnej, zasad korzystania z treści cyfrowych, ich funkcjonalności oraz interoperacyjności. Naruszenie tych obowiązków może prowadzić do wydłużenia terminu na odstąpienie od umowy, odpowiedzialności cywilnej przedsiębiorcy, a także zastosowania sankcji administracyjnych przez właściwe organy ochrony konsumentów.

Aktualny model ochrony konsumenckiej opiera się na założeniu, że konsument nie działa jako profesjonalny uczestnik obrotu gospodarczego. Intencją ustawodawcy, konsekwentnie realizowaną również w ostatnich zmianach legislacyjnych, pozostaje ograniczenie przewagi kontraktowej przedsiębiorcy oraz zapewnienie rzeczywistej równowagi stron stosunku prawnego.

Zgodnie z art. 22¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (dalej: „k.c.”), konsumentem jest osoba fizyczna dokonująca z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą albo zawodową. Jednocześnie od 1 stycznia 2021 r. część uprawnień konsumenckich została rozszerzona również na osoby fizyczne prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą, jeżeli zawierana umowa nie ma dla nich charakteru zawodowego (tzw. przedsiębiorca korzystający z ochrony konsumenckiej). W praktyce wymaga to każdorazowej oceny zakresu działalności ujawnionej w CEIDG oraz związku danej czynności z profilem zawodowym przedsiębiorcy.

Osoba prowadząca działalność gospodarczą nie korzysta z ochrony konsumenckiej w sytuacji, gdy zawierana czynność pozostaje w bezpośrednim związku z wykonywaną działalnością zawodową. W takim przypadku stosunek prawny ma charakter profesjonalny (B2B), a szczególne mechanizmy ochronne przewidziane dla konsumentów co do zasady nie znajdują zastosowania.


Pobierz poradnik

Czy wiesz, że aż 96% mikro firm zapewnia 75% wszystkich wpływów z podatków i wytwarza 51% zysku gospodarki kraju?

A tylko niewielkiej liczbie udaje się utrzymać na rynku dłużej niż rok bez dostatecznej wiedzy i znajomości przepisów.

A czy wiesz, że...

Ty też możesz coś zrobić, abyśmy mogli dalej działać i skutecznie Cię wspierać?

KRS 0000318482

Przejdź do Twój e-PIT