Porady eksperta

Uniknięcie nadania przez ZUS statusu osoby współpracującej małżonkowi przy prowadzeniu działalności gospodarczej

Pytanie z dnia 11 maja 2015

Przedstawiony problem prawny: Uniknięcie nadania przez ZUS statusu osoby współpracującej małżonkowi przy prowadzeniu działalności gospodarczej.

Odpowiedź na problem prawny:

W przedstawionym stanie faktycznym pytający pragnie uruchomić portal internetowy z lokalnymi wiadomości, który miałby status tytułu prasowego. Przedsiębiorstwo pytającego ma być wydawnictwem prasowym, przy czym małżonek kierującego pytanie zostać ma redaktorem naczelnym i dziennikarzem. Małżonkowie pozostają we wspólnocie majątkowej i prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Skierowane zapytanie sprowadza się do zagadnienia prawnego dotyczącego możliwych sposobów takiego uregulowania stosunków prawnych między małżonkami, aby drugi z nich nie został uznany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS) za tzw. osobę współpracującą z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą, co spowodowałoby obciążenie działalności gospodarczej pytającego dodatkowymi składkami ubezpieczeniowymi w pełnej wysokości. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 1 pkt. 5 oraz art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych osoba współpracująca z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność obowiązkowo podlega ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu.

Przedstawione zagadnienie wiąże się z sytuacją majątkową, podatkową oraz w zakresie ubezpieczeń społecznych małżonków, z których jedno podejmuje działalność gospodarczą indywidualnie jako przedsiębiorca, a drugi z małżonków ma być pracownikiem lub „twórcą” pracującym na rzecz przedsiębiorstwa drugiego z małżonków. Zasadniczo należy więc odpowiedzieć na pytanie na podstawie jakiej umowy małżonek może świadczyć pracę, usługi, dzieła (utwory) na rzecz i na rachunek przedsiębiorstwa drugiego współmałżonka bez zakwalifikowania go jako osoby współpracującej.

Rekomendacje: Przede wszystkim istotne jest tu, czy w koncepcji uruchamiania przedsiębiorstwa przez współmałżonka rozważono, czy ma być ono objęte wspólnością majątkową małżeńską, a więc czy będzie przedmiotem współwłasności tzw. łącznej. W takiej sytuacji wszelkie przychody z tego przedsiębiorstwa i per saldo do opodatkowania byłyby przychodem uzyskiwanym wspólnie przez obojga małżonków. Wówczas niezależnie od tego, czy drugi małżonek zostanie wpisany jako przedsiębiorca współprowadzący przedsiębiorstwo, to i tak będzie współpracującym i uzyskującym dochody ze wspólnego przedsiębiorstwa. W takiej sytuacji wydaje się, iż najrozsądniejsze byłoby wpisanie się owego współmałżonka jako prowadzącego działalność gospodarczą i jako przedsiębiorca uiszczenie należnych składek.

Natomiast, jeśli przedsiębiorstwo - w rozumieniu majątkowym - ma należeć tylko do jednego małżonka, to wówczas nakłady na to przedsiębiorstwo powinny pochodzić z majątku odrębnego tego małżonka lub powinna zostać jednocześnie zawarta stosowna umowa w zakresie majątku wspólnego (umowa majątkowa ograniczająca wspólność majątkową (tzw. intercyza) w wyniku której małżonkowie wyłączą przedsiębiorstwo ze wspólności majątkowej małżeńskiej).

Natomiast dla optymalizacji podatkowej w przypadku, gdy współmałżonek będzie pracował na rzecz przedsiębiorstwa drugiego współmałżonka wykonując usługi (zlecenie), bądź tworząc utwory objęte prawami własności intelektualnej (autorskiej, przemysłowej), a więc wykonując „dzieła”, w istocie wystarczające byłyby zawarcie umowy licencyjnej udzielającej praw do eksploatacji utworu na określonych polach i wynagrodzenie za udzielenie licencji.

Podstawa prawna:

  • art. 47 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tj. Dz. U. z 2015 poz. 583)
  • art. 6 ust. 1 pkt. 5 oraz art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz. U. z 2015 poz. 121).
  • art. 41 ust. 2 i następne ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tj. Dz. U. 2006 nr 90 poz. 631).

Stan prawny aktualny na dzień 18 maja 2015 r.

Jak wyliczać wynagrodzenie pracownika?

Przedsiębiorca, który decyduje się na zatrudnienie pracownika powinien wcześniej przeprowadzić analizę kosztów, które się z tym wiążą.

Zapłata wynagrodzenia należnego pracownikowi to nie jedyny obowiązek pracodawcy, który wiąże się z nawiązaniem stosunku pracy. Pracodawca obowiązany jest także uiścić należne składki na ubezpieczenie społeczne pracownika, wśród których znajdują się m.in.:

  • Składka na ubezpieczenie emerytalne;
  • Składka na ubezpieczenie rentowe;
  • Składka na ubezpieczenie wypadkowe;
  • Składka na tzw. fundusz pracy;
  • Składka na tzw. Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Odmiennie kształtuje się sytuacja przedsiębiorcy, który decyduje się na zawarcie umowy cywilno - prawnej i zlecenie do wykonania prac osobie trzeciej nie nawiązując z nią stosunku pracy.

W poniższej tabeli porównujemy koszt zatrudnienia pracownika przy nawiązaniu z nim stosunku pracy, zawarciu umowy zlecenia i umowy o dzieło.
Osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę objęta jest wszystkimi rodzajami ubezpieczeń. Dodatkowo pracodawca odprowadza składkę na fundusz pracy oraz fundusz gwarantowanych świadczeń pracowniczych.

W tym miejscu wskazujemy, że osoba zatrudniona na podstawie umowy zlecenia objęta jest obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, emerytalnym oraz rentowym, dodatkowo może zostać objęta także ubezpieczeniem zdrowotnym.

Należy także wskazać, że zwolnieniu ze składek na ubezpieczenia podlegają osoby, które nie przekroczyły 26 roku życia (szerzej na ten temat piszemy tu: https://mikroporady.pl/porady/jak-po-dniu-1-sierpnia-2019-r-prawidlowo-zatrudniac-mlodocianych-i-pracownikow-ktorzy-nie-ukonczyli-jeszcze-26-roku-zycia ).

W przypadku zatrudnienia osoby na podstawie umowy o dzieło nie istnieje obowiązek odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne.
Ponadto, w naszej tabeli przyjęliśmy założenie, że Twój pracownik nie został objęty żadnym innym ubezpieczeniem społecznym niż wynikającymi z umowy z Tobą.

Problematyczne jest także wyliczenie składki na podatek dochodowy od osób fizycznych- w naszym zestawieniu postaraliśmy się o wskazanie sposobu takiego wyliczenia. Zanim do niego przystąpisz upewnij się czy Twój pracownik objęty jest I czy II progiem podatkowym.

Dla lepszego porównania przyjęliśmy, że każda z osób niezależnie od rodzaju zawartej umowy zgodziła się na wynagrodzenie w wysokości 3010 zł brutto. Kwota ta stanowi kwotę minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2022 roku zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 14 września 2021 roku w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz minimalnej stawki godzinowej w 2022 roku.

Wskazujemy także, że minimalna stawka godzinowa w 2022 roku zgodnie z powyżej wskazanym Rozporządzeniem wynosi 19,70 zł.


Pobierz poradnik

Pamiętaj:
Wpisz nasz KRS 0000318482 w Deklaracji Podatkowej Twój e-PIT
Dziękujemy!

Pomogliśmy?

Teraz Ty możesz pomóc
Fundacji Akademia Liderów!

Jesteśmy fundacją non-profit, a mikroPorady.pl to nasz projekt, dzięki któremu wspieramy mikroprzedsiębiorczość w Polsce. 96% mikrofirm zapewnia 75% wszystkich wpływów z podatków i wytwarza 51% zysku gospodarki kraju. Jednak z powodu braku dostatecznej wiedzy, znajomości przepisów i kompetencji tylko niewielkiej liczbie udaje się utrzymać na rynku dłużej niż rok. Pomóż nam w finansowaniu edukacji mikroprzedsiębiorców, pisaniu poradników, umów, instrukcji, regulaminów i innych tekstów, z których również Ty korzystasz. Wystarczy nawet niewielka kwota.

Wybierz kwotę darowizny i przejdź do szybkiej, bezpiecznej płatności internetowej:


/ miesięcznie

  • Wybierz lub wpisz kwotę darowizny