Uwaga #5: Określenie wartości początkowej - 1 Przekazanie środka trwałego na działalność gospodarczą – wzór dokumentu z omówieniem - mikroPorady.pl

W przypadku gdy przedsiębiorca decyduje się na wykorzystanie w działalności gospodarczej składnika majątku należącego dotychczas do sfery prywatnej, a spełniającego definicję środka trwałego, kluczowe znaczenie ma prawidłowe określenie jego wartości początkowej. Od tej wartości zależy bowiem sposób i wysokość przyszłych odpisów amortyzacyjnych, a tym samym możliwość zaliczenia ich do kosztów uzyskania przychodu.

Jeżeli przekazywany składnik majątku został wcześniej nabyty odpłatnie i przedsiębiorca dysponuje dokumentem potwierdzającym zakup, wartością początkową jest cena jego nabycia. Zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, cena ta obejmuje nie tylko kwotę należną sprzedawcy, lecz także dodatkowe koszty poniesione do momentu oddania środka trwałego do używania. Mogą to być w szczególności wydatki związane z transportem, załadunkiem i rozładunkiem, ubezpieczeniem w trakcie przewozu, montażem, instalacją, uruchomieniem systemów informatycznych, a także opłaty notarialne, skarbowe, prowizje czy naliczone odsetki.

Jednocześnie wartość początkowa podlega pomniejszeniu o podatek VAT, o ile podatnik ma prawo do jego odliczenia. W sytuacjach, w których VAT nie stanowi podatku naliczonego lub podatnikowi nie przysługuje prawo do jego odliczenia, kwota tego podatku zwiększa wartość początkową środka trwałego. W przypadku importu składników majątku do ceny nabycia dolicza się również należne cło oraz podatek akcyzowy, a całość koryguje się o ewentualne różnice kursowe naliczone do dnia przekazania środka trwałego do używania.

Należy podkreślić, że jeżeli przedsiębiorca posiada dowód zakupu środka trwałego, to właśnie cena wynikająca z tego dokumentu stanowi podstawę do ustalenia jego wartości początkowej – niezależnie od tego, że zakup mógł nastąpić wiele lat wcześniej, a obecna wartość rynkowa składnika jest znacznie niższa niż cena historyczna.

Odmienna sytuacja występuje wówczas, gdy podatnik nie ma możliwości ustalenia ceny nabycia, ponieważ nie dysponuje dokumentami potwierdzającymi zakup środka trwałego. W takim przypadku wartość początkową ustala się na podstawie wyceny dokonanej samodzielnie przez podatnika. Wycena ta powinna uwzględniać ceny rynkowe podobnych środków trwałych z grudnia roku poprzedzającego rok wprowadzenia składnika do ewidencji, a także jego stan techniczny i stopień zużycia. Taka metoda ustalenia wartości początkowej jest dopuszczalna wyłącznie wtedy, gdy faktycznie nie ma możliwości ustalenia ceny zakupu.

Jeżeli ustalona wartość początkowa środka trwałego przekracza 10 000 zł, przedsiębiorca ma obowiązek ujęcia go w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych i dokonywania odpisów amortyzacyjnych zgodnie z zasadami określonymi w przepisach podatkowych.

W przypadku gdy wartość początkowa środka trwałego nie przekracza 10 000 zł, podatnik zyskuje większą elastyczność w rozliczeniu wydatku. Może on bowiem amortyzować taki składnik na zasadach ogólnych, dokonać jednorazowego odpisu amortyzacyjnego w miesiącu oddania go do używania lub w miesiącu następnym, albo – alternatywnie – nie zaliczać go do środków trwałych i ująć jego wartość bezpośrednio w kosztach uzyskania przychodu w miesiącu rozpoczęcia użytkowania w działalności gospodarczej.

Powrót do dokumentu