Uwaga #1: Protokół odbioru dzieła / zlecenia - 1

Protokół odbioru dzieła / zlecenia – wzór dokumentu z omówieniem

Protokół odbioru można stosować zarówno do umowy o dzieło, ale również do umowy zlecenia oraz umów o świadczenie usług, do których stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące umowy o dzieło. Zgodnie z art. 627 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 z późn. zm.) przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Umowa o dzieło należy do kategorii umów o świadczenie usług. Jej treść można określić jako świadczenie pracy i umiejętności nieoparte na stosunku zależności wykonawcy od zamawiającego, mające doprowadzić do z góry określonego rezultatu – dzieła. Rezultat w postaci dzieła może mieć charakter materialny i niematerialny, byle by miał postać ukończoną. Zresztą kwestia postaci rezultatu powinna być, jak się wydaje, pozostawiona samym stronom, skoro mogą one ustalić, że chodzi im o doprowadzenie np. prac geologicznych do określonego etapu, nie zaś o ich ukończenie. Charakter niematerialny i ucieleśniony mają takie dzieła jak sporządzenie opinii prawnej, redakcja tekstu, dokonanie tłumaczenia dokumentu, wykonanie bilansu. Przy dziełach o charakterze niematerialnym i nieucieleśnionym, jak np. wystawienie sztuki teatralnej, wykonanie koncertu, inscenizacja sztuki teatralnej lub przygotowanie produkcji artystycznej, zwraca się w orzecznictwie uwagę na wymóg „oznaczenia”, czyli sposobu przedstawienia efektu zobowiązania, co sprowadza się do określenia w umowie cech indywidualnych dzieła. (B. Szolc-Nartowski [w:] Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, red. M. Balwicka-Szczyrba, A. Sylwestrzak, LEX/el. 2025, art. 627). Natomiast zgodnie z art. 734 § 1 Kodeksu cywilnego przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Charakterystyczną cechą zarówno dla umowy zlecenia (gdy chodzi o czynności prawne), jak i dla umów o świadczenie usług nieuregulowanych innymi przepisami jest wykonanie określonej czynności (szeregu powtarzających się czynności), bez względu na to, jaki rezultat czynność ta przyniesie. W odróżnieniu od umowy o dzieło przyjmujący zamówienie w umowie zlecenia czy też umowie o świadczenie usług nie bierze więc na siebie ryzyka pomyślnego wyniku spełnianej czynności. Jego odpowiedzialność za właściwe wykonanie umowy oparta jest na zasadzie starannego działania, podczas gdy odpowiedzialność strony przyjmującej zamówienie w umowie o dzieło jest odpowiedzialnością za rezultat. Jednakże, jak określił SN, sformułowanie „«rezultat» umowy nie jest zarezerwowany tylko dla umowy o dzieło (art. 627), ponieważ określone «dzieło» jako efekt pracy może być też wynikiem starannej pracy zleceniobiorcy. Nie jest to jednak relacja zwrotna, czyli to co jest właściwe dla umowy o staranną pracę nie jest dziełem, które ma na uwadze art. 627 k.c. Umowa o dzieło to umowa o określony rezultat, jednak nie każdy rezultat jest wynikiem umowy o dzieło”. Zatrudnienie np. do prowadzenia szkolenia wykładowcy z dużym doświadczeniem i wiedzą z danego zakresu nie powoduje automatycznie, że prowadzony przez tę osobę wykład (szkolenie) ma charakter dzieła. Konieczna jest ocena takiej umowy pod kątem przedmiotu umowy i jej rezultatu. Jeżeli umowa wykazuje cechy wspólne dla co najmniej dwóch różnych rodzajów umów (np. umowy rezultatu i umowy starannego działania), to w celu dokonania jej właściwej kwalifikacji prawnej należy posłużyć się metodą typologiczną, której istota sprowadza się do ustalenia, jakie cechy przeważają (dominują) w umowie. (B. J. Kowalczyk [w:] Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, red. M. Balwicka-Szczyrba, A. Sylwestrzak, LEX/el. 2025, art. 734).