Poradnik biznesowy
Rodzaje urlopów
Ten materiał powstał dzięki 1,5% podatku
Wpisz KRS 0000318482 w Deklaracji Podatkowej Twój e-PIT
Dziękujemy za wsparcie!
Jednym z podstawowych uprawnień pracownika zatrudnionego na podstawie umowy o pracę jest prawo do urlopu, wynikające z ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (dalej: „k.p.”). Prawo do wypoczynku znajduje umocowanie konstytucyjne (art. 66 ust. 2 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r.) oraz w art. 2 Europejskiej Karty Społecznej sporządzonej w Turynie 18 października 1961 r. Prawo do urlopu stanowi jedną z fundamentalnych zasad prawa pracy i ma charakter bezwzględnie obowiązujący.
Uprawnienia urlopowe
Uprawnienia urlopowe przysługują osobom pozostającym w stosunku pracy. Co do zasady nie obejmują one osób wykonujących pracę na podstawie umów cywilnoprawnych (np. umowy zlecenia, umowy o świadczenie usług, umowy o dzieło). Strony takich umów mogą jednak wprowadzić do ich treści postanowienia przewidujące przerwy w wykonywaniu zlecenia, w tym płatne okresy niewykonywania usług, choć nie są one urlopem w rozumieniu k.p.
Kodeks pracy przewiduje kilka rodzajów urlopów pracowniczych, w szczególności:
- urlop wypoczynkowy (służący regeneracji sił pracownika; 20 albo 26 dni rocznie w zależności od stażu pracy);
- urlop okolicznościowy (udzielany w związku z określonymi zdarzeniami życiowymi, zgodnie z przepisami wykonawczymi);
- urlopy związane z rodzicielstwem (urlop macierzyński, urlop rodzicielski, urlop ojcowski oraz część urlopu macierzyńskiego wykorzystywana przez ojca dziecka);
- urlop szkoleniowy (udzielany pracownikowi podnoszącemu kwalifikacje zawodowe za zgodą pracodawcy);
- urlop na żądanie (do 4 dni w roku kalendarzowym w ramach urlopu wypoczynkowego);
- urlop bezpłatny (udzielany na pisemny wniosek pracownika).
Każdy z powyższych urlopów przysługuje po spełnieniu warunków określonych w przepisach, w szczególności dotyczących stażu pracy, rodzaju zdarzenia lub statusu rodzica.
Urlop wypoczynkowy
Najczęściej wykorzystywany jest urlop wypoczynkowy. Pracownik nie może skutecznie zrzec się prawa do tego urlopu ani przenieść go na inną osobę. Niewykorzystany urlop powinien zostać udzielony najpóźniej do 30 września następnego roku kalendarzowego. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop przysługuje wyłącznie w przypadku rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy.
Urlopy rodzicielskie
Istotną grupę uprawnień stanowią urlopy związane z rodzicielstwem. Obejmują one odrębne instytucje prawne o różnym wymiarze i zasadach przyznawania. Urlop macierzyński przysługuje matce dziecka (z możliwością częściowego przejęcia przez ojca), urlop rodzicielski może być dzielony między rodziców, natomiast urlop ojcowski jest samodzielnym uprawnieniem ojca dziecka w wymiarze 2 tygodni, możliwym do wykorzystania do ukończenia przez dziecko 12. miesiąca życia. W poradniku zestawiliśmy wszystkie urlopy pracownicze, wskazując ich podstawę prawną, krąg uprawnionych osób, wymiar oraz zasady ustalania wynagrodzenia lub zasiłku.
Przekaż 1,5% na Akademię Liderów Innowacji i Przedsiębiorczości Fundacja dr Bogusława Federa, wpisując w PIT numer KRS 0000318482. Wspieraj z nami polską mikroprzedsiębiorczość.
Czy wiesz, że aż 96% mikro firm zapewnia 75% wszystkich wpływów z podatków i wytwarza 51% zysku gospodarki kraju?
A tylko niewielkiej liczbie udaje się utrzymać na rynku dłużej niż rok bez dostatecznej wiedzy i znajomości przepisów.
A czy wiesz, że...
Ty też możesz coś zrobić, abyśmy mogli dalej działać i skutecznie Cię wspierać?
KRS 0000318482
Chcesz nas wesprzeć?
Jak widzisz, serwis mikroPorady.pl jest wolny od reklam. Działamy dzięki ofiarności naszych użytkowników, którzy przekazują nam wpłaty i darowizny. Nawet w bardzo niewielkich kwotach.
Twoja pomoc pozwoli na:
Warto wiedzieć
