Trzeba wiedzieć

Obowiązek zawarcia na piśmie umowy o pracę przed dopuszczeniem pracownika do pracy pod rygorem odpowiedzialności karnej (za wykroczenie)

1. Aktualny stan prawny

Ważne:

Zgodnie z przepisem art. 29 § 2 Kodeksu pracy (dalej Kp) w obecnie obowiązującym brzmieniu;

umowę o pracę zawiera się na piśmie. Jeżeli umowa o pracę nie została zawarta z zachowaniem formy pisemnej, pracodawca powinien, najpóźniej w dniu rozpoczęcia pracy przez pracownika, potwierdzić pracownikowi na piśmie ustalenia co do stron umowy, rodzaju umowy oraz jej warunków.

Ważne:

Zgodnie z przepisem art. 104[3] § 2 Kp w obecnie obowiązującym brzmieniu;

pracodawca jest obowiązany zapoznać pracownika z treścią regulaminu pracy przed rozpoczęciem przez niego pracy. Zgodnie z przepisem art. 200[1] § 5 Kp w obecnie obowiązującym brzmieniu; pracodawca jest obowiązany zapoznać młodocianego z wykazem lekkich prac przed rozpoczęciem przez niego pracy.

Ważne:

Z kolei zgodnie z przepisem art. 281 pkt. 2) Kp w obecnie obowiązującym brzmieniu,

kto, będąc pracodawcą lub działając w jego imieniu nie potwierdza na piśmie zawartej z pracownikiem umowy o pracę, podlega karze grzywny od 1000 zł do 30 000 zł.

2. Projektowane zmiany

Obecnie są prowadzone w Sejmie prace nad projektem zmian w Kp, zgodnie z którymi w/w przepisy mają zastosowanie w następujący sposób:

  • art. 29 § 2 Kp: umowę o pracę zawiera się na piśmie. Jeżeli umowa o pracę nie została zawarta z zachowaniem formy pisemnej, pracodawca powinien, przed dopuszczeniem pracownika do pracy potwierdzić pracownikowi na piśmie ustalenia co do stron umowy, rodzaju umowy oraz jej warunków.
  • art. 104[3] § 2 Kp; pracodawca jest obowiązany zapoznać pracownika z treścią regulaminu pracy przed dopuszczeniem go do pracy.
  • art. 200[1] § 5 Kp; pracodawca jest obowiązany zapoznać młodocianego z wykazem lekkich prac przed dopuszczeniem go do pracy.
  • art. 281 pkt. 2) Kp; kto, będąc pracodawcą lub działając w jego imieniu nie potwierdza na piśmie zawartej z pracownikiem umowy o pracę przed dopuszczeniem go do pracy, podlega karze grzywny od 1000 zł do 30 000 zł.

Ustawa miałaby wejść w życie w terminie 14 dni od dnia jej ogłoszenia. Zmiany uzasadnione są koniecznością przeciwdziałania obchodzeniu przepisów, poprzez zatrudnianie pracowników bez potwierdzenia na piśmie o którym mowa w art. 29 § 2 Kp. W takich wypadkach – jak wskazuje się w uzasadnieniu projektu- w przypadku kontroli nieuczciwego przedsiębiorcy pojawia się niezgodne z prawdą tłumaczenie, iż pracownik pracuje dopiero pierwszy dzień, a umowa zostanie zawarta na piśmie (pracodawca potwierdzi na piśmie ustalenia co do stron umowy, rodzaj umowy oraz jej warunki) – na koniec dnia.

Ważne:

Przedsiębiorca – zarówno w obecnym stanie prawnym jak i zwłaszcza przeprowadzeniu przez ustawodawcę analizowanych zmian - w pierwszej kolejności powinien precyzyjnie określić na jakich warunkach angażuje w swoim przedsiębiorstwie daną osobę – w szczególności powinien określić, czy stosunek prawny pomiędzy nim a tą osobą nie będzie stosunkiem pracy, czy – ze względu na jego charakter – nim będzie. Powinien wziąć pod uwagę w jakim celu zamierza zaangażować daną osobę. Należy pamiętać, iż zgodnie z art. 22 Kp:

§ 11. Zatrudnienie w warunkach określonych w § 1 (czyli stosunek pracy – przyp. aut.) jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy.

§ 12. Nie jest dopuszczalne zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną przy zachowaniu warunków wykonywania pracy, określonych w § 1.

Jeżeli warunki na jakich przedsiębiorca zamierza zaangażować daną osobę będą odpowiadały stosunkowi pracy, to będzie on podlegał przepisom Kp, a umowa będzie wykładana i rozumiana zgodnie z przepisami prawa pracy (art. 300 Kp w zw. z art. 65 § 2 Kodeksu cywilnego). W tym celu należy rekomendować dokładne ustalenie i uzgodnienie – nie budzące żadnych wątpliwości po obu stronach, w szczególności osoby angażowanej przez przedsiębiorcę – w jakim charakterze i na jakich zasadach dana osoba będzie zaangażowana, tak, ażeby obydwie strony miały jasność, co do powstającego pomiędzy nimi stosunku prawnego, w szczególności, czy jest to umowa o pracę, czy umowa cywilnoprawna (podlegająca art. 65 § 2 Kc).

Porada co do form zatrudniania z przystępnym wyjaśnieniem każdej z nich jest dostępna pod adresem: https://mikroporady-golden.dev5.pl/poradniki/zestawienie-form-zatrudnienia

 

4. Skutek zmian

W przypadku przeprowadzenia przez ustawodawcę analizowanej zmiany przepisów Kodeksu pracy należałoby zawrzeć umowę na piśmie z daną osobą przed podjęciem przez nią czynności na rzecz przedsiębiorcy. Można by zawrzeć umowę na dzień przed podjęciem przez nią czynności na rzecz przedsiębiorcy, jak również można by to uczynić w dniu podjęcia przez nią czynności – ale oczywiście przed dopuszczeniem pracownika do ich wykonywania. Nie ma żadnych przeszkód, aby strony określiły od kiedy te czynności będą wykonywane na rzecz przedsiębiorcy. Zawarcie umowy na piśmie – również cywilnoprawnej – ma na celu uniknięcie wątpliwości, czy nie doszło do zawarcia umowy o pracę. W przypadku bowiem braku zawarcia umowy na piśmie przedsiębiorca naraża się w szczególności na zarzuty, iż:

  • doszło do zawarcia umowy cywilnoprawnej, podczas gdy de facto pojawił się stosunek pracy i tym samym powinna była zostać zawarta umowa o pracę, a niezależnie od tego;
  • skoro pojawił się stosunek pracy, to nie został dopełniony obowiązek potwierdzenia na piśmie – zgodnie z art. 29 § 2 Kp - ustalenia co do stron umowy, rodzaju umowy oraz jej warunków i to przed dopuszczeniem pracownika do pracy.

Należy pamiętać, iż zgodnie z art. 281 pkt. 1) Kp zawarcie umowy cywilnoprawnej w warunkach, w których zgodnie z art. 22 § 1 powinna być zawarta umowa o pracę, podlega karze grzywny od 5.000 zł do 30.000 zł jako wykroczenie.

W przypadku wytoczenia sprawy o ustalenie istnienia stosunku pracy na podstawie art. 189 Kpc, przedsiębiorca mógłby bronić się zaprzeczając powództwu, podnosząc i dowodząc, iż nie zawarł umowy o pracę, tylko cywilnoprawną.

Podstawa prawna:

  • Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tj. Dz. U. 2018, poz. 108),
  • Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (t. j. Dz. U. 2015 r., poz. 1094 ze zm.),
  • Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tj. Dz. U. 2017, poz. 459)
  • Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (t,j.: Dz. U. 2018, poz. 1822)

Pomogliśmy?

Teraz Ty możesz pomóc nam!

Z tego tekstu możesz korzystać za darmo, ale nie powstał za darmo i poświęciliśmy na niego sporo czasu. Ty również możesz pomóc w tworzeniu kolejnych, wspierając nas finansowo.
Wystarczy nawet niewielka kwota.

Wybierz kwotę darowizny i przejdź do szybkiej, bezpiecznej płatności internetowej:

/ miesięcznie

  • Wybierz lub wpisz kwotę darowizny

Zobacz powiązany tekst

Warto wiedzieć