Trzeba wiedzieć

Minimalna stawka godzinowa przy zleceniu i samozatrudnieniu, ewidencja czasu pracy

Ważne:

Od 1 stycznia 2017 r. na podstawie Ustawy z dnia 22 lipca 2016 r. o zmianie ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę oraz niektórych innych ustaw dalej jako: nowelizacja – zmieniono wysokość minimalnej stawki godzinowej do 13 złotych, o tym bliżej Instrukcja Minimalna stawka godzinowa, a obowiązek ewidencjonowania godzin pracy na zleceniu.

Od nowego roku przy kwocie minimalnego wynagrodzenia za pracę wynoszącej teraz 2250 zł, wprowadzana minimalna stawka godzinowa dla określonych umów cywilnoprawnych wynosić będzie – zgodnie z przepisami po aktualizacji 14,70 zł za godzinę. W latach kolejnych, wysokość tej stawki uzależniona będzie również od corocznej dynamiki wzrostu minimalnego wynagrodzenia za pracę. Ta stawka będzie przysługiwać zatrudnionym na umowie o pracę, zlecenie ale też samozatrudnionych.

Jednakże 14,70 zł za godzinę pracy nie będzie przysługiwać samozatrudnionemu, który sam przyjął choćby jednego zleceniobiorcę (podwykonawcę). W praktyce część tzw. samozatrudnionych nie skorzysta jednak z tego rozwiązania. Powodem są nieprecyzyjne i „nieszczelne” definicje osób, którym ma przysługiwać minimalna stawka godzinowa.

 

Wątpliwości

Najwięcej wątpliwości budzi fakt samozatrudnienia, czyli osoby prowadzącej działalność gospodarczą, bowiem zgodnie z art. 1 nowelizacji za przyjmującego zlecenie lub świadczącego usługi będzie uważana osoba fizyczna wykonująca działalność gospodarczą zarejestrowaną w Rzeczypospolitej Polskiej albo w państwie niebędącym państwem członkowskim Unii Europejskiej lub państwem Europejskiego Obszaru Gospodarczego, niezatrudniająca pracowników lub niezawierająca umów ze zleceniobiorcami albo osoba fizyczna niewykonująca działalności gospodarczej, która przyjmuje zlecenie lub świadczy usługi na podstawie umów na rzecz przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. poz. 646, 1479, 1629, 1633 i 2212) albo na rzecz innej jednostki organizacyjnej, w ramach prowadzonej przez te podmioty działalności.

Jak wynika z powyższego Ustawodawca pominął całkowicie regulacje związane np.: z umową agencyjną czy umową o dzieło. Pokłosiem nie uwzględnienia tego rodzaju stosunków „pracowniczych” w świetle komentowanej minimalnej stawki godzinowej może być zwiększenie zatrudnienia pracowników na podstawie tych umów. Bowiem przez to pominięcie Ustawodawca nie nałożył na pracodawcę obowiązku płacenia minimalnej stawki godzinowej w ramach tych umów. Przez co należy rozumieć, że wielu przedsiębiorców może to wykorzystywać celem zmniejszenia kosztów składkowych.

Tymczasem nie wolno tego traktować jako przyzwolenie Ustawodawcy na próbę „włożenia” pracowników przez pracodawców w inny stosunek (formę umowy), ponieważ np.: umowa agencyjna może być sporządzana, a w konsekwencji egzekwowana tylko w konkretnych stanach faktycznych i prawnych. Zatrudniający mogą jednak dość elastycznie kształtować treść umów, tak aby mogły być one stosowane w jak najszerszym zakresie, lecz nie dla „pozoru”.

Kolejne wątpliwości dotyczą wymogu, zgodnie z którym stawka godzinowa przysługuje samozatrudnionemu, jeśli sam nie zatrudnia nikogo na umowie o pracę lub zlecenia. Ustawodawca i w tym miejscu pominął wszelkie inne kontrakty, na podstawie których w praktyce zatrudnia się osoby, w tym nie tylko wspomnianą wyżej umowę agencyjną albo o dzieło, ale także tę o świadczenie usług. Prowadzi to do tego, że samozatrudniony, który korzysta z usług innych samozatrudnionych, będzie musiał być objęty stawką godzinową.

Istotne jest również przy tym pytanie: w jaki sposób zatrudniający mają wiedzieć, czy zleceniobiorca lub usługobiorca zatrudnia inne osoby na zleceniu lub umowie o pracę?

Najwłaściwsze jest zawarcie w sporządzanej umowie oświadczenia na tę okoliczność tak aby minimalizować ryzyko otrzymania kary grzywny za wynagradzanie w wysokości niższej niż obowiązująca wysokość minimalnej stawki godzinowej – patrz szerzej niżej.

Natomiast i tutaj trzeba być bardzo ostrożnym, bowiem rzetelność przekazywanych w ten sposób informacji może budzić wątpliwości i stanowić zagrożenie. Tymczasem od tego, czy dana osoba sama zatrudnia pracowników lub zleceniobiorców, będzie zależeć to, czy należy jej wypłacać co najmniej 14,70 zł za godzinę wykonywania obowiązków.

 

Ewidencja czasu pracy

Bez względu na sposób zatrudniania i wynagradzania, trzeba będzie prowadzić rejestr godzin pracy także przy zleceniu. Jest to niezbędne, szczególnie przy wynagrodzeniu kwotowym, akordowym, dla ustalenia czy zostało zapewnione wynagrodzenie w minimalnej stawce godzinowej.

Zasady potwierdzania liczby godzin wykonania zlecenia/świadczenia usług powinny być umieszczone w umowie zawartej przez strony lub regulaminie przywołanym w umowie. Gdy jednak takich postanowień zabraknie, zleceniobiorca będzie musiał przedkładać w formie pisemnej, elektronicznej lub dokumentowej (w terminie poprzedzającym termin wypłaty wynagrodzenia), informację o liczbie godzin wykonania zlecenia/świadczenia usług.

W praktyce dotyczyć to będzie przede wszystkim przypadków, gdy umówiono się na odpłatność kwotową (ryczałt) i „nienormowany” czas pracy.

Przykład:

Umowa została zawarta na 2 tygodnie, wynagrodzenie 300 zł. Przy takim ustaleniu wynagrodzenia, bez zaewidencjonowania liczby godzin pracy, niemożliwym byłoby sprawdzenie, czy ustanowiona odgórnie stawka godzinowa została zachowana. Gdy zleceniobiorca przeznaczy na pracę zleconą łącznie 50 godzin, to 300 zł będzie zdecydowanie za niską kwotą. W ujęciu godzinowym wyjdzie bowiem 6 zł, a nie 13 zł. Jeżeli wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie nie zapewnia przyjmującemu zlecenie lub świadczącemu usługi otrzymania za każdą godzinę wykonania zlecenia, usługi wynagrodzenia w wysokości co najmniej minimalnej stawki godzinowej, wykonawcy przysługuje wynagrodzenie obliczone z uwzględnieniem tej minimalnej stawki. Oznacza to, że zleceniobiorcy przysługuje nie 300 zł, a 650 zł.

W przypadku ustnej umowy, zleceniodawca, przed rozpoczęciem wykonania zlecenia lub świadczenia usług, musi potwierdzić zleceniobiorcy, w formie pisemnej, elektronicznej lub dokumentowej ustalenia co do sposobu potwierdzania liczby godzin pracy. W sytuacji braku takiego potwierdzenia, zleceniobiorca będzie mógł i musiał przedłożyć zleceniodawcy informację o liczbie godzin przeznaczonych na wykonanie zlecenia, w formie pisemnej, elektronicznej lub dokumentowej, a tym samym żądać za te godziny po 14,70 złotych.

Jeżeli kilka osób przyjmie zlecenie lub zobowiąże się świadczyć usługi wspólnie, każdej z tych osób przysługuje wynagrodzenie ustalone z zapewnieniem minimalnej stawki godzinowej, i każda z tych osób będzie potwierdzała liczbę godzin, jaką poświęciła na wykonanie swojej części zlecenia.

 

Wyłączenia stosowania minimalnej stawki godzinowej

Zgodnie z nową regulacją minimalna stawka godzinowa nie będzie miała zastosowania do umów, w których o miejscu i czasie wykonania zlecenia decyduje zleceniobiorca, a przysługujące mu wynagrodzenie zgodnie z treścią umowy jest uzależnione wyłącznie od rezultatu wykonania zlecenia.

Dotyczy to więc przypadków, w których zleceniobiorca samodzielnie, mając w tym zakresie pełną swobodę, ustala miejsce i czas realizacji zadań z umowy. Wyłączenie to nie będzie więc obejmowało przypadków:

  • w których wykonanie zlecenia w konkretnym miejscu lub czasie wynika z umowy bądź istoty zlecenia lub usługi (np. ochrona obiektów, sprzątanie, opieka nad dzieckiem lub osobą niepełnosprawną);
  • gdy w umowie zostanie wskazanych kilka lokalizacji, gdzie ma być spełnione świadczenie.

Obok wynikającej z umowy swobody decyzji o miejscu i czasie wykonania zlecenia, czynnikiem decydującym o wyłączeniu spod stosowania stawki minimalnej będzie sposób ustalania wynagrodzenia zleceniobiorcy. Wynagrodzenie musi być wówczas w całości uzależnione od rezultatu wykonania zlecenia, czyli określone jako należność za rezultat w formie prowizji. Wynagrodzenie prowizyjne uzależnione jest od zapisanego w umowie paramentu, liczby, wartości zawartych umów, sprzedaży, obrotu, pozyskanych zleceń, wykonanych usług lub uzyskanych należności.

Ponadto, ustawa wymienia w art. 8d listę umów, które w zależności od przedmiotu zlecenia, nie zostaną objęte rygorem zapewnienia minimalnej stawki godzinowej.

W szczególności są to umowy:

  • dotyczące usług opiekuńczych i bytowych realizowanych przez prowadzenie rodzinnego domu pomocy, zgodnie z ustawą o pomocy społecznej,
  • o pełnienie funkcji rodziny zastępczej zawodowej,
  • w przedmiocie prowadzenia rodzinnego domu dziecka,
  • dotyczące usług polegających na sprawowaniu opieki nad grupą osób lub osobami podczas wypoczynków lub wycieczek - jeżeli ze względu na charakter sprawowanej opieki usługi są świadczone nieprzerwanie przez okres dłuższy niż 1 doba,
  • dotyczące usług opieki domowej nad osobą niepełnosprawną, przewlekle chorą lub w podeszłym wieku, gdy w związku z ich wykonywaniem osoba świadcząca usługi zamieszkuje wspólnie z podopiecznym w jego mieszkaniu lub domu, a ze względu na charakter sprawowanej opieki usługi są świadczone jednej osobie lub wspólnie zamieszkującej rodzinie nieprzerwanie przez okres dłuższy niż jedna doba.

 

Ważne:

Kara grzywny

Wypełnianie przez zleceniodawców obowiązków z nowych uregulowań ustawowych w zakresie wynagradzania zleceniobiorców, usługodawców, wykonawców będzie podlegało kontroli. Zgodnie z art. 8e nowelizacji kto, będąc przedsiębiorcą albo działając w imieniu przedsiębiorcy albo innej jednostki organizacyjnej, wypłaca przyjmującemu zlecenie lub świadczącemu usługi wynagrodzenie za każdą godzinę wykonania zlecenia lub świadczenia usług w wysokości niższej niż obowiązująca wysokość minimalnej stawki godzinowej, podlega karze grzywny od 1000 zł do 30 000 zł.

Pomogliśmy?

Teraz Ty możesz pomóc nam!

Z tego tekstu możesz korzystać za darmo, ale nie powstał za darmo i poświęciliśmy na niego sporo czasu. Ty również możesz pomóc w tworzeniu kolejnych, wspierając nas finansowo.
Wystarczy nawet niewielka kwota.

Wybierz kwotę darowizny i przejdź do szybkiej, bezpiecznej płatności internetowej:

/ miesięcznie

  • Wybierz lub wpisz kwotę darowizny