Wielkość tekstu
Kontrast serwisu

Mikroporady są czymś wyjątkowym. Są jak poradniki na półce każdego polskiego mikro przedsiębiorcy. W świecie Internetu są małym zakamarkiem praktycznej wiedzy, w którym można znaleźć prawie wszystko o prowadzeniu małej firmy.

Aby chronić naszą niezależność, nigdy nie publikowaliśmy i nie będziemy publikować reklam. Utrzymujemy się z darowizn o średniej wysokości 20 zł, w tym także z wpłat z 1% Podatku.

Proszę, pomóż nam zbierać pieniądze i ulepszać Mikroporady. Czytaj więcej...

Porada: Przekształcanie przedsiębiorców (Część I. Uwagi ogólne)

Przedsiębiorca przeważnie rozpoczynając działalność gospodarczą tak naprawdę nie wie, dokąd zaprowadzi go droga, na którą właśnie wszedł. Może mieć najróżniejsze zamiary, ale dopiero konfrontacja z rynkiem, praktyką działalności gospodarczej, problemami finansowania, rozwoju działalności i sytuacją na określonych rynkach określonych produktów, wyznacza tę przyszłą, często bardzo krętą drogę. Wraz z rozwojem firmy w sposób naturalny przedsiębiorca najpierw po rozpoczęciu działalności szuka partnera finansującego, przekształacając indywidualne przedsiębiorstwo w spółkę osobową. Potem chcąc przejmować konkurentów na rynku lub dywersyfikować ryzyka, tworzy spółkę kapitałową. Wreszcie, będąc już dużym przedsiębiorcą tworzy grupę kapitałową lub koncern. Jednak czasami należy rekomendować odwrotną drogę ku prostszym, tańszym strukturom, prostszemu zarządzaniu w sytuacji, gdy występuje "przerost formy nad treścią". Innymi słowy, Twojemu małemu przedsiębiorstwu forma spółki kapitałowej nie jest potrzebna. Chyba, że chcesz zebrać środki na inwestycje na giełdzie. Wówczas musisz przekształcić spółkę osobową lub z o. o. w akcyjną. Zagadnienia te omawiane są w Poradzie przekształcanie przedsiębiorców i zaprezentowane w trzech częściach.

W Części I zawarte są informacje o różnych typach przekształceń, dostępnych formach prowadzenia działalności i drogach na skróty, czyli o tym, że można przekształcać indywidualnego przedsiębiorcę w spółkę komandytową jak i od razu w akcyjną, czy zawrzeć umowę spółki cywilnej lub tzw. cichej. Znajdziesz tu również informacje o ograniczeniach przekształceń i wymaganych przez ustawę w pewnych przypadkach koniecznych formach prowadzenia działalności.

1.    Cele i uwarunkowania

Dla realizacji zamierzonego celu gospodarczego w trakcie prowadzenia działalności mogą zaistnieć przyczyny i warunki, które skłaniać będą przedsiębiorcę do zmiany, przekształcenia dotychczas prowadzonej działalności w inną formę prawną. Przy podejmowaniu decyzji przedsiębiorca winien jednak każdorazowo ocenić zalety i wady danej formy oraz jej specyfikę.

Przy wyborze formy działalności należy uwzględniać przede wszystkim:

  • rodzaj działalności,
  • liczbę wspólników,
  • skalę działalności,
  • odpowiedzialność przedsiębiorcy za zobowiązania firmy,
  • formę opodatkowania i rodzaj prowadzonej księgowości,
  • wpływ na podejmowanie decyzji,
  • koszty założenia, zmiany formy,
  • sposoby pozyskiwania kapitału oraz
  • niezależnie od powyższych kwestii, wymogi prawne.

Powyższe czynniki determinują w znacznej mierze wybór docelowej formy prowadzenia działalności. Wpływ mogą mieć również np. czynniki prawno-administracyjne uzależniające możliwość prowadzenia określonego rodzaju działalności od zachowania odpowiedniej dla niej formy prawnej (np. banki, firmy ubezpieczeniowe, domy maklerskie, giełdy, które mogą działać jedynie jako spółki akcyjne), a także wykonywanie zawodu np. zaufania publicznego; m. in. adwokata czy radcy prawnego.

W pierwszej kolejności w niniejszej części opracowania opisane zostaną zasady, typy i rodzaje oraz przebieg i skutki przekształcenia prawnego, w dalszej przejdziemy do opisu różnych form przekształceń.

Procedura przekształceniowa odnosząca się do przekształcenia prawnego uregulowana jest w głównej mierze w Kodeksie spółek handlowych (art. 551–584) w odniesieniu do spółek prawa handlowego oraz spółki cywilnej (należy pamiętać, iż na gruncie prawa cywilnego jest to tylko umowa, a nie odrębny podmiot), która przy spełnieniu pewnych warunków może zostać przekształcona w jedną ze spółek prawa handlowego (czyli powstaje nowy podmiot – odrębny od wspólników) – art. 26 par. 4 Ksh. Przekształcenia formy działalności prowadzonej przez indywidualnego przedsiębiorcę to głównie wybór formy przyjęcia wspólnika / wspólników do prowadzenia przedsiębiorstwa lub jego wniesienie do spółki tworzonej przez przedsiębiorcę. W tym miejscu należałoby wspomnieć o instytucji prawnej uregulowanej w obecnie nieobowiązującym Kodeksie handlowym (tekst pierwotny Dz. U. z 1934, nr 57, poz. 502) w przepisach art. 682 – 695 Kh. Zgodnie z art. 682 par. 1, kto jako spólnik uczestniczy wkładem w przedsiębiorstwie kupca, prowadzonem przez tegoż w imieniu własnem, jest spólnikiem cichym, przy czym po myśli par. 2 spólnik cichy nie odpowiada wobec wierzycieli za zobowiązania kupca. Należy uznać, iż ze względu na zasadę swobody umów wynikającą z przepisu art. 353 par. 1 Kc, zgodnie z orzecznictwem, jest dopuszczalne prawnie współpracowanie w formie umowy spółki cichej. Zgodnie bowiem z tezą wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie - I Wydział Cywilny z dnia 1 sierpnia 2013 r., sygn. akt: I ACa 711/13, Legalis, jeżeli strony prowadziły wspólne przedsięwzięcie gospodarcze, a wkład pozwanego w to przedsięwzięcie polegał na zapewnieniu zleceń i własnej pracy i był on uprawniony do wynagrodzenia, jednakże pozostawał anonimowy, nie reprezentował przedsiębiorstwa na zewnątrz i nie prowadził jego spraw, to umowa taka określana w teorii jest jako spółka cicha. Umowa taka mieści się w granicach prawa, w żadnym też wypadku nie narusza zasada współżycia społecznego.

2. Typy i rodzaje przekształceń

Przez przekształcenie przedsiębiorcy w innego przedsiębiorcę rozumie się zmianę jego formy prawnej. Przekształcenie może wystąpić w kilku opcjach, które polegają na:

  1. zmianie dotychczasowej formy organizacyjno-prawnej w ramach tego samego typu osobowości prawnej [np. przekształcenie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w spółkę akcyjną (czyli kapitałowa w kapitałową) czy jawnej w komandytową (czyli osobowa w osobową)];
  2. zmianie różnych typów prawnych (np. przekształcenie przedsiębiorstwa państwowego w spółkę akcyjną, spółki osobowej w kapitałową);
  3. zmianie osoby fizycznej – przedsiębiorcy indywidualnego w jednostkę organizacyjną posiadającą zdolność prawną lub w osobę prawną, bądź zawarcie umowy cywilno-prawnej.

Innym podziałem przekształceń (formy prawnej) występującym w obrocie gospodarczym jest podział przekształceń w znaczeniu szerokim. Tu wyróżniamy:

  • przekształcenia dokonywane poprzez formalne rozwiązanie i likwidację dotychczasowego podmiotu, po czym przeniesienie majątku po zlikwidowanym podmiocie pod tytułem szczególnym na inny podmiot prawny (przekształcenie gospodarcze),
  • przekształcenie w drodze sukcesji uniwersalnej (przekształcenie prawne) polegające na przejęciu przez przekształcony podmiot wszystkich praw i obowiązków (przedsiębiorstwa) należących do poprzedniego podmiotu,
  • przekształcenia przez przyjmowanie inwestorów do prowadzenia przedsiębiorstwa.

Przepisy prawa, zarówno nieobowiązującego (Kodeks handlowy), jak i obowiązującego (Kodeks spółek handlowych), opisują przede wszystkim przekształcenia prawne w drodze sukcesji uniwersalnej. Przekształcenia określane jako gospodarcze nie są zdefiniowane bezpośrednio w przepisach prawa jako pewien typ przekształcenia występujący w obrocie, lecz są identyfikowane przez szereg czynności faktycznych i prawnych skutkujących zmianami podmiotowymi i przedmiotowymi, przeniesieniem substratu majątkowego i organizacyjnego oraz ciągłością podmiotową. Do tego typu przekształceń można zakwalifikować wszelkie sytuacje, które nie są wprost nazwane i opisane przez przepisy prawa (K.s.h.).

Przekształcenia prawne przewidziane w K.s.h. odnoszą się do strony podmiotowej. Podstawowe typy przedstawione są następująco:

1) przekształcenie spółki osobowej w spółkę kapitałową,

2) przekształcenie spółki kapitałowej w spółkę osobową,

3) przekształcenie spółki kapitałowej w inną spółkę kapitałową,

4) przekształcenie spółki osobowej w inną spółkę osobową.

W tym miejscu należy wymienić również „przekształcenie" przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną (zgodnie z art. 13a ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. 2016. Poz. 1829 oraz art. 551 par. 5 Ksh oraz art. 584[1] – 584[13] Ksh), który może przekształcić formę prowadzonej działalności w jednoosobową spółkę kapitałową (spółkę przekształconą) i jest to przekształcenie przedsiębiorcy w spółkę kapitałową.

Odnośnie omawianego przekształcenia na wstępie należy wskazać, iż oczywiście nie chodzi o „przekształcenie” osoby fizycznej w osobę prawną, tylko o zmianę po stronie podmiotowej przez zastąpienie indywidualnego przedsiębiorcy nowo tworzoną osobą prawną. Najprościej ujmując, omawiane przekształcenie polega na tym, że dana osoba fizyczna przestaje być przedsiębiorcą (ulega wykreśleniu z CEIDG), a staje się natomiast jedynym wspólnikiem w nowoutworzonej przez siebie spółce kapitałowej, która przejmuje jej działalność (przedsiębiorstwo).

Szczegółowa procedura takiego przekształcenia jest dostępna pod adresem: Procedura: jak wnieść zakład do spółki jednoosobowej - przekształcanie przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną w jednoosobową spółkę kapitałową

Należy dodatkowo wyróżnić przekształcenie:

  1. przedsiębiorcy jednoosobowego w spółkę osobową,
  2. spółki cywilnej w spółkę osobową,
  3. spółki cywilnej w kapitałową,
  4. przyjęcie wspólnika na podstawie umowy cywilno – prawnej tzw. spółka cicha.

Nawiązując do podziału przedstawionego wyżej należy zauważyć, iż są to przekształcenia gospodarcze. Możliwość dokonywania opisanych powyżej trzech typów przekształceń wynika z pozostałych przepisów Ksh oraz Kodeksu - cywilnego.

W przypadku przekształcenia przedsiębiorcy jednoosobowego w spółkę osobową należy podjąć działania szczegółowo opisane w procedurze dostępnej pod adresem: Procedura: jak przekształcić działalność indywidualną przedsiębiorcy w spółkę osobową z menadżerami, pracownikami

W tym miejscu należy wskazać, iż tego rodzaju przekształcenie należy przeprowadzić, gdy zachodzi potrzeba, aby działalność była prowadzona przez więcej niż jedną osobę – na co do zasady tych samych prawach. Zawarcie umowy spółki jawnej jest rekomendowane jeżeli zamierzonym celem jest aby wspólnicy na równi z dotychczas prowadzącym działalność przedsiębiorcą zarządzali tą działalnością.  Przykładowo zawarcie umowy spółki jawnej może nastąpić, gdy chodzi o przyjęcie na wspólnika – kluczowego menedżera, którego chcemy zatrzymać w przedsiębiorstwie lub wprowadzić do działalności gospodarczej członków rodziny – w przypadku budowania firmy rodzinnej. Przedsiębiorca może zawrzeć umowę spółki jawnej z małżonkiem, dziećmi czy rodzeństwem. Wprowadzenie dzieci do prowadzenia działalności gospodarczej może być elementem przygotowania do sukcesji przedsiębiorstwa rodzinnego, a także podzielenia się odpowiedzialnością za przedsiębiorstwo.

Przekształcenie spółki cywilnej w osobową (jawną) może być podyktowane zwiększeniem rozmiaru działalności lub chęcią zmiany w zakresie odpowiedzialności przedsiębiorcy za zobowiązania wynikające z prowadzonej działalności gospodarczej. W przypadku prowadzenia działalności gospodarczej osobiście (również w przypadku prowadzenia jej wspólnie z innymi przedsiębiorcą/przedsiębiorcami – w ramach spółki cywilnej), za zobowiązania ponosi odpowiedzialność przedsiębiorca całym swoim majątkiem – bezpośrednio, a w przypadku zawiązania spółki osobowej w pierwszej kolejności odpowiedzialność ponosi spółka – a wspólnik ponosi odpowiedzialność subsydiarną (art. 31 par. 1 Ksh).

Tego rodzaju przekształcenie polegałoby od strony prawnej na zawiązaniu spółki jawnej przez strony umowy spółki cywilnej i wniesieniu przez nich dotychczas prowadzonego wspólnie przedsiębiorstwa do zawiązywanej spółki jawnej. Należy pamiętać, iż na gruncie prawa cywilnego spółka cywilna nie jest odrębnym od wspólników podmiotem, a przedsiębiorcami są jej wspólnicy – czyli strony umowy spółki. Zgodnie z art. 26 par. 4 Ksh; spółka, o której mowa w art. 860 Kodeksu cywilnego (spółka cywilna), może być przekształcona w spółkę jawną, przy czym umowa spółki jawnej nie może być zawarta przy wykorzystaniu wzorca umowy. Przekształcenie wymaga zgłoszenia do sądu rejestrowego przez wszystkich wspólników. Przepisy § 1-3 stosuje się odpowiednio.


Może zaoszczędzimy Ci czasu? Może podejmiesz szybciej lepszą decyzję?
przekaż darowiznę Pomóż młodym mikro firmom.

6% od dochodu - odlicza płatnik podatku od osób fizycznych
10% od dochodu - odlicza płatnik podatku od osób prawnych
Dlaczego warto?
Dowód wpłaty jest dokumentem uprawniającym do odliczeń w rocznym zeznaniu podatkowym (podstawa - Ustawa o PIT)

 
Akademia Liderów Fundacja dr Bogusława Federa
Przedsiębiorczość i Innowacje
Rozwijamy Mikro Firmy

Pomóż Nam Działać Szybciej !
Przekaż ico-1procent-min Wpisz KRS 0000318482

Porady i wzory dokumentów przygotowywane na zlecenie Fundacji Akademii Liderów w ramach nieodpłatnej działalności pożytku publicznego są finansowane z 1 % Podatku otrzymanego od użytkowników serwisu.

Porady i wzory dokumentów opracowywane na zlecenie Fundacji przez zespól prawników Kancelarii Juris są zgodne z obowiązującym prawem i podlegają ochronie prawa autorskiego.
Zarządzający serwisem Mikroporady.pl nie odpowiadają za opinie i poglądy autorów.

 
 

Pomóż Nam Działać Szybciej. Jeśli nie My razem, to kto? Bo kiedy, jeśli nie teraz?

Serwis Mikroporady.pl od ponad 2 lat cotygodniowo wysyła 2 biuletyny aktualizacyjne z nowymi wzorami dokumentów i poradami do 60.000 zarejestrowanych użytkowników

Przekaż ico-1procent Podatku PIT

KRS: 0000318482 - Wpisz w Deklaracji

Dlaczego warto?

wpłać darowiznę

Odlicz Darowiznę od Dochodu: • do 6% dochodu - osoby fizyczne
• do 10% dochodu - osoby prawne



Wspieraj Mikroporady.pl

Najmniejsze i rodzinne Firmy są najważniejszym „nerwem” naszej gospodarki a mają ograniczony dostęp do fachowej pomocy. My to zmieniamy - przygotowujemy dla nich kompleksowe wsparcie – wzory umów z orzecznictwem i komentarzami, porady, instrukcje,regulaminy, kazusy. W odpowiedzi na przesyłane pytania udzielamy dodatkowych porad, wyjaśnień i interpretacji.

Bez ograniczeń i bezpłatnie, bo chcemy żyć w świecie, gdzie solidarnie wspiera się słabszych. Jest to możliwe dzięki zaangażowaniu ludzi takich jak Ty. Liczy się każda pomoc, jednorazowa wpłata lub comiesięczna.

dalej
 

Zapisz się na Biuletyn

Co tydzień bezpłatny Biuletyn Aktualizacyjny z nowymi wzorami dokumentów, instrukcjami, poradami, przygotowywanymi przez zespół prawników z aktualnym stanem prawnym.

Fundacja Akademia Liderów i Mikroporady ® udzielają pomocy mikro firmom bezpłatnie i bez ograniczeń.
Nie wyświetlamy żadnych reklam, nie pobieramy opłat od użytkowników, nie udostępniamy pozostawionych danych.

 
x

Jeśli czytasz teraz nasze Porady i pomagają, wspomóż nas darowizną 30 zł.