Wielkość tekstu
Kontrast serwisu

Kazus: Sprzeciw od postanowienia w sprawach kontroli przedsiębiorcy

Przedsiębiorco! Omówione poniżej rozstrzygnięcie ma istotne znaczenie z punktu widzenia możliwości kierowania zgłaszanych podczas kontroli działalności gospodarczej – sprzeciwów na drogę postępowania sądowo administracyjnego. Zapoznaj się z podanym przykładem, aby poznać obowiązujące stanowisko sądów administracyjnych w tej kwestii.

Stan faktyczny[1]:

Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS) wszczął kontrolę Pani Anny Annowskiej, jako płatnika składek. Pismem z dnia rozpoczęcia kontroli Pani Anna złożyła do ZUS sprzeciw wskazując, że Ona jako kontrolowany podmiot nie jest płatnikiem składek ZUS, a nadto, że podjęcie przez ZUS kontroli narusza treść art. 82 ust. 1 u.s.d.g., zgodnie z którym u przedsiębiorcy nie może być prowadzonych więcej niż jedno postępowanie kontrolne. Pani Anna wskazała, że  prowadzone jest już u niej postępowanie kontrolne przez Urząd Kontroli Skarbowej (dalej: UKS), co powoduje niedopuszczalność prowadzenia kolejnego postępowania. Po rozpatrzeniu sprzeciwu ZUS wydał postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych. W uzasadnieniu organ wskazał, że sprzeciw nie jest uzasadniony ponieważ jak wynika z zapisów książki kontroli przedsiębiorcy postępowanie kontrolne prowadzone przez UKS jest zawieszone, gdyż zakończenie postępowania kontrolnego uzależnione jest od rozstrzygnięcia przez ZUS zagadnienia wstępnego dotyczącego okoliczności, czy osoby wykonujące świadczenia na rzecz kontrolowanego przedsiębiorcy objęte są obowiązkiem ubezpieczeń społecznych.

W wyniku zażalenia Pani Anny, postanowieniem Prezes ZUS utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie o kontynuowaniu kontroli. Pani Ania złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej: WSA). Skarga została przyjęta do rozpoznania. WSA badając legalność wydania zaskarżonego postanowienia, stwierdził, że postępowanie kontrolne i kontrola podatkowa to odrębne instytucje, do których zastosowanie mają odrębne przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, zwanej dalej: o.p. Postępowanie kontrolne nie może być utożsamiane z kontrolą, zatem w odniesieniu do niego nie ma zastosowania treść art. 82 ust. 1 i ust. 2 u. s.d.g. W przepisie tym mowa jest bowiem o kontroli, zatem nie obejmuje on swoim zakresem postępowania kontrolnego rozumianego jako postępowanie podatkowe, do którego zastosowanie mają przepisy działu IV o.p. Sąd zgodził się przy tym ze stanowiskiem Pani Anny, że samo zawieszenie postępowania kontrolnego (podatkowego) nie unicestwia faktu jego wszczęcia i nie powoduje, że ono się nie toczy. Jednakże oddalił jej skargę, gdyż stwierdził, że okoliczność ta nie ma jednak znaczenia dla sprawy, gdyż decydujące jest to, że postępowanie kontrolne, nie jest objęte treścią art. 82 ust. 1 u. s.d.g, nie jest bowiem kontrolą. Zdaniem WSA sprawie nie doszło zatem do naruszenia treści art. 82 ust. 1 i 2 u.s.d.g.

Od wyroku WSA skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu  Administracyjnego złożył ZUS.

Rozstrzygnięcie[2]:

Na odmowę rozpatrzenia sprzeciwu wniesionego na podstawie art. 84c ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 2 lipca 2004 o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U.2015.584 z późn. zm.)

Uzasadnienie rozstrzygnięcia:

Sprawa dotyczyła zaskarżonego postanowienia wydanego w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych. Możliwość wniesienia sprzeciw przez kontrolowanego wobec niektórych czynności kontroli ma na celu zapewnienie mu ochrony prawnej. Sprzeciw może dotyczyć czynności podejmowanych przez kontrolującego, które naruszają przepisy rozdziału 5 u.s.d.g. m.in.: podejmowania i prowadzenia równocześnie więcej niż jednej kontroli u tego samego przedsiębiorcy (art. 82 ust. 1 u.s.d.g.); braku zawiadomienia kontrolowanego o zamiarze wszczęcia kontroli (art. 79 u.s.d.g.); podjęcia kontroli bez okazania legitymacji służbowej i upoważnienia do przeprowadzenia kontroli (art. 79a u.s.d.g.); niepoinformowania kontrolowanego o jego uprawnieniach i obowiązkach w trakcie kontroli (art. 79b u.s.d.g.); wykonywania kontroli podczas nieobecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej (art. 80 u.s.d.g.)[3].  Zgodnie z art. 84c ust. 9 u.s.d.g. Organ kontroli w terminie 3 dni roboczych od dnia otrzymania sprzeciwu, rozpatruje sprzeciw oraz wydaje postanowienie o: odstąpieniu od czynności kontrolnych albo  kontynuowaniu czynności kontrolnych. Na to postanowienie przedsiębiorcy przysługuje zażalenie w terminie 3 dni od dnia otrzymania postanowienia. Rozstrzygnięcie zażalenia następuje w drodze postanowienia, nie później niż w terminie 7 dni od dnia jego wniesienia. Problematyka dalszego procedowania, tj. możliwość wniesienia zażalenia na takie postanowienia była przedmiotem rozbieżności w orzecznictwie. Składy NSA przyjmowały zarówno, że w tego typu sprawach droga do sądu nie przysługuje, jak i przeciwnie, że na postanowienie w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych skarga do sądu administracyjnego przysługuje. W zakresie możliwości kwestionowania przed sądem administracyjnym takiego postanowienia wypowiedział się NSA w składzie 7 sędziów w uchwale z dnia 13 stycznia 2014 r., sygn. akt II GPS 3/13. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale tej, uznał że skarga do sądu na takie postanowienie nie przysługuje.

Wprawdzie udzielając odpowiedzi na postawione pytanie stwierdził, że na odmowę rozpatrzenia sprzeciwu wniesionego na podstawie art. 84c ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 672 z późn. zm.) nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Jednak już w uzasadnieniu tej tezy poczynił szersze rozważania obejmujące rozstrzygnięcia wydawane w wyniku złożenia sprzeciwu na podstawie art. 84 ust. 1 u.s.d.g.[4] Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że rozdział 5 u.s.d.g. regulujący zasady kontrola działalności gospodarczej, wyznacza przedmiot, który nie odpowiada przedmiotowi postępowania administracyjnego. Postępowanie administracyjne jest postępowaniem, którego przedmiotem jest przede wszystkim rozstrzygnięcie sprawy indywidualnej w drodze decyzji administracyjnej. Tymczasem, postępowanie organu właściwego do sprawowania kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu art. 1 pkt 1-4 k.p.a. Przepisy rozdziału 5 u.s.d.g. regulują działania organów kontroli, których przedmiotem jest wyłącznie ocena prawidłowości działalności gospodarczej, nie zaś załatwienie sprawy wymienionej w art. 1 pkt 1-4 k.p.a. Skoro zgodnie z art. 84c ust. 9 s.d.g. w wyniku rozpatrzenia sprzeciwu organ kontroli wydaje postanowienie o odstąpieniu od czynności kontrolnych albo kontynuowaniu czynności kontrolnych, to nie rozstrzyga zatem o uprawnieniach lub obowiązkach materialnoprawnych przedsiębiorcy.

Wobec powyższego, NSA w przedstawionym przykładzie uwzględnił skargę kasacyjną organu i odrzucił w myśl art. 189 p.p.s.a. skargę Pani Ani, gdyż ulegała ona odrzuceniu albo istniały podstawy do umorzenia postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Przedsiębiorco, musisz być świadom, iż zgodnie z obowiązującą linią orzeczniczą  postanowienia wydane w wyniku wniesienia sprzeciwu od czynności kontrolnych nie podlegają zaskarżeniu skargą do sądu administracyjnego. Ten stan rzeczy może jednakże ulec zmianie. W myśl projektowanej nowelizacji u.s.d.g. ma zostać wprost wprowadzona, bowiem możliwość złożenia skargi do sadu administracyjnego (projekt z 1 lipca 2016 ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców). Zgodnie z projektowanym art. 84c ust. 15a: „W przypadku wydania postanowienia, o którym mowa w ust. 10, przedsiębiorca może złożyć skargę do sądu administracyjnego na postanowienie organu kontroli o kontynuowaniu czynności kontrolnych. Złożenie skargi nie wstrzymuje czynności kontrolnych”.  Projekt przewiduje, że przepisy weszłyby w życie z dniem 1 stycznia 2017 r.

 

[1] Na podstawie Wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2015 r.,  sygn. akt II GSK 1858/13; (wszystkie imiona i nazwiska osób są fikcyjne).

[2] Uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2014 r., sygn. akt II GPS 3/13; Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2015 r.,  sygn. akt II GSK 1858/13.

[3] Kosikowski Cezary, Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej. Komentarz, wyd. VII, komentarz do art. 84c u.s.d.g., LexisNexis 2013.

[4] tak w: Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2015 r., II GSK 1858/13

Może zaoszczędzimy Ci czasu? Może podejmiesz szybciej lepszą decyzję?
przekaż darowiznę Pomóż młodym mikro firmom.

6% od dochodu - odlicza płatnik podatku od osób fizycznych
10% od dochodu - odlicza płatnik podatku od osób prawnych
Dlaczego warto?
Dowód wpłaty jest dokumentem uprawniającym do odliczeń w rocznym zeznaniu podatkowym (podstawa - Ustawa o PIT)

 
Akademia Liderów Fundacja dr Bogusława Federa
Przedsiębiorczość i Innowacje
Rozwijamy Mikro Firmy

Pomóż Nam Działać Szybciej !
Przekaż ico-1procent-min Wpisz KRS 0000318482

Porady i wzory dokumentów przygotowywane na zlecenie Fundacji Akademii Liderów w ramach nieodpłatnej działalności pożytku publicznego są finansowane z 1 % Podatku otrzymanego od użytkowników serwisu.

Porady i wzory dokumentów opracowywane na zlecenie Fundacji przez zespól prawników Kancelarii Juris są zgodne z obowiązującym prawem i podlegają ochronie prawa autorskiego.
Zarządzający serwisem Mikroporady.pl nie odpowiadają za opinie i poglądy autorów.

 
 

Pomóż Nam Działać Szybciej. Jeśli nie My razem, to kto? Bo kiedy, jeśli nie teraz?

Mikroporady.pl w miesiącu odwiedza ponad 40000 unikalnych użytkowników

Przekaż ico-1procent Podatku PIT

KRS: 0000318482 - Wpisz w Deklaracji

Dlaczego warto?

przekaż darowiznę

• do 6% dochodu - osoby fizyczne
• do 10% dochodu - osoby prawne

Przekaż darowiznę on-line:

dalej
Wypełnienie pól oznaczonych gwiazdką (*) jest obowiązkowe.
 

Zapisz się na Biuletyn

Co tydzień bezpłatny Biuletyn Aktualizacyjny z nowymi wzorami dokumentów, instrukcjami, poradami, przygotowywanymi przez zespół prawników z aktualnym stanem prawnym.

Fundacja Akademia Liderów i Mikroporady ® udzielają pomocy mikro firmom bezpłatnie i bez ograniczeń.
Nie wyświetlamy żadnych reklam, nie pobieramy opłat od użytkowników, nie udostępniamy pozostawionych danych.