Wielkość tekstu
Kontrast serwisu

Nowa ustawa o prawach konsumenta - część trzecia

Odstąpienie od umowy. 
Tak jak informowaliśmy w naszych poprzednich newsach, nowa Ustawa o prawach konsumenta, która wejdzie w życie w dniu 25 grudnia 2014 r. uchyla ustawę z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przed produkt niebezpieczny (Dz. U. z 2012 r. poz. 1225) oraz ustawę z dnia 27 lipca 2002 r. o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej oraz o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. nr 141, poz. 1776). Poza tym w bardzo szerokim zakresie zmienia się Kodeks cywilny. Dzisiaj zaczynamy cykl newsów, które będą prezentowały te zmiany w Kodeksie cywilnym. Na początek przepisy dotyczące odstąpienia od umowy wzajemnej, czyli gdy świadczeniu produktu lub usługi odpowiada świadczenie ceny z drugiej strony.

Dotyczy to w tym przypadku zarówno umów zawartych z konsumentem, jak i pomiędzy przedsiębiorcami.

1. Charakter umowy wzajemnej.

To umowa typowa w stosunkach zarówno pomiędzy kontrahentami, jak i kontrahentami i konsumentami.

Umowę należy zakwalifikować jako umowę wzajemną, gdy obie strony zobowiązują się w taki sposób, że świadczenie jednej z nich ma być odpowiednikiem świadczenia drugiej (art. 487 § 2 k.c.). Nie oznacza to jednak obiektywnej wartości takich świadczeń, lecz subiektywne przeświadczenie stron co do ich wzajemnej równowartości. Przykładami umów wzajemnych są wszystkie umowy sprzedaży, świadczenia usług w ramach działalności gospodarczej, umowy usług gastronomicznych czy choćby umowy dzierżawy lub najmu.  

2. Wstrzymanie się od świadczenia wzajemnego.

Świadczenia będące przedmiotem zobowiązań z umów wzajemnych można podzielić na dwie grupy:

a) świadczenia, które powinny być spełnione jednocześnie (np. zapłata za towar w sklepie),

b) jedno ze świadczeń jest spełniane wcześniej – gdy wynika to umowy, z ustawy albo z orzeczenia sądu lub decyzji innego właściwego organu (np. przy dostawie zapłata po odbiorze towaru lub po wykonaniu usługi, gdy np. zakreślony jest termin zapłaty 7/14 dni).

W pierwszym przypadku każda ze stron może powstrzymać się ze spełnieniem świadczenia, dopóki druga strona nie zaofiaruje świadczenia wzajemnego. Natomiast w drugim przypadku, gdy jedna ze stron obowiązana jest spełnić świadczenie wzajemne wcześniej, a spełnienie świadczenia przez drugą stronę (tę która ma świadczyć później) jest wątpliwe ze względu na jej stan majątkowy, strona zobowiązana do wcześniejszego świadczenia może powstrzymać się z jego spełnieniem, dopóki druga strona nie zaofiaruje świadczenia wzajemnego lub nie da zabezpieczenia. Uprawnienie to jednak nie przysługuje, gdy w chwili zawarcia umowy wiedziała o złym stanie majątkowym drugiej strony.

3. Uprawnienie do odstąpienia od umowy wzajemnej.

Odstąpienie od umowy wzajemnej jest tzw. jednostronnym oświadczeniem woli. W przypadku jego skutecznego złożenia, czyli doręczenia, umowa wzajemna wygasa, ze skutkiem wstecznym, tzn. od dnia jej zawarcia, a strony są zobowiązane do wzajemnych rozliczeń (patrz dalej: pkt 4).

Na podstawie dotychczasowych art. 491 – 493 k.c. strona umowy wzajemnej może od niej odstąpić, gdy:

- druga stron dopuszcza się zwłoki w wykonaniu zobowiązania i po wyznaczeniu dodatkowego terminu nadal jego nie wykonuje (w przypadku świadczeń podzielnych, uprawnienie do odstąpienia przysługuje tylko co do części świadczenia, chyba że wykonanie częściowe nie miałoby znaczenia ze względu na właściwości zobowiązania albo ze względu na zamierzony cel umowy, wiadomy stronie będącej w zwłoce);

- zastrzeżono takie uprawnienie w umowie na wypadek niewykonania zobowiązania w terminie ściśle określonym;

- wykonanie zobowiązania przez jedną ze stron po terminie nie miałoby dla drugiej strony znaczenia ze względu na właściwości zobowiązania albo ze względu na zamierzony przez nią cel umowy, wiadomy stronie będącej w zwłoce;

- jedno ze świadczeń wzajemnych stało się niemożliwe wskutek okoliczności, za które ponosi odpowiedzialność strona zobowiązana (gdy niemożliwość świadczenia jest tylko częściowa, możliwe jest odstąpienie od umowy, jeżeli wykonanie częściowe nie miałoby znaczenia dla strony ze względu na właściwości zobowiązania albo ze względu na zamierzony przez tę stronę cel umowy, wiadomy stronie, której świadczenie stało się częściowo niemożliwe);

- jedno ze świadczeń wzajemnych stało się niemożliwe wskutek okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności żadna ze stron, a wykonanie częściowe nie ma znaczenia dla stron ze względu na właściwości zobowiązania albo ze względu na zamierzony cel umowy.

Zgodnie z art. 494 k.c. strona, która odstępuje od umowy wzajemnej, obowiązana jest zwrócić drugiej stronie wszystko, co otrzymała od niej na mocy umowy; może żądać nie tylko zwrotu tego, co świadczyła, lecz również naprawienia szkody wynikłej z niewykonania zobowiązania. Oznacza to konieczność rozliczeń stron, których przedmiotem jest zwrot spełnionego świadczenia.

4. Nowe rozwiązania.

Nowa ustawa o prawach konsumenta wprowadza do Kodeksu cywilnego art. 4921, który będzie regulował dodatkowe uprawnienie do odstąpienia od umowy wzajemnej – złożenie oświadczenia jednej ze stron, że świadczenia nie spełni, uprawniać będzie drugą stronę do odstąpienia od umowy bez wyznaczenia terminu dodatkowego, także przed nadejściem oznaczonego terminu spełnienia świadczenia. Uprawnienie to będzie miało zastosowanie zarówno w umowach, w których stronami są dwaj przedsiębiorcy, jak również w umowach między przedsiębiorcą i konsumentem.

Nowa ustawa o prawach konsumenta wprowadza także dodatkową regulację, istotną dla przedsiębiorców – art. 494 § 2 k.c., zgodnie z którym zwrot świadczenia na rzecz konsumenta powinien nastąpić niezwłocznie.

Poza tym nowa ustawa o prawach konsumenta wprowadza szczególną regulację dotyczącą umowy sprzedaży z konsumentem. Jeżeli strony nie postanowiły inaczej, sprzedawca obowiązany jest niezwłocznie wydać rzecz kupującemu, nie później niż trzydzieści dni od dnia zawarcia umowy. W przypadku opóźnienia kupujący może wyznaczyć dodatkowy termin do wydania rzeczy, a po jego bezskutecznym upływie może od umowy odstąpić na zasadach odstąpienia od umowy wzajemnej (art. 5431 k.c.).

5. Obowiązki związane z odstąpieniem od umowy.

Strony są zobowiązane do zwrotu świadczenia wzajemnego nie tylko w przypadku odstąpienia od umowy, ale również, gdy jedno ze świadczeń wzajemnych stało się niemożliwe wskutek okoliczności, za które żadna ze stron odpowiedzialności nie ponosi (art. 495 § 1 k.c.).

Każdej ze stron przysługuje prawo zatrzymania świadczenia, które jest zobowiązana zwrócić do chwili, aż druga strona nie zaofiaruje zwrotu otrzymanego świadczenia albo nie zabezpieczy roszczenia o zwrot.

 

Podstawa prawna:

- Ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta (tj. Dz. U. 2017, poz. 683)

- Kodeks cywilny z dnia 23 kwietnia 1964 r. (tj. Dz. U. 2017, poz. 459)

Może zaoszczędzimy Ci czasu? Może podejmiesz szybciej lepszą decyzję?
przekaż darowiznę Pomóż młodym mikro firmom.

6% od dochodu - odlicza płatnik podatku od osób fizycznych
10% od dochodu - odlicza płatnik podatku od osób prawnych
Dlaczego warto?
Dowód wpłaty jest dokumentem uprawniającym do odliczeń w rocznym zeznaniu podatkowym (podstawa - Ustawa o PIT)

 
Akademia Liderów Fundacja dr Bogusława Federa
Przedsiębiorczość i Innowacje
Rozwijamy Mikro Firmy

Pomóż Nam Działać Szybciej !
Przekaż ico-1procent-min Wpisz KRS 0000318482

Porady i wzory dokumentów przygotowywane na zlecenie Fundacji Akademii Liderów w ramach nieodpłatnej działalności pożytku publicznego są finansowane z 1 % Podatku otrzymanego od użytkowników serwisu.

Porady i wzory dokumentów opracowywane na zlecenie Fundacji przez zespól prawników Kancelarii Juris są zgodne z obowiązującym prawem i podlegają ochronie prawa autorskiego.
Zarządzający serwisem Mikroporady.pl nie odpowiadają za opinie i poglądy autorów.

 
 

Pomóż Nam Działać Szybciej. Jeśli nie My razem, to kto? Bo kiedy, jeśli nie teraz?

Serwis Mikroporady.pl od ponad 2 lat cotygodniowo wysyła 2 biuletyny aktualizacyjne z nowymi wzorami dokumentów i poradami do 60.000 zarejestrowanych użytkowników

Przekaż ico-1procent Podatku PIT

KRS: 0000318482 - Wpisz w Deklaracji

Dlaczego warto?

przekaż darowiznę

• do 6% dochodu - osoby fizyczne
• do 10% dochodu - osoby prawne

Przekaż darowiznę on-line:

dalej
Wypełnienie pól oznaczonych gwiazdką (*) jest obowiązkowe.
 

Zapisz się na Biuletyn

Co tydzień bezpłatny Biuletyn Aktualizacyjny z nowymi wzorami dokumentów, instrukcjami, poradami, przygotowywanymi przez zespół prawników z aktualnym stanem prawnym.

Fundacja Akademia Liderów i Mikroporady ® udzielają pomocy mikro firmom bezpłatnie i bez ograniczeń.
Nie wyświetlamy żadnych reklam, nie pobieramy opłat od użytkowników, nie udostępniamy pozostawionych danych.