Wielkość tekstu
Kontrast serwisu

Pomocne definicje

Wszystkie A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
TerminDefinicja
Rada Nadzorcza

Organ nadzoru w spółkach akcyjnych, spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością, spółdzielniach, powołany do decyzji w ważnych sprawach. Tryb powoływania rady nadzorczej ustala statut danej organizacji, firmy. Rada nadzorcza powoływana jest na walnym zgromadzeniu. Obowiązki rady nadzorczej obejmują badanie bilansu oraz rachunku strat i zysków, badanie sprawozdania zarządu co do podziału zysków i strat oraz składanie pisemnych sprawozdań, podejmowanie uchwał, wydawanie opinii, ocen odnoszących się do konkretnych sfer działania nadzorowanego oraz poleceń. Rada nadzorcza może posiadać dodatkowo kompetencje reprezentacyjne w stosunkach wewnętrznych w, w szczególnym wypadkach, zewnętrznych.

Członkami rady nadzorczej nie mogą być członkowie zarządu, likwidatorzy i pracownicy spółki.

Regulamin pracy

Regulamin pracy ustala organizację i porządek w procesie pracy oraz związane z tym prawa i obowiązki pracodawcy i pracowników. Regulaminu pracy nie wprowadza się, jeżeli w zakresie przewidzianym w § 1 obowiązują postanowienia układu zbiorowego pracy lub gdy pracodawca zatrudnia mniej niż 20 pracowników.
Kodeks pracy Art. 104. § 1.

Zobacz:
Porada: Zarządzanie kadrami od strony obowiązków pracodawcy w zakresie bhp, ewidencji oraz ochrony danych osobowych
Instrukcja: jak uniknąć pułapek dotyczących umowy zlecenia (samozatrudnienie) zamiast dotychczasowej umowy o pracę (z uwzględnieniem zmian w 2015 r.)
Porada: Jak i kiedy wyposażyć pracowników w odzież ochronną lub zawierać umowy o korzystanie z własnej odzieży z ekwiwalentem.
Instrukcja: Co musisz zrobić krok po kroku zatrudniając nowego pracownika
Kazus: kierownictwo i podporządkowanie jako cecha stosunku zatrudnienia
News: Obowiązek zawarcia na piśmie umowy o pracę przed dopuszczeniem pracownika do pracy pod rygorem odpowiedzialności karnej (za wykroczenie)
Przedsiębiorco co nowego- Rozporządzenie o Ochronie Danych Osobowych

Rejestr Dłużników Niewypłacalnych - RDN

Instytucja prawa publicznego utworzona w ramach Krajowego Rejestru Sądowego, na podstawie przepisów ustawy z dn. 20.08.1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2001 r. nr 17, poz. 209 z późn. zm.)

Rejestru Dłużników Niewypłacalnych powstał w celu uwiarygodnieniu obrotu gospodarczego oraz zabezpieczania firmy, przedsiębiorców i obywateli przed nieuczciwymi i niewypłacalnymi osobami.

W RDN wpisywani są:

  • osoby fizyczne wykonujące działalność gospodarczą, jeżeli ogłoszono ich upadłość lub jeżeli wniosek o ogłoszenie ich upadłości został prawomocnie oddalony na podstawie art. 13 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe albo umorzono prowadzoną przeciwko nim egzekucję sądową lub administracyjną z uwagi na fakt, iż z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych;
  • osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej, jeżeli ogłoszono ich upadłość; Dodany ust. 4a w art. 52 wejdzie w życie z dn. 1.01.2017 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 1923).
  • wspólników ponoszących odpowiedzialność całym swoim majątkiem za zobowiązania spółki, z wyłączeniem komandytariuszy w spółce komandytowej, jeżeli ogłoszono jej upadłość lub jeżeli wniosek o ogłoszenie jej upadłości został prawomocnie oddalony na podstawie art. 13 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe albo umorzono prowadzoną przeciwko nim egzekucję sądową lub administracyjną z uwagi na fakt, iż z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych;
  • dłużników, którzy zostali zobowiązani do wyjawienia majątku w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu egzekucyjnym;
  • osoby, które przez sąd upadłościowy zostały pozbawione prawa prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek oraz pełnienia funkcji członka rady nadzorczej, reprezentanta lub pełnomocnika w spółce handlowej, przedsiębiorstwie państwowym, spółdzielni, fundacji lub stowarzyszeniu;
  • dłużników, zgłoszonych do KRS przez komornika na skutek prowadzonego przeciwko nim postępowania egzekucyjnego w związku z powstaniem zaległości dłuższych niż za okres 6 miesięcy.

Z wnioskiem o wpis do KRD może wystąpić każdy wierzyciel, który posiada tytuł wykonawczy poświadczający nakaz zapłaty długu, w chwili gdy od dnia wezwania dłużnika do spłaty w terminie 30 dni nie spłacił on zobowiązania.

Wpisany do rejestru może zostać wykreślony z urzędu lub na swój wniosek. Wpisy dokonane w Rejestrze Dłużników Niewypłacalnych podlegają wykreśleniu z urzędu po upływie 10 lat od dnia dokonania wpisu.

RDN jest tzw. urzędowym publikatorem objętym domniemaniem prawdziwości i aktualności wpisu, wpisy są o do zasady pobierane on-line i nie wymagają poświadczenia za zgodność. 

Reklamacja

Hasła powiązane: konsument, odstąpienie, przedsiębiorca, przedsiębiorstwo, rękojmia za wady

Reklamacja jest to termin ustawowy występujący m. in. w Kodeksie Cywilnym, niestety jednak niezdefiniowany w ustawie. Żądanie reklamacyjne można złożyć na podstawie rękojmi za wady rzeczy sprzedanej lub w oparciu o gwarancję udzieloną przy sprzedaży. 25 grudnia 2014r. w życie wejdzie ustawa zmieniająca między innymi przepisy odnoszące się do udzielania gwarancji, rękojmi i składania reklamacji.

Udzielenie gwarancji przy sprzedaży polega na złożeniu oświadczenia przez gwaranta (również w reklamie), co do właściwości rzeczy sprzedanej (gwarantem nie musi być sprzedawca). W treści oświadczenia gwarant musi wskazać swoje obowiązki i uprawnienia kupującego, na wypadek, gdyby rzecz sprzedana nie posiadała właściwości wskazanych w oświadczeniu. Ustawa nie narzuca gwarantowi jak ma kształtować wspomniane obowiązki i uprawnienia, a jedynie sugeruje pewne rozwiązania. Natomiast zagwarantowanie jakości rzeczy, w razie wątpliwości, zobowiązuje gwaranta do usunięcia wady rzeczy lub wymiany jej na nową, o ile wada ujawni się w terminie wskazanym w oświadczeniu gwarancyjnym. Jeżeli terminu takiego nie wskazano, przepisy k.c. przewidują termin 2 lata od chwili wydania rzeczy kupującemu. Przed nowelizacją termin ten wynosił rok.

Od dnia 25 grudnia 2014 r. przepisów odnoszących się do udzielania gwarancji przy sprzedaży należy szukać jedynie w Kodeksie Cywilnym. Poprzednio część z nich unormowana była w ustawie o szczególnych warunkach sprzedaży konsumenckiej. Od tej pory gwarancja nie musi być udzielana nieodpłatnie. Oświadczenie gwarancyjne gwarant może przekazać kupującemu zarówno w formie papierowej, jak dotychczas, a także, co jest nowością, w innej formie utrwalonej na trwałym nośniku.

Dochodzenie swoich praw w ramach udzielonej gwarancji nie wyklucza odpowiedzialności sprzedawcy z tytułu rękojmi za wady rzeczy. W sytuacji, gdy zostanie zgłoszona reklamacja z tytułu gwarancji, bieg terminu do wykonywania uprawnień z tytułu rękojmi za wady rzeczy ulega zawieszeniu od dnia poinformowania sprzedawcy o wadzie do chwili, gdy gwarant odmówi lub nie wywiąże się z obowiązków wskazanych w dokumencie gwarancyjnym.

Rzecz reklamowaną kupujący powinien dostarczyć do miejsca wskazanego w gwarancji lub miejsca wydani rzeczy - na koszt gwaranta chyba, że z okoliczności wynika konieczność usunięcia wady w miejscu, gdzie się ona ujawniła.

Gwarant ze swoich obowiązków powinien wywiązać się w terminie wynikającym z treści oświadczenia gwarancyjnego. Brak określonego terminu powoduje konieczność wywiązania się z obowiązku niezwłocznie, najpóźniej w przeciągu 14 dni od dnia dostarczenia rzeczy oraz dostarczyć rzecz kupującemu na swój koszt.

Reklamację można złożyć także na podstawie rękojmi za wady rzeczy sprzedanej, o ile nie wyłączono jej umownie lub ustawowo, pomimo nieudzielenia gwarancji. Reklamacji nie możemy składać, gdy nie udzielono gwarancji, a ponad to zachodzą przesłanki wyłączające odpowiedzialność z tytułu rękojmi za wady. Patrz: Rękojmia (w tym porównanie z reklamacją)

Podstawa prawna:
art. 577 - 581 Kodeks Cywilny

Zobacz:
Porada: ochrona majątku przedsiębiorstwa
News: zmiany dotyczące funkcjonowania sklepów internetowych - brak dostosowania się przez przedsiębiorców do obowiązującej ustawy o prawach konsumentach i związane z tym konsekwencje.

Rękojmia

Hasła powiązane: konsument, reklamacja

Przez rękojmie należy rozumieć odpowiedzialność sprzedającego względem kupującego za wady  rzeczy zarówno fizyczne jak i prawne. W związku z wejściem w życie z dniem 25 grudnia 2014 r. ustawy o prawach konsumenta istotnie zmieniły się również przepisy k.c.

Do przepisów kodeksu cywilnego został dodany art. 556(1), w którym zawarto nową definicję wady fizycznej rzeczy, określając ją jako polegającą na niezgodności rzeczy sprzedanej z umową. W przepisie zawarto także katalog otwarty wad, w którym wyjaśniono na czym niezgodność ta w szczególności może polegać. I tak rzecz jest niezgodna z umową, gdy:

1) nie ma właściwości, które rzecz tego rodzaju powinna mieć ze względu na cel w umowie oznaczony albo wynikający z okoliczności lub przeznaczenia;

2) nie ma właściwości, o których istnieniu sprzedawca zapewnił kupującego, w tym przedstawiając próbkę lub wzór;

3) nie nadaje się do celu, o którym kupujący poinformował sprzedawcę przy zawarciu umowy, a sprzedawca nie zgłosił zastrzeżenia co do takiego jej przeznaczenia;

4) została kupującemu wydana w stanie niezupełnym.

Ponadto w § 2 przedmiotowego artykułu, Ustawodawca dodał dodatkowo zastrzeżenie, że jeżeli kupującym jest konsument, na równi z zapewnieniem sprzedawcy traktuje się publiczne zapewnienia producenta lub jego przedstawiciela, osoby, która wprowadza rzecz do obrotu w zakresie swojej działalności gospodarczej oraz osoby, która przez umieszczenie na rzeczy sprzedanej swojej nazwy, znaku towarowego lub innego oznaczenia odróżniającego przedstawia się jako producent.

Wadą fizyczną rzeczy będą również nieprawidłowości w jej zamontowaniu i uruchomieniu, jeżeli czynności te zostały wykonane przez sprzedawcę lub osobę trzecią, za którą sprzedawca ponosi odpowiedzialność, albo przez kupującego, który postąpił według instrukcji otrzymanej od sprzedawcy.

Co więcej jeżeli kupującym jest konsument, a wada fizyczna została stwierdzona przed upływem roku od dnia wydania rzeczy sprzedanej, domniemywa się (zakłada z góry o ile nic innego nie zostanie wykazane), że wada lub jej przyczyna istniała już w chwili przejścia niebezpieczeństwa (ryzyka) utraty lub zniszczenia na kupującego.

Przez wadę prawną rzeczy należy rozumieć odpowiedzialność sprzedawcy względem kupującego ze względu na stan prawny, ciężary, zobowiązania, jeżeli rzecz sprzedana stanowi własność osoby trzeciej albo jeżeli jest obciążona jakimś prawem osoby trzeciej np. użytkowania, zastawu, a także jeżeli ograniczenie w korzystaniu lub rozporządzaniu rzeczą wynika z decyzji lub orzeczenia właściwego organu( zabezpieczenie, depozyt); w razie sprzedaży prawa sprzedawca jest odpowiedzialny także za istnienie prawa, a więc np. z patentu, autorskich.

Co ważne zgodnie z art. 568 § 1 sprzedawca odpowiada z tytułu rękojmi, jeżeli wada fizyczna zostanie stwierdzona przed upływem dwóch lat, a gdy chodzi o wady nieruchomości – przed upływem pięciu lat od dnia wydania rzeczy kupującemu. Jeżeli kupującym jest konsument a przedmiotem sprzedaży jest używana rzecz ruchoma, odpowiedzialność sprzedawcy może zostać ograniczona, nie mniej niż do roku od dnia wydania rzeczy kupującemu.

Ponadto roszczenie o usunięcie wady lub wymianę rzeczy sprzedanej na wolną od wad przedawnia się z upływem roku, licząc od dnia stwierdzenia wady. Jeżeli kupującym jest konsument, bieg terminu przedawnienia nie może zakończyć się przed upływem terminu określonego w § 1.

W terminach określonych w art. 568 § 2 kupujący może złożyć oświadczenie o odstąpieniu od umowy albo obniżeniu ceny z powodu wady rzeczy sprzedanej. Jeżeli kupujący żądał wymiany rzeczy na wolną od wad lub usunięcia wady, bieg terminu do złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy albo obniżeniu ceny rozpoczyna się z chwilą bezskutecznego upływu terminu do wymiany rzeczy lub usunięcia wady.

Należy podkreślić, że rękojmia nie jest równoznaczna z reklamacją, ale potocznie wykonywanie praw z rękojmi dokonuje się przez składanie tak zwanych „reklamacji”. Reklamacja ściśle oznacza dochodzenie praw z gwarancji.

Podstawa prawna:

art. 556 – 576 (4) Kodeks Cywilny

Zobacz:
Nowa ustawa o prawach konsumenta - część piąta
Porada: zasady przetwarzania i udostępniania danych osobowych, tworzenie zbiorów
Nowa ustawa o prawach konsumenta - część siódma
Nowa ustawa o prawach konsumenta - część ósma
Nowa ustawa o prawach konsumenta - część dziewiąta
Nowa ustawa o prawach konsumenta - część dziesiąta
Nowa ustawa o prawach konsumenta - część jedenasta
Nowa ustawa o prawach konsumenta - część dwunasta
Metody rozwiązywania sporów pomiędzy przedsiębiorcami (B2B) a także sporów przedsiębiorcy z konsumentem (B2C)

Renta cywilna

Hasła powiązane: zobowiązanie.

Renta to świadczenie okresowe wynikające z umowy renty. Zgodnie z art. 903 Kodeksu cywilnego, treścią umowy renty jest zobowiązanie dłużnika (wypłacającego rentę) do spełniania na rzecz wierzyciela (uprawnionego do renty) świadczeń okresowych w pieniądzu lub rzeczach oznaczonych co do gatunku.

Umowa renty to umowa nazwana, która stanowi samoistne źródło zobowiązania (tytuł prawny do spełniania świadczeń). Może być ukształtowana jako umowa terminowa lub bezterminowa, odpłatna lub pod tytułem darnym. Zgodnie z art. 9031 Kodeksu cywilnego, umowa renty powinna być stwierdzona pismem. Wymagana forma pisemna jest zastrzeżona jednakże wyłącznie dla celów dowodowych, stąd też uchybienie jej nie powoduje nieważności czynności prawnej (umowy renty). Bezpośrednim skutkiem niezachowania wymaganej formy pisemnej są wyłącznie ograniczenia dowodowe, w przypadku sporu przed sądem.

Tradycyjnie renta (przewidziana przepisami Kodeksu cywilnego) spełniała funkcję tzw. „alimentacyjną” - zazwyczaj celem spełnianych świadczeń było dostarczanie uprawnionemu środków utrzymania. Rentę ustanowić można jednakże także dla innych celów – na przykład w celu umożliwienia innej osobie podjęcia czy kontynuowania nauki, leczenia, czy też zdobycia zawodu. Ustawa nie wprowadza żadnego kryterium ani odnośnie co do osoby uprawnionej (przykładowo brak kryterium znajdowania się w niedostatku), ani też jakichkolwiek dodatkowych koniecznych warunków ustanowienia renty. Cel umowy powinien być określony w treści samej umowy, aczkolwiek brak takiego określenia nie czyni jej nieważną. Przyjmuje się wtedy, że wolą stron jest nadanie umowie ogólnej funkcji alimentacyjnej.

Stroną zobowiązaną do uiszczenia renty może być każdy podmiot prawa cywilnego, a więc osoba fizyczna, osoba prawna, czy też jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, posiadająca na mocy ustawy zdolność prawną. Co do osoby uprawnionej, ustawa nie określa jej wprost – przyjmuje się, iż z charakteru umowy wynika, że uprawnionym może być tylko osoba fizyczna, aczkolwiek bez zastrzeżenia zdolności do czynności prawnych.

Wypłacający rentę zobowiązuje się do tzw. świadczeń okresowych. Świadczenie okresowe polega zaś na stałym dostawaniu przez czas trwania stosunku prawnego pewnej ilości pieniędzy lub innych rzeczy zamiennych w określonych regularnych odstępach czasu, jednak nieskładających się na pewną z góry, co do wielkości, określoną całość. Świadczenie to nie może być więc świadczeniem określonym co do wysokości, gdyż byłoby wówczas świadczeniem jednorazowym płatnym w ratach (wyrok NSA w Warszawie z 17 maja 2006 r., II FSK 715/05; wyrok NSA w Warszawie z 1 marca 2006 r., II FSK 409/05).

Co do ustalania czasu trwania obowiązku uiszczania renty, jak też terminów płatności jej rat strony mają zupełną swobodę. Dodać należy, iż nieokreślenie czasu trwania renty nie powoduje nieważności umowy. Zakłada się, iż w przypadkach, gdy renta pełni funkcję alimentacyjną, umowa wygasa najpóźniej z chwilą śmierci uprawnionego (zobowiązanie trwa przez czas jego życia).

Na podstawie art. 906 Kodeksu cywilnego, do renty ustanowionej za wynagrodzeniem stosuje się odpowiednio przepisy o sprzedaży. Do renty ustanowionej bez wynagrodzenia stosuje się odpowiednio przepisy o darowiźnie (art. 906 § 2).

Art. 907 § 1 Kodeksu cywilnego, rozciąga zaś stosowanie przepisów o rencie umownej także na rentę wynikającą ze źródeł pozaumownych. Pozaumownym źródłem płacenia renty może być przykładowo jednostronna czynność prawna w postaci zapisu testamentowego, jak i sama ustawa (w szczególności renta odszkodowawcza). 

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tj. Dz. U. 2014 poz. 121)

Rokowania

Na podstawie przepisów k.c. można zdefiniować rokowania jako działania stron, zmierzające do zawarcia umowy Termin ten zostaje użyty także w odniesieniu do postepowania przetargowego. I tak, jeżeli drugi przetarg zakończył się wynikiem negatywnym, cenę nieruchomości ustala się w rokowaniach z nabywcą w wysokości nie niższej niż 40 % jej wartości. Również wszczęcie postepowania wywłaszczeniowego, z zastrzeżeniem zwartymi w ustawie, wymaga uprzednio przeprowadzenia rokowań. Rokowania w kodeksie cywilnym to negocjacje, w wyniku negocjacji umowa zostaje zawarta w momencie zgodnego ustalenia przez strony wszystkich postanowień umowy. W przypadku rokowań, w których przedmiotem jest nieruchomość umowa zostaje zawarta w momencie podpisania aktu notarialnego.
(Art. 68-72-721, patrz też oferta, negocjacje).

Zobacz:
Instrukcja: Udział w przetargu
Metody rozwiązywania sporów pomiędzy przedsiębiorcami (B2B) a także sporów przedsiębiorcy z konsumentem (B2C)

Rozdzielność majątkowa

małżeński ustrój majątkowy, ustanowiony przede wszystkim umową w formie aktu notarialnego, w którym każdy z małżonków zachowuje zarówno odrębnie prawa do majątku nabytego przed zawarciem umowy, jak i majątku nabytego w trakcie małżeństwa. Każdy z małżonków zarządza wówczas samodzielnie swoim majątkiem.
Kodeks rodzinny i opiekuńczy Art. 51

Zobacz:
Porada: Jak zatrudniać i o czym pamiętać gdy pracownikami są członkowie rodziny

Rozpiętość kierowania

Liczba podlegających kierownikowi stanowisk, którymi kieruje. Ograniczona rozpiętość kierowania jest czynnikiem wymuszającym określenie hierarchii.

Rynek właściwy

Rozumie się przez to rynek towarów, które ze względu na ich przeznaczenie, cenę oraz właściwości, w tym jakość, są uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz są oferowane na obszarze, na którym, ze względu na ich rodzaj i właściwości, istnienie barier dostępu do rynku, preferencje konsumentów, znaczące różnice cen i koszty transportu, panują zbliżone warunki konkurencji (obszar relewntny);
Ochrona konkurencji i konsumentów Art. 4 pkt. 9

 

 

Pomóż Nam Działać Szybciej. Jeśli nie My razem, to kto? Bo kiedy, jeśli nie teraz?

Mikroporady.pl w miesiącu odwiedza ponad 40000 unikalnych użytkowników

Przekaż ico-1procent Podatku PIT

KRS: 0000318482 - Wpisz w Deklaracji

Dlaczego warto?

przekaż darowiznę

• do 6% dochodu - osoby fizyczne
• do 10% dochodu - osoby prawne

Przekaż darowiznę on-line:

dalej
Wypełnienie pól oznaczonych gwiazdką (*) jest obowiązkowe.