Wielkość tekstu
Kontrast serwisu

Mikroporady są czymś wyjątkowym. Są jak poradniki na półce każdego polskiego mikro przedsiębiorcy. W świecie Internetu są małym zakamarkiem praktycznej wiedzy, w którym można znaleźć prawie wszystko o prowadzeniu małej firmy.

Aby chronić naszą niezależność, nigdy nie publikowaliśmy i nie będziemy publikować reklam. Utrzymujemy się z darowizn o średniej wysokości 20 zł, w tym także z wpłat z 1% Podatku.

Proszę, pomóż nam zbierać pieniądze i ulepszać Mikroporady. Czytaj więcej...

Zakaz konkurencji

Wszystkie A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
TerminDefinicja
Zakaz konkurencji

Hasła powiązane: pracodawca, pracownik, tajemnica przedsiębiorstwa, umowa o pracę, wypowiedzenie zmieniające

Zakaz konkurencji to pojęcie, które występuje zarówno w obszarze prawa publicznego, jak i prywatnego, w tym w obu regulacjach dotyczących nieuczciwej konkurencji. Ponadto oczywiście w kodeksie pracy i szeregu szczególnych regulacji branżowych lub dotyczących zatrudniania w różnych formach pracowników lub specjalistów o szczególnych kompetencjach. Z zakazem konkurencji, co do zasady mamy do czynienia jako wprowadzanym i stanowionym prawem powszechnym, jak i tym, którym źródłem są kontrakty, umowy. Tak więc zakaz konkurencji może wynikać konkretnej sytuacji, dla konkretnej osoby wprost z przepisów prawa, jak też jego źródłem może być wyłącznie konkretna umowa. Do tych wynikających wprost z przepisu prawa zalicza się zakazy konkurencji wynikające z tajemnic zawodowych i z przepisów ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, jak i z szeregu przepisów branżowych. Zakazu konkurencji nie można mylić z ograniczeń dysponowania określonymi dobrami, wynikających z praw podmiotowych skutecznych erga omnes, czyli wobec wszystkich np. tzw. „własność przysługująca z praw autorskich”, czy „własności przemysłowej”, gdzie korzystanie z cudzego dorobku intelektualnego lub też nawet własnego, ale do których to wytworów prawa majątkowego przenieśliśmy na nabywcę, a więc sami już nie możemy korzystać, gdyż będzie to w zbiegu jednocześnie naruszenie praw własności intelektualnej i często czyn nieuczciwej konkurencji.

Zakaz konkurencji pracowniczy – to umowa pisemna pod rygorem nieważności, zawarta pomiędzy pracownikiem, a pracodawcą, która zobowiązuje pracownika do niewykonywania działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy, ani też świadczenia pracy w ramach stosunku pracy lub na innej podstawie na rzecz podmiotu prowadzącego taką działalność (art. 1011 § 1 k.p.).

Trzeba tu pamiętać, że ta regulacja nie dotyczy zleceniobiorców i wykonawców umów o dzieło. Można jednak odpowiednio, dobrowolnie i swobodnie kształtować takie umowy również ze stronami umów cywilnoprawnych.

Umowa o zakazie konkurencji może dotyczyć zarówno okresu wykonywania pracy u danego pracodawcy – jak i okresu po rozwiązaniu stosunku pracy. Co do zakazu w trakcie trwania stosunku pracy ustawodawca nie wprowadził żadnych ograniczeń – pracodawca może zawrzeć taką umowę z każdym pracownikiem. Natomiast co do sytuacji po ustaniu zatrudnienia zakaz konkurencji może dotyczyć jedynie tych pracowników, którzy mieli dostęp do szczególnie ważnych informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę (art. 1012 § 2 k.p.). W przeciwieństwie do umowy o zakazie konkurencji obowiązującej po ustaniu stosunku pracy, przepisy kodeksu pracy nie przewidują dla pracownika z tytułu umownego zakazu prowadzenia przez niego działalności konkurencyjnej w czasie trwania stosunku pracy żadnych dodatkowych świadczeń. Istnieje jednak możliwość ich wprowadzenia, a takie postanowienia, jako korzystniejsze od przepisów prawa pracy będą stosowane.

W przypadku umowy o zakazie konkurencji obowiązującej po zakończeniu umowy o pracę - pod rygorem jej nieważności należy określić czas trwania zakazu konkurencji oraz wysokość należnego pracownikowi odszkodowania. Odszkodowanie to będzie należne przez cały czas obowiązywania umowy, bez względu na to, czy pracownik w okresie trwania zakazu prowadzenia działalności konkurencyjnej podejmie inną, nie konkurencyjną pracę. Również wynagrodzenie osiągane z tytułu tej pracy nie będzie miało znaczenia dla zobowiązania pracodawcy. Wysokość należnego pracownikowi odszkodowania jest regulowana wolą stron zawierających umowę o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy. Kodeks pracy ustala jedynie granicę minimalnego odszkodowania, które nie może być niższe od 25% otrzymywanego przed ustaniem stosunku pracy wynagrodzenia (art. 1012 § 3 k.p.). Sposób wypłaty odszkodowania jest pozostawiony woli stron. Może być ono wypłacone jednorazowo w formie zryczałtowanej, a także, zgodnie z treścią omawianego przepisu, w miesięcznych ratach.

Umowa o zakazie konkurencji (tzw. klauzula lojalnościowa) powinna być formułowana na podstawie poniższych zasad (tak wyrok SN z 2 grudnia 2010 r., II PK 134/10):

a) pracodawca obowiązany jest do dokładnego określenia i wypełnienia treścią zakazu konkurencji, gdyż brak sprecyzowania warunków może spowodować nieważność umowy o zakazie konkurencji;

b) pracodawca zobligowany jest do ustalenia granic, w których pracownik ma swobodę działania po zakończeniu współpracy;

c) zakres zakazu konkurencji może być skonkretyzowany w odniesieniu do:

- zadań wykonywanych przez podwładnego,

- szczególnie ważnych informacji, jakie uzyskiwał,

- rodzaju działalności prowadzonej przez pracodawcę (faktycznej lub wskazanej we właściwym rejestrze).

Przyjmuje się przy tym, że np. klauzula lojalnościowa wiążąca menedżerów wysokiego szczebla może być bardziej ogólna, bowiem zbytnia dokładność grozi tu pominięciem informacji, których ujawnienie mogłoby narazić firmę na szkodę (wyrok SN z 19 maja 2004, I PK 543/03).

Pracodawca nie może jednak zabronić pracownikowi jakiejkolwiek działalności, gdyż wiązałoby się to z ograniczeniem wolności wyboru i wykonywaniem zawodu oraz wyborem miejsca pracy i wolności działalności gospodarczej, które są standardami gwarantowanymi przez konstytucję (art. 65 i art. 20 Konstytucji RP).

Co do czynów nieuczciwej konkurencji czyli naruszenia zakazów zawartych w prawie powszechnym to reguluje je ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. W jej katalogu czynami takimi są w szczególności: wprowadzające w błąd oznaczenie przedsiębiorstwa, fałszywe lub oszukańcze oznaczenie pochodzenia geograficznego towarów albo usług, wprowadzające w błąd oznaczenie towarów lub usług, naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa, nakłanianie do rozwiązania lub niewykonania umowy, naśladownictwo produktów, pomawianie lub nieuczciwe zachwalanie, utrudnianie dostępu do rynku, przekupstwo osoby pełniącej funkcję publiczną, a także nieuczciwa lub zakazana reklama, organizowanie systemu sprzedaży lawinowej oraz prowadzenie lub organizowanie działalności w systemie konsorcyjnym.

W przypadku umów zlecenia czy o inne usługi można klauzule konkurencji zawierać w umowach podstawowych, jak też odrębne umowy w tym zakresie. Jednak i tu trzeba pamiętać o wolnościach i prawach konstytucyjnych. Tak więc nie można pozbawić możliwości wykonywania zawodu lub działalności gospodarczej.

Podstawa prawna:

  1. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483).
  2. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. 2014 poz. 1502).
  3. Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz.U. 2003 nr 153 poz. 1503).
 

Pomóż Nam Działać Szybciej. Jeśli nie My razem, to kto? Bo kiedy, jeśli nie teraz?

Mikroporady.pl w miesiącu odwiedza ponad 40000 unikalnych użytkowników

Przekaż ico-1procent Podatku PIT

KRS: 0000318482 - Wpisz w Deklaracji

Dlaczego warto?

wpłać darowiznę

Odlicz Darowiznę od Dochodu: • do 6% dochodu - osoby fizyczne
• do 10% dochodu - osoby prawne



Wspieraj Mikroporady.pl

Najmniejsze i rodzinne Firmy są najważniejszym „nerwem” naszej gospodarki a mają ograniczony dostęp do fachowej pomocy. My to zmieniamy - przygotowujemy dla nich kompleksowe wsparcie – wzory umów z orzecznictwem i komentarzami, porady, instrukcje,regulaminy, kazusy. W odpowiedzi na przesyłane pytania udzielamy dodatkowych porad, wyjaśnień i interpretacji.

Bez ograniczeń i bezpłatnie, bo chcemy żyć w świecie, gdzie solidarnie wspiera się słabszych. Jest to możliwe dzięki zaangażowaniu ludzi takich jak Ty. Liczy się każda pomoc, jednorazowa wpłata lub comiesięczna.

dalej
 
x

Jeśli czytasz teraz nasze Porady i pomagają, wspomóż nas darowizną 30 zł.